National Household Travel Survey 2025-26: దేశంలో విద్యార్థులు చదువుకునేందుకు రోజూ చేసే ప్రయాణాలపై ఆసక్తికర గణాంకాలు బయటకు వచ్చాయి. ఆరేళ్లు, అంతకంటే ఎక్కువ వయసున్న విద్యార్థుల్లో దాదాపు మూడింట రెండొంతుల మంది తమ విద్యాసంస్థలకు వెళ్లేందుకు ఒక కిలోమీటర్‌కు పైగా ప్రయాణిస్తున్నారు. వీరిలో అత్యధికంగా 37 శాతం మంది నడిచే వెళ్తుండగా, బస్సుల్లో 29.5 శాతం, సైకిళ్లపై 15.8 శాతం మంది ప్రయాణిస్తున్నట్లు కేంద్ర ప్రభుత్వానికి చెందిన నేషనల్ స్టాటిస్టిక్స్ ఆఫీస్ నిర్వహించిన తొలి నేషనల్ హౌస్‌హోల్డ్ ట్రావెల్ సర్వే 2025-26 వెల్లడించింది. Press Information Bureau
దేశవ్యాప్తంగా తొలిసారి ప్రయాణాలపై భారీ సర్వే
ప్రజలు రోజువారీ అవసరాల కోసం ఎక్కడికి, ఎంత దూరం, ఏ వాహనంలో, ఎంత సమయం ప్రయాణిస్తున్నారనే అంశాలను తెలుసుకునేందుకు నేషనల్ స్టాటిస్టిక్స్ ఆఫీస్ దేశవ్యాప్తంగా తొలిసారిగా ఈ సర్వే నిర్వహించింది. 2025 జూలై నుంచి 2026 జూన్ వరకు సాగిన సర్వేలో 14,274 గ్రామాలు, 10,377 పట్టణ బ్లాకులను కవర్ చేశారు. మొత్తం 4,92,023 కుటుంబాలకు చెందిన 20,34,371 మంది వివరాలను సేకరించారు. అయితే ఈ గణాంకాలను అర్థం చేసుకునేటప్పుడు ఒక విషయం గుర్తుంచుకోవాలి. ఒక కిలోమీటర్‌కు మించిన ప్రయాణాన్నే ఈ సర్వేలో ‘ట్రిప్‌’గా పరిగణించారు. కిలోమీటర్‌లోపు జరిగే ప్రయాణాలను నమోదు చేయలేదు.
66.4 శాతం విద్యార్థులకు కిలోమీటర్‌కు పైగా ప్రయాణం
ఆరేళ్లు, అంతకంటే ఎక్కువ వయసున్న విద్యార్థుల్లో 66.4 శాతం మంది తమ ప్రధాన విద్యాసంస్థకు వెళ్లేందుకు కనీసం ఒక కిలోమీటర్‌కు పైగా ప్రయాణిస్తున్నట్లు సర్వే తేల్చింది. గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో ఈ వాటా 65.6 శాతం కాగా, పట్టణ ప్రాంతాల్లో 68.1 శాతంగా నమోదైంది. అంటే పట్టణ ప్రాంతాల్లో చదువుకునేందుకు కిలోమీటర్‌కు మించి ప్రయాణిస్తున్న విద్యార్థుల వాటా గ్రామీణ ప్రాంతాలతో పోలిస్తే కొద్దిగా ఎక్కువ. 15 నుంచి 29 ఏళ్ల విద్యార్థుల్లో ప్రయాణాల వాటా మరింత ఎక్కువగా ఉంది. ఈ వయసు విద్యార్థుల్లో గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో 79.1 శాతం, పట్టణాల్లో 73.3 శాతం మంది విద్యాసంస్థలకు వెళ్లేందుకు రెగ్యులర్ ట్రిప్స్ చేస్తున్నట్లు సర్వే పేర్కొంది.
నడకే నంబర్ వన్.. తర్వాత బస్సులు
విద్యార్థులు విద్యాసంస్థలకు వెళ్లేందుకు ఉపయోగించే ప్రధాన మార్గాల్లో నడక 37 శాతంతో మొదటి స్థానంలో నిలిచింది. ఆ తర్వాత బస్సులు 29.5 శాతం, సైకిళ్లు 15.8 శాతం వాటాతో ఉన్నాయి. అంటే విద్యార్థుల ప్రయాణాల్లో ఈ మూడు మార్గాలదే అత్యధిక వాటా. ఈ గణాంకాలు విద్యార్థుల కోసం సురక్షితమైన ఫుట్‌పాత్‌లు, రోడ్డు క్రాసింగ్‌లు, సైకిల్ మార్గాలు, అందుబాటులో ప్రజా రవాణా వంటి సదుపాయాల ప్రాధాన్యాన్ని కూడా తెలియజేస్తున్నాయి.
