Allahabad High Court: వివాహం జరిగినంత మాత్రాన మేజర్‌ అయిన మహిళ తన భర్తతోనే తప్పనిసరిగా నివసించాలనే నిబంధన లేదని అలహాబాద్ హైకోర్టు స్పష్టం చేసింది. ఒక వ్యక్తి మేజర్‌ అయితే ఎక్కడ నివసించాలి, ఎవరితో ఉండాలి అనే నిర్ణయం తీసుకునే స్వేచ్ఛ అతనికి లేదా ఆమెకు ఉంటుందని పేర్కొంది. భార్య తన ఇష్టానికి విరుద్ధంగా వేరొకరి వద్ద అక్రమ నిర్బంధంలో ఉందని నిరూపించలేని పరిస్థితుల్లో, ఆమెను భర్త వద్దకు పంపించేందుకు హెబియస్‌ కార్పస్‌ పిటిషన్‌ను ఉపయోగించలేమని తేల