World Biryani Day 2026: హైదరాబాద్ పేరు వినగానే ముందుగా గుర్తొచ్చేవి రెండు.. ఒకటి ఇరానీ చాయ్, రెండోది ఘుమఘుమలాడే దమ్ బిర్యానీ. ప్రపంచవ్యాప్తంగా భారతీయ వంటకాల గురించి మాట్లాడినప్పుడు హైదరాబాదీ బిర్యానీకి ప్రత్యేక స్థానం ఉంటుంది. ప్రతి సంవత్సరం జూలై మొదటి ఆదివారం జరుపుకునే వరల్డ్ బిర్యానీ డే సందర్భంగా ప్రపంచవ్యాప్తంగా కోట్లాది మంది తమకు ఇష్టమైన బిర్యానీని ఆస్వాదిస్తారు. అయితే ఆ వందల రకాల బిర్యానీల్లోనూ హైదరాబాద్ దమ్ బిర్యానీకి ఉన్న క్రేజ్ మాత్రం ప్రత్యేకం.
బిర్యానీ చరిత్ర.. పర్షియా నుంచి దక్కన్ వరకు
‘బిర్యానీ’ అనే పదం పర్షియన్ భాషలోని “బిరియాన్” లేదా “బిరింజ్” అనే పదాల నుంచి వచ్చినట్లు చరిత్రకారులు చెబుతారు. పర్షియాలో ప్రారంభమైన ఈ వంటకం మొఘల్ పాలకుల కాలంలో భారతదేశానికి చేరుకుంది. దక్కన్ ప్రాంతాన్ని పాలించిన నిజాంల కాలంలో స్థానిక మసాలాలు, బాస్మతి బియ్యం, ప్రత్యేక వంట విధానం కలవడంతో హైదరాబాద్ దమ్ బిర్యానీ అనే ప్రత్యేక శైలి రూపుదిద్దుకుంది. అప్పటి నుంచి ఇది నగర సంస్కృతిలో విడదీయరాని భాగంగా మారింది.
దమ్ బిర్యానీ ప్రత్యేకత ఏమిటి?
హైదరాబాద్ బిర్యానీని ప్రత్యేకంగా నిలబెట్టేది ‘దమ్’ పద్ధతి. ఇందులో మెరినేట్ చేసిన మాంసం, సగం ఉడికించిన బియ్యం, సుగంధ ద్రవ్యాలను పొరలుగా అమర్చి, పాత్రను పిండితో మూసి మెల్లగా ఉడికిస్తారు.
ఈ విధానంలో:
మసాలాల సువాసన బయటకు పోదు.
బియ్యంలో మాంసం రుచి పూర్తిగా కలుస్తుంది.
ప్రతి ముద్దలో ఒకే రకమైన ఘుమఘుమలు, రుచి ఉంటాయి.
అందుకే హైదరాబాద్ దమ్ బిర్యానీ ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రత్యేక గుర్తింపు పొందింది.
హైదరాబాద్లో బిర్యానీ అంటే ఒక భావోద్వేగం
హైదరాబాద్లో బిర్యానీ కేవలం ఆహారం కాదు.. ఒక సంస్కృతి. పుట్టినరోజు, పెళ్లి, శుభకార్యం, కుటుంబ వేడుక, స్నేహితుల సమావేశం.. ఏ సందర్భమైనా బిర్యానీ లేకుండా పూర్తి అయినట్లుగా చాలామంది భావించరు. నగరంలో చిన్న హోటల్ నుంచి స్టార్ రెస్టారెంట్ వరకు దాదాపు ప్రతి చోట బిర్యానీ ప్రత్యేక ఆకర్షణగా ఉంటుంది.
హైదరాబాద్లో దొరికే ప్రసిద్ధ బిర్యానీ రకాలు
హైదరాబాద్లో దమ్ బిర్యానీతో పాటు అనేక రకాల బిర్యానీలు ప్రసిద్ధి చెందాయి.
చికెన్ దమ్ బిర్యానీ
మటన్ దమ్ బిర్యానీ
పచ్చిమిర్చి బిర్యానీ
ఫ్రై పీస్ బిర్యానీ
చిట్టిముత్యాల కోడి బిర్యానీ
నాటుకోడి బిర్యానీ
గోంగూర బిర్యానీ
కుండ బిర్యానీ
బాంబూ చికెన్ బిర్యానీ
మొగలాయ్ బిర్యానీ
ఫిష్ బిర్యానీ
ప్రాన్స్ బిర్యానీ
వెజ్ బిర్యానీ
ప్రతి వెరైటీకి ప్రత్యేకమైన మసాలా, వంట విధానం, రుచి ఉంటుంది.
