AP Free House Sites 2026: ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో సొంత ఇల్లు, ఇంటి స్థలం లేని పేదలకు కూటమి ప్రభుత్వం మరో కీలక ముందడుగు వేస్తోంది. అర్హులైన ప్రతి పేద కుటుంబానికి ఇల్లు లేదా ఇంటి స్థలం అందించాలనే లక్ష్యంతో ప్రభుత్వం చర్యలు వేగవంతం చేస్తోంది. ఇందులో భాగంగా గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో అర్హులకు 3 సెంట్ల ఇంటి స్థలం, పట్టణ ప్రాంతాల్లో 2 సెంట్ల ఇంటి స్థలం అందించే విధానాన్ని అమలు చేస్తోంది. ఈ మేరకు 2025 జనవరి 27న రెవెన్యూ శాఖ G.O.Ms.No.23 ద్వారా మార్గదర్శకాలు జారీ చేసింది. తాజాగా సీఎం చంద్రబాబు కలెక్టర్లతో నిర్వహించిన సమావేశంలో కూడా రాష్ట్రంలోని అర్హులైన పేదలకు ఇల్లు లేదా ఇంటి పట్టా అందేలా చర్యలు తీసుకోవాలని అధికారులను ఆదేశించారు. దీంతో ఇంటి స్థలం కోసం ఎదురుచూస్తున్న పేదల్లో ఆశలు పెరిగాయి.
గ్రామాల్లో 3 సెంట్లు.. పట్టణాల్లో 2 సెంట్లు
ప్రభుత్వం అమలు చేస్తున్న Housing for All కార్యక్రమంలో భాగంగా అర్హత కలిగిన కుటుంబాలకు ఇంటి స్థలాలను కేటాయించనున్నారు. ప్రభుత్వ మార్గదర్శకాల ప్రకారం..
- గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో అర్హులైన కుటుంబాలకు 3 సెంట్ల ఇంటి స్థలం
- పట్టణ ప్రాంతాల్లో అర్హులకు 2 సెంట్ల ఇంటి స్థలం
- ఇంటి స్థలం సాధారణంగా కుటుంబంలోని మహిళా లబ్ధిదారుడి పేరుతో కేటాయించే విధానం ఉంది.
- పట్టణ ప్రాంతాల్లో ప్రభుత్వ భూమి అందుబాటులో లేకపోతే, భూమిని సేకరించి ఇళ్ల నిర్మాణం చేపట్టి లబ్ధిదారులకు అందించే అవకాశం ఉంది. ఇలా ఇంటి స్థలం లేని పేదలకు స్థిరమైన నివాసం కల్పించడమే ఈ పథకం ప్రధాన ఉద్దేశంగా ప్రభుత్వం పేర్కొంది.
ఎవరు ఈ ఇంటి స్థలానికి అర్హులు?
ఇంటి స్థలం కోసం దరఖాస్తు చేసుకునే వారికి ప్రభుత్వం కొన్ని అర్హతలను నిర్దేశించింది. ప్రధానంగా లబ్ధిదారుడు BPL కుటుంబానికి చెందినవారై, తెల్ల రేషన్ కార్డు కలిగి ఉండాలి. రాష్ట్రంలో ఎక్కడా సొంత ఇల్లు లేదా ఇంటి స్థలం ఉండకూడదు. గతంలో ప్రభుత్వ లేదా కేంద్ర ప్రభుత్వ గృహ పథకం కింద ఇంటి స్థలం పొందినవారు సాధారణంగా ఈ పథకానికి అర్హులు కారు. అలాగే కుటుంబానికి ఉన్న వ్యవసాయ భూమికి కూడా పరిమితులు ఉన్నాయి. చెల్లుబాటు అయ్యే ఆధార్ కార్డు ఉండటం కూడా మార్గదర్శకాల్లో పేర్కొన్నారు.
ఇప్పటికే దరఖాస్తు చేసుకున్న వారికి ఏం జరుగుతుంది?
ఇంటి స్థలాల కోసం ఇప్పటికే పెద్ద సంఖ్యలో దరఖాస్తులు వచ్చాయి. వాటిని అధికారులు అర్హతల ఆధారంగా పరిశీలిస్తున్నారు. దరఖాస్తుదారుల వివరాలను గ్రామ, వార్డు స్థాయిలో పరిశీలించి అర్హతలను నిర్ధారించే విధానం ఉంది. అవసరమైన పరిశీలన పూర్తయిన తర్వాత అర్హుల తుది జాబితాను రూపొందించి ఇంటి స్థలాల కేటాయింపు ప్రక్రియను ముందుకు తీసుకెళ్లనున్నారు. అందువల్ల దరఖాస్తు చేసిన వారు తమ వివరాలు, ఆధార్, రేషన్ కార్డు, కుటుంబ వివరాలు తదితర సమాచారం సరిగ్గా ఉందో లేదో పరిశీలించుకోవడం మంచిది.
