Election Commission: దేశంలో ఎన్నికల నిర్వహణకు బాధ్యత వహించే కేంద్ర ఎన్నికల సంఘం అంతర్గత వ్యవహారాలపై ది ఇండియన్ ఎక్స్ప్రెస్ వెలువరించిన పరిశోధనాత్మక కథనం జాతీయ స్థాయిలో చర్చకు దారితీసింది. ఓటర్ల జాబితా ప్రత్యేక సమగ్ర సవరణ (SIR), కొత్త ఓటర్ల నమోదు, ఓటర్ల పేర్ల తొలగింపు, ఎన్నికల డేటాబేస్ నిర్వహణ వంటి కీలక అంశాల్లో ఇద్దరు ఎన్నికల కమిషనర్లు రాతపూర్వకంగా అభ్యంతరాలు వ్యక్తం చేసినట్లు ఆ పత్రిక వెల్లడించింది. ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్ గ్యానేష్ కుమార్ నేతృత్వంలోని ముగ్గురు సభ్యుల ఎన్నికల సంఘంలో కమిషనర్లుగా ఉన్న సుఖ్బీర్ సింగ్ సంధు, వివేక్ జోషి గత పది నెలల్లో కనీసం 14 సందర్భాల్లో అభ్యంతరాలను అధికారికంగా నమోదు చేసినట్లు ఇండియన్ ఎక్స్ప్రెస్ పేర్కొంది. తమకు సమాచారం ఇవ్వకుండా, తమ ఆమోదం లేకుండానే ఎన్నికల సంఘం పేరుతో పలు ఉత్తర్వులు జారీ అయ్యాయని ఇద్దరు కమిషనర్లు ప్రశ్నించినట్లు వెల్లడించింది. ఈ అభ్యంతరాల్లో కొన్నింటిని ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్ గ్యానేష్ కుమార్కు కూడా పంపినట్లు తెలిపింది.
ఇద్దరు కమిషనర్ల అభ్యంతరాలు.. అసలు వివాదం ఏమిటి?
భారత ఎన్నికల సంఘంలో ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్తోపాటు మరో ఇద్దరు ఎన్నికల కమిషనర్లు ఉంటారు. ఎన్నికల నిర్వహణ, ఓటర్ల నమోదు, ఓటర్ల జాబితా సవరణ వంటి అంశాల్లో కమిషన్ నిర్ణయాలు తీసుకుంటుంది. అయితే, గత పది నెలలుగా తమ ప్రమేయం లేకుండానే పలు నిర్ణయాలు అమలవుతున్నాయని సంధు, జోషి అభ్యంతరాలు వ్యక్తం చేసినట్లు ఇండియన్ ఎక్స్ప్రెస్ వెల్లడించింది. ఈ అభ్యంతరాలు కేవలం పరిపాలనాపరమైన అంశాలకే పరిమితం కాలేదు. కొత్త ఓటర్ల నమోదు, ఓటర్ల పేర్ల తొలగింపు, తొలగించిన పేర్ల పునరుద్ధరణ, డిజిటల్ ఓటర్ల జాబితా నిర్వహణ వంటి ఎన్నికల ప్రక్రియకు సంబంధించిన అంశాలపైనా ఉన్నాయని తెలిపింది.
ఫారం–6లో మార్పులు చట్టవిరుద్ధమంటూ అభ్యంతరం
కొత్తగా ఓటరుగా నమోదు కావాలనుకునే వారు సమర్పించే ఫారం–6లో చేసిన మార్పులు ఈ వివాదంలో కీలక అంశంగా మారాయి. కొత్త ఓటరు లేదా వారి తల్లిదండ్రులు, తాతముత్తాతల పేర్లు గత SIR ఓటర్ల జాబితాలో ఉన్నాయా లేదా అనే వివరాలను కోరేలా ఫారంలో మార్పులు చేశారు. ఈ మార్పులు చేయాలంటే ముందుగా సంబంధిత నిబంధనలను ప్రభుత్వం సవరించాల్సి ఉంటుందని ఎన్నికల కమిషనర్ వివేక్ జోషి మే నెలలోనే అభ్యంతరం వ్యక్తం చేసినట్లు ఇండియన్ ఎక్స్ప్రెస్ తెలిపింది. ఆయన అభ్యంతరంతో సంధు కూడా ఏకీభవించినట్లు వెల్లడించింది. అయినప్పటికీ ఫారం–6లో మార్పులు అమల్లోకి వచ్చాయని, ఆగస్టు 13న సంధు వాటిని అనధికారికమైనవి, చట్టవిరుద్ధమైనవిగా పేర్కొంటూ వెంటనే తొలగించాలని రాతపూర్వకంగా కోరినట్లు కథనం వివరించింది.
ఓటర్ల డేటాబేస్ ఢిల్లీ చేతుల్లోకి వెళ్తోందా?