విద్యాసంస్థకు చేరుకునేందుకు సగటున 23 నిమిషాలు
విద్యార్థులు తమ ప్రయాణం ప్రారంభించిన ప్రాంతం నుంచి విద్యాసంస్థకు చేరుకోవడానికి దేశవ్యాప్తంగా సగటున 23 నిమిషాలు పడుతున్నట్లు అధికారిక సర్వే వెల్లడించింది. గ్రామీణ ప్రాంతాల్లోనూ సగటు 23 నిమిషాలు కాగా, పట్టణ ప్రాంతాల్లో 22 నిమిషాలుగా నమోదైంది. అంతేకాదు, 87.6 శాతం మంది విద్యార్థులు 30 నిమిషాల్లోనే తమ విద్యాసంస్థలకు చేరుకుంటున్నారు. గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో ఈ వాటా 86.6 శాతం కాగా, పట్టణాల్లో 89.6 శాతంగా ఉంది. ఈశాన్య రాష్ట్రాల్లో ప్రయాణ సమయం మరింత తక్కువగా, సుమారు 15 నుంచి 19 నిమిషాల మధ్య ఉన్నట్లు కేంద్రం తెలిపింది.
ఉదయం 7 నుంచి 10 గంటల మధ్యే విద్యార్థుల పరుగులు
విద్యార్థుల ప్రయాణాల్లో ఉదయం వేళలే అత్యంత కీలకంగా మారాయి. దేశవ్యాప్తంగా 82 శాతం మంది విద్యార్థులు ఉదయం 7 గంటల నుంచి 10 గంటల మధ్య విద్యాసంస్థలకు బయలుదేరుతున్నారు. ఇందులో ఉదయం 8 నుంచి 9 గంటల మధ్య అత్యధికంగా 35.7 శాతం మంది ప్రయాణం ప్రారంభిస్తున్నారు. 7 నుంచి 8 గంటల మధ్య 26.6 శాతం, 9 నుంచి 10 గంటల మధ్య 19.7 శాతం మంది బయలుదేరుతున్నారు. ఈ లెక్కలు స్కూల్, కాలేజీ సమయాల్లో నగరాలు, పట్టణాల్లో ట్రాఫిక్ నిర్వహణతో పాటు విద్యార్థులకు అవసరమైన ప్రజా రవాణా సర్వీసుల ప్రణాళికకు కీలకంగా మారనున్నాయి.
ఉద్యోగులకు మాత్రం సగటున 25 నిమిషాలు
సర్వే విద్యార్థులతో పాటు ఉద్యోగులు, కార్మికుల రోజువారీ ప్రయాణాలనూ పరిశీలించింది. స్థిరమైన పని ప్రదేశానికి వెళ్లే ఉద్యోగులకు దేశవ్యాప్తంగా సగటున 25 నిమిషాలు పడుతోంది. గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో 23 నిమిషాలు, పట్టణాల్లో 27 నిమిషాలుగా నమోదైంది. ఉద్యోగులు పని ప్రదేశాలకు వెళ్లి రావడానికి చేసే నెలవారీ సగటు వ్యయం రూ.785గా ఉంది. పట్టణాల్లో ఈ వ్యయం రూ.1,044కు చేరగా, గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో రూ.612గా నమోదైంది. స్థిరమైన పని ప్రదేశాలకు వెళ్లే ఉద్యోగుల్లో 42.6 శాతం మంది ద్విచక్ర వాహనాలనే ప్రధాన ప్రయాణ సాధనంగా ఉపయోగిస్తున్నారు.
రవాణా ప్రణాళికకు ఉపయోగపడనున్న డేటా
విద్యార్థులు, ఉద్యోగుల ప్రయాణాలకు సంబంధించిన ఈ గణాంకాలు కేవలం సర్వే లెక్కలకే పరిమితం కావు. ఏ ప్రాంతాల్లో ప్రజా రవాణా కొరత ఉంది? ఎక్కడ కొత్త రూట్లు అవసరం? బస్సుల ఫ్రీక్వెన్సీ ఎలా ఉండాలి? రవాణా మౌలిక సదుపాయాల్లో ఎక్కడ పెట్టుబడులు అవసరం? వంటి అంశాలపై నిర్ణయాలు తీసుకునేందుకు ఈ డేటా ఉపయోగపడుతుందని కేంద్రం పేర్కొంది.
PIB – National Household Travel Survey 2025-26 అధికారిక వివరాలు