గతంలో పట్టా తీసుకున్నా.. మళ్లీ అవకాశం ఉందా?
ఇదే అంశంలో ప్రభుత్వం కొన్ని ప్రత్యేక నిబంధనలను కూడా రూపొందించింది. గతంలో ఇంటి స్థలం కేటాయించినప్పటికీ కోర్టు కేసులు, భూసేకరణకు సంబంధించిన సమస్యలు లేదా ఇతర కారణాల వల్ల స్థలం స్వాధీనం కాకపోయిన సందర్భాల్లో కొత్త స్థలం కేటాయించే అవకాశం ఉంది. అలాగే గతంలో కేటాయించిన స్థలం నివాస ప్రాంతానికి దూరంగా ఉండటం, లోతట్టు ప్రాంతంలో ఉండటం లేదా ఇతర కారణాలతో అక్కడ ఇల్లు నిర్మించడానికి లబ్ధిదారుడు ముందుకు రాకపోయిన సందర్భాల్లో పాత కేటాయింపును రద్దు చేసి తగిన చోట కొత్త స్థలం కేటాయించే నిబంధనలు ఉన్నాయి.
పాత లేఅవుట్లపై కూడా ప్రభుత్వం దృష్టి
గతంలో వివిధ ప్రభుత్వాల సమయంలో పేదలకు ఇంటి స్థలాల కోసం లేఅవుట్లు అభివృద్ధి చేసిన విషయం తెలిసిందే. అయితే కొన్ని ప్రాంతాల్లో కేటాయించిన స్థలాల్లో ఇళ్లు నిర్మించకపోవడంతో అవి ఖాళీగా ఉన్నాయి. ప్రస్తుత ప్రభుత్వం అర్హులైన పేదలకు ఇల్లు లేదా ఇంటి స్థలం అందించడంలో భాగంగా అందుబాటులో ఉన్న ఖాళీ స్థలాలు, లేఅవుట్లు, ప్రభుత్వ భూమి వంటి వాటిని కూడా పరిశీలిస్తోంది. ఇదే సమయంలో అవసరమైన చోట కొత్తగా భూమిని సేకరించే ప్రక్రియను కూడా చేపట్టాలని అధికారులు భావిస్తున్నారు.
భూసేకరణకు ప్రభుత్వం సిద్ధం
అర్హులైన ప్రతి పేద కుటుంబానికి ఇంటి స్థలం అందించాలంటే పెద్ద మొత్తంలో భూమి అవసరం అవుతుంది. అందుకే ప్రభుత్వ భూమి అందుబాటులో లేని ప్రాంతాల్లో భూసేకరణ చేపట్టే దిశగా రెవెన్యూ అధికారులు కసరత్తు చేస్తున్నారు. మీడియా నివేదికల ప్రకారం కొత్తగా అర్హత పొందే లబ్ధిదారుల కోసం వేల ఎకరాల భూమి అవసరమవుతుందని అధికారులు అంచనా వేస్తున్నారు. అవసరమైన భూమిని సేకరించి, భూసేకరణ పూర్తయిన తర్వాత అర్హులైన వారికి ఇంటి పట్టాలు అందించే ప్రక్రియ కొనసాగనుంది.
రైతులకు పరిహారం.. మార్కెట్ పరిస్థితుల ఆధారంగా చెల్లింపులు
ప్రభుత్వం ప్రైవేట్ భూములను సేకరించే సందర్భంలో భూ యజమానులకు పరిహారం చెల్లించాల్సి ఉంటుంది. ఇందుకోసం ప్రాంతాన్ని బట్టి భూమి విలువ, భూసేకరణ నిబంధనలు తదితర అంశాలను పరిగణనలోకి తీసుకుంటారు. అందువల్ల పేదలకు ఇంటి స్థలాలు అందించడంతో పాటు భూములు కోల్పోయే రైతులకు నిబంధనల ప్రకారం పరిహారం అందించడం కూడా ఈ ప్రక్రియలో కీలక అంశంగా ఉంటుంది.