ఎన్నికల సంఘం డిజిటల్ వ్యవస్థల నిర్వహణపైనా ఇద్దరు కమిషనర్లు అభ్యంతరాలు వ్యక్తం చేశారు. సాధారణంగా ప్రతి నియోజకవర్గంలోని ఓటర్ల జాబితాను సంబంధిత ఎలక్టోరల్ రిజిస్ట్రేషన్ ఆఫీసర్ (ERO) నిర్వహిస్తారు. ఓటర్ల నమోదు, తొలగింపు, సవరణ వంటి అంశాల్లో ఈ అధికారులకు చట్టబద్ధమైన బాధ్యతలు ఉంటాయి. అయితే, ERONet, ECINet వంటి డిజిటల్ వ్యవస్థల ద్వారా ఓటర్ల డేటాబేస్ నిర్వహణ క్రమంగా ఢిల్లీ కేంద్ర కార్యాలయం పరిధిలోకి వెళ్తోందని కమిషనర్లు ఆందోళన వ్యక్తం చేసినట్లు కథనం పేర్కొంది. సంబంధిత చట్టబద్ధమైన అధికారులకు తప్ప మరెవరికీ ఓటర్ల డేటాబేస్లో మార్పులు చేసే అవకాశం లేకుండా ఆడిట్ నిర్వహించాలని వివేక్ జోషి సూచించినట్లు వెల్లడించింది. రాష్ట్రస్థాయి ఎన్నికల అధికారులకు ERONet వ్యవస్థపై పూర్తి యాక్సెస్ లభించడం లేదని సంధు ఆగస్టులో అభ్యంతరం వ్యక్తం చేసినట్లు తెలిపింది.
కేబినెట్ కార్యదర్శికి కమిషనర్ల లేఖలు
ఎన్నికల సంఘం ఐటీ వ్యవస్థ నిర్వహణకు సంబంధించిన అధికారుల విధుల కేటాయింపుల్లో మార్పులపైనా సంధు, జోషి అభ్యంతరాలు వ్యక్తం చేశారు. ఓటర్ల జాబితా నిర్వహణలో పర్యవేక్షణకు సంబంధించిన ఒక స్థాయిని తొలగించేలా విధుల కేటాయింపులు మార్చినట్లు ఇండియన్ ఎక్స్ప్రెస్ పేర్కొంది. ఈ మార్పులపై ఇద్దరు కమిషనర్లు వేర్వేరుగా కేబినెట్ కార్యదర్శికి లేఖలు రాసినట్లు వెల్లడించింది. తమకు తెలియకుండా ఈ నిర్ణయాలు తీసుకున్నారని, సంబంధిత ఉత్తర్వులను తాము అంగీకరించడం లేదని కమిషనర్లు స్పష్టం చేసినట్లు తెలిపింది.
పశ్చిమ బెంగాల్లో ఓట్ల తొలగింపుపై మరో వివాదం
పశ్చిమ బెంగాల్లో SIR ప్రక్రియ సందర్భంగా ఓటర్ల పేర్ల తొలగింపు, పునరుద్ధరణ అంశాలు న్యాయస్థానాల పరిధిలోకి వెళ్లాయి. కొంతమంది ఓటర్ల పేర్లను న్యాయాధికారులు తిరిగి జాబితాలో చేర్చినప్పటికీ, ఆ నిర్ణయాలను సవాలు చేస్తూ ఎన్నికల సంఘం తరఫున అప్పీళ్లు దాఖలు చేయడంపై సంధు ప్రశ్నలు లేవనెత్తినట్లు ఇండియన్ ఎక్స్ప్రెస్ వెల్లడించింది. ఆ అప్పీళ్లను ఎవరు అనుమతించారు? ఎవరి ఆదేశాలతో దాఖలు చేశారు? అనే వివరాలను ఆయన కోరినట్లు తెలిపింది. ఈ ప్రక్రియ గురించి తనకు, వివేక్ జోషికి, పశ్చిమ బెంగాల్ ప్రధాన ఎన్నికల అధికారికి సమాచారం లేదని సంధు పేర్కొన్నట్లు కథనం వివరించింది.
గోవాలో 97 మంది అర్హులైన ఓటర్లకు చోటు దక్కలేదు!
ఎన్నికల సంఘం డిజిటల్ వ్యవస్థలపై వ్యక్తమైన అభ్యంతరాలకు గోవాలో జరిగిన పరిణామాలను ఇండియన్ ఎక్స్ప్రెస్ ఉదాహరణగా పేర్కొంది. గోవాలో 97 మంది దరఖాస్తుదారులను సంబంధిత ఎన్నికల నమోదు అధికారి అర్హులుగా గుర్తించినప్పటికీ, సాఫ్ట్వేర్లో అవసరమైన సదుపాయం అందుబాటులో లేకపోవడంతో వారి పేర్లను తుది ఓటర్ల జాబితాలో చేర్చలేకపోయినట్లు వెల్లడించింది. చట్టబద్ధమైన అధికారి ఒక వ్యక్తిని ఓటరుగా అర్హుడని గుర్తించినా, డిజిటల్ వ్యవస్థ కారణంగా ఆ నిర్ణయం అమలు కాకపోవడం ఎన్నికల డేటాబేస్ నిర్వహణపై ప్రశ్నలకు దారితీసిందని పత్రిక విశ్లేషించింది.