భారత్లో ప్రాంతానికో బిర్యానీ
హైదరాబాద్ బిర్యానీ ప్రభావంతో దేశవ్యాప్తంగా అనేక ప్రాంతీయ శైలులు అభివృద్ధి చెందాయి.
వాటిలో ముఖ్యమైనవి:
ఆంధ్రా బిర్యానీ
దొన్నే బిర్యానీ (కర్ణాటక)
చంపారన్ బిర్యానీ (బీహార్)
కోల్కతా బిర్యానీ
మొరాదాబాద్ బిర్యానీ
అంబూర్ బిర్యానీ
తలశ్శేరి బిర్యానీ
లక్నో (అవధీ) బిర్యానీ
ప్రతి ప్రాంతం తనదైన రుచిని జోడించినా, హైదరాబాద్ దమ్ బిర్యానీకి ఉన్న గుర్తింపు మాత్రం ప్రత్యేకంగానే కొనసాగుతోంది.
ప్రపంచవ్యాప్తంగా విస్తరించిన బిర్యానీ
నేడు అమెరికా, యునైటెడ్ కింగ్డమ్, కెనడా, ఆస్ట్రేలియా, యూఏఈ, సౌదీ అరేబియా, దక్షిణాఫ్రికా, సింగపూర్, మలేషియా వంటి అనేక దేశాల్లో హైదరాబాద్ బిర్యానీ అందుబాటులో ఉంది.
విదేశాల్లో నివసిస్తున్న భారతీయులతో పాటు స్థానికులు కూడా ఈ రుచిని ఎంతో ఇష్టపడుతున్నారు.
బిర్యానీ ఎందుకు అంత ప్రజాదరణ పొందింది?
బిర్యానీ ప్రజాదరణకు అనేక కారణాలున్నాయి.
సుగంధభరితమైన మసాలాలు
దమ్ వంట విధానం
బియ్యం, మాంసం సమతుల కలయిక
ప్రతి ప్రాంతానికి తగ్గట్టుగా మారే రుచి
కుటుంబ వేడుకల్లో ప్రత్యేక వంటకం కావడం
ఇవన్నీ బిర్యానీని ప్రపంచవ్యాప్తంగా అభిమానులను సంపాదించేలా చేశాయి.
వరల్డ్ బిర్యానీ డే ప్రాముఖ్యత
ప్రపంచ బిర్యానీ దినోత్సవం సందర్భంగా ప్రపంచవ్యాప్తంగా రెస్టారెంట్లు ప్రత్యేక ఆఫర్లు ప్రకటిస్తాయి. ఫుడ్ ఫెస్టివల్స్, బిర్యానీ ఛాలెంజ్లు, ప్రత్యేక వంటల ప్రదర్శనలు నిర్వహిస్తారు. సోషల్ మీడియాలో కూడా బిర్యానీ అభిమానులు తమకు ఇష్టమైన బిర్యానీ ఫోటోలు, అనుభవాలను పంచుకుంటారు.
పర్షియాలో పుట్టి, మొఘలుల కాలంలో భారతదేశానికి చేరుకుని, నిజాంల వంటశాలల్లో పరిపూర్ణ రూపం దాల్చిన హైదరాబాద్ దమ్ బిర్యానీ నేడు ప్రపంచవ్యాప్తంగా కోట్లాది మంది మనసులు గెలుచుకుంది. పేరు మారినా, రుచి మారినా, అసలైన దమ్ బిర్యానీ గురించి మాట్లాడినప్పుడు హైదరాబాద్ పేరు ముందుగా గుర్తుకు రావడం యాదృచ్ఛికం కాదు. అందుకే వరల్డ్ బిర్యానీ డే సందర్భంగా ప్రతి బిర్యానీ ప్రియుడు ఒక్కసారి అయినా ఘుమఘుమలాడే హైదరాబాద్ దమ్ బిర్యానీని ఆస్వాదించాలని కోరుకుంటాడు.
ఇవీ చదవండి: Hyderabad Biryani: ఆన్లైన్లో కుళ్ళిన బిర్యానీ దందా.. జొమాటో ఆర్డర్లతో కస్టమర్లకు షాక్
Hyderabad Biryani : 2025లోనూ ‘బిర్యానీ క్యాపిటల్’ హైదరాబాద్.. స్విగ్గీ రిపోర్ట్లో రికార్డుల మోత
Indian style Biryani: ఇండియన్ స్టైల్ చికెన్ ఫ్రై బిర్యానీ.. తప్పక ట్రై చేయండి!