ఇంటి స్థలం మాత్రమే కాదు.. ఇల్లు నిర్మాణానికి కూడా సాయం
Housing for All కార్యక్రమం ఉద్దేశం కేవలం స్థలం ఇవ్వడమే కాదు. అర్హులైన లబ్ధిదారులు ఆ స్థలంలో పక్కా ఇల్లు నిర్మించుకునేలా అందుబాటులో ఉన్న గృహ నిర్మాణ పథకాల ద్వారా సహాయం అందించడమే లక్ష్యంగా ఉంది. ఇక 2026 మార్చిలో రాష్ట్రవ్యాప్తంగా PMAY, TIDCO కింద 2,50,983 ఇళ్లను లబ్ధిదారులకు అందజేసినట్లు కేంద్ర గృహ నిర్మాణ శాఖకు చెందిన PMAY-U న్యూస్‌లెటర్ పేర్కొంది. అర్హులైన పేద కుటుంబాలకు గృహ వసతి కల్పించడమే తమ లక్ష్యమని సీఎం చంద్రబాబు కూడా ఆ సందర్భంగా తెలిపారు.
చంద్రబాబు ఆదేశాలతో వేగం పెరిగే అవకాశం
రాష్ట్రంలోని అర్హులైన పేదలకు ఇల్లు లేదా ఇంటి పట్టా అందేలా చర్యలు తీసుకోవాలని ఇటీవల కలెక్టర్ల సమావేశంలో సీఎం చంద్రబాబు అధికారులను ఆదేశించడం ఈ ప్రక్రియకు మరింత వేగం వచ్చే అవకాశం కల్పించింది. దీంతో రెవెన్యూ, హౌసింగ్ శాఖలు అర్హుల గుర్తింపు, భూముల లభ్యత, అవసరమైన చోట భూసేకరణ, లబ్ధిదారుల జాబితా తయారీ వంటి అంశాలపై దృష్టి పెట్టనున్నాయి.
పేదలకు ఉపయోగపడే కీలక నిబంధనలు
ప్రభుత్వ మార్గదర్శకాల్లో మరో ముఖ్యమైన అంశం ఏమిటంటే.. ఒక అర్హ కుటుంబానికి జీవితకాలంలో ఒకసారి మాత్రమే ఇంటి స్థలం కేటాయించే విధానం ఉంది. అలాగే కేటాయించిన స్థలంలో నిర్ణీత కాలంలో ఇల్లు నిర్మించాల్సిన నిబంధనలు కూడా ఉన్నాయి. అందువల్ల పట్టా వచ్చిన తర్వాత లబ్ధిదారులు ఇంటి నిర్మాణానికి సంబంధించిన తదుపరి ప్రక్రియను కూడా సకాలంలో పూర్తి చేయాల్సి ఉంటుంది.
ఇక పేదల ఎదురుచూపులకు తెర పడుతుందా?
సొంత ఇల్లు లేదా ఇంటి స్థలం లేక ఎన్నో ఏళ్లుగా ఎదురుచూస్తున్న కుటుంబాలకు ప్రభుత్వం తీసుకుంటున్న ఈ చర్యలు కీలకంగా మారే అవకాశం ఉంది. అర్హుల గుర్తింపు, భూసేకరణ, తుది జాబితా, పట్టాల పంపిణీ వంటి దశలు పూర్తయిన తర్వాత లబ్ధిదారులకు ఇంటి స్థలాలు అందనున్నాయి. అయితే పట్టా పంపిణీ తేదీలు, జిల్లా వారీగా లబ్ధిదారుల సంఖ్య, భూసేకరణ వివరాలు అధికారికంగా ప్రకటించిన తర్వాతే తుది సమాచారం స్పష్టమవుతుంది. అందువల్ల ఇంటి స్థలం కోసం దరఖాస్తు చేసిన వారు అధికారిక రెవెన్యూ/హౌసింగ్ శాఖ ప్రకటనలను గమనిస్తూ ఉండటం మంచిది.
గమనిక: అర్హతలు, స్థలం పరిమాణం, ఎంపిక విధానం వంటి అంశాలు ప్రభుత్వం జారీ చేసిన మార్గదర్శకాల ఆధారంగా ఉంటాయి. స్థానికంగా అమలు చేసే ప్రక్రియలో జిల్లా/మండల స్థాయిలో అదనపు పరిశీలనలు ఉండవచ్చు.
Read also: Indiramma Houses: హైదరాబాద్ ప్రజలకు గుడ్ న్యూస్.. గ్రేటర్‌లో ఇందిరమ్మ ఇళ్లు.. ఇలా దరఖాస్తు చేస్తే సొంతింటి కల నిజం!
Prefabricated Houses in India: భవిష్యత్తు ఇళ్లు ఇవేనా? ప్రీఫాబ్ హౌసెస్‌కు ఎందుకింత క్రేజ్?
Assigned House Sites Registration in AP: పేదలకు శాశ్వత హక్కులు.. ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వ చారిత్రాత్మక నిర్ణయం