2023 చట్టం ఏం చెబుతోంది?
ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్, ఇతర ఎన్నికల కమిషనర్ల నియామకం, పదవీకాలం, సేవా నిబంధనలకు సంబంధించిన 2023 చట్టంలోని సెక్షన్ 18 ప్రకారం ఎన్నికల సంఘం వ్యవహారాలను సాధ్యమైనంత వరకు ఏకగ్రీవంగా నిర్వహించాలి. ఏదైనా అంశంపై కమిషనర్ల మధ్య అభిప్రాయభేదాలు తలెత్తితే మెజారిటీ అభిప్రాయం ప్రకారం నిర్ణయం తీసుకోవాలి. కమిషన్ తన పని విధానాన్ని, విధుల విభజనను నిర్ణయించుకునే అవకాశం ఉన్నప్పటికీ, ఆ నిర్ణయం ఏకగ్రీవంగా ఉండాలని చట్టం పేర్కొంటోంది. ఈ నిబంధనలను ప్రస్తావిస్తూ సంధు, జోషి తమ అభ్యంతరాలను అధికారికంగా నమోదు చేసినట్లు ఇండియన్ ఎక్స్ప్రెస్ వెల్లడించింది.
నాలుగు నెలల తర్వాత ముగ్గురు కమిషనర్ల సమావేశం
ఎన్నికల సంఘం అంతర్గత వ్యవహారాలపై అభ్యంతరాలు కొనసాగుతున్న నేపథ్యంలో సెప్టెంబర్ 9న ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్ గ్యానేష్ కుమార్, ఎన్నికల కమిషనర్లు సంధు, జోషి సమావేశమైనట్లు ఇండియన్ ఎక్స్ప్రెస్ తెలిపింది. ముగ్గురు కమిషనర్లు కలిసి నిర్వహించిన సమావేశం నాలుగు నెలల తర్వాత జరగడం గమనార్హమని పేర్కొంది. అయితే, SIR సహా ఎన్నికల సంఘం తీసుకున్న నిర్ణయాలన్నీ ఏకగ్రీవంగానే జరిగాయని ఈసీ వర్గాలు పేర్కొన్నట్లు కూడా వెల్లడించింది. సెప్టెంబర్ 21న ఈ అంశాలపై ఎన్నికల సంఘానికి ప్రశ్నావళి పంపినప్పటికీ, కథనం ప్రచురించే సమయానికి సమాధానం రాలేదని ఇండియన్ ఎక్స్ప్రెస్ తెలిపింది. ఇద్దరు ఎన్నికల కమిషనర్లను కూడా వివరణ కోరినట్లు పేర్కొంది.
ఎన్నికల సంఘం పనితీరుపై జాతీయ స్థాయిలో చర్చ
ఇండియన్ ఎక్స్ప్రెస్ పరిశోధనాత్మక కథనం వెలువడిన తర్వాత ఎన్నికల సంఘం అంతర్గత నిర్ణయాలు, ఓటర్ల జాబితా నిర్వహణ, SIR ప్రక్రియపై రాజకీయ పార్టీల నుంచి స్పందనలు వ్యక్తమయ్యాయి. ఎన్నికల సంఘం నిర్ణయాలపై సమగ్ర విచారణ జరగాలని తృణమూల్ కాంగ్రెస్ ఎంపీ అభిషేక్ బెనర్జీ డిమాండ్ చేశారు. ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్ గ్యానేష్ కుమార్ తొలగింపుతోపాటు న్యాయస్థానం పర్యవేక్షణలో విచారణ జరగాలని కోరారు. మరోవైపు, ఎన్నికల సంఘంలో గతంలోనూ అభిప్రాయభేదాలు వ్యక్తమైనప్పటికీ, ఈసారి కొత్త ఓటర్ల నమోదు, పేర్ల తొలగింపు, ఓటర్ల డేటాబేస్ నిర్వహణ వంటి అంశాలపై ఇద్దరు కమిషనర్లు అభ్యంతరాలు నమోదు చేయడం ఈ వివాదంలో ప్రధాన అంశమని ఇండియన్ ఎక్స్ప్రెస్ తన విశ్లేషణలో పేర్కొంది.
Read also: Russia Elections 2026: రష్యా ఎన్నికల్లో పుతిన్ పార్టీ ప్రభంజనం.. 450 స్థానాల్లో రికార్డు స్థాయిలో 355 సీట్లు
5 States Election Result: దేశ రాజకీయాల్లో సంచలనం: బెంగాల్లో బీజేపీ ప్రభంజనం – తమిళనాడులో విజయ్ తుఫాన్!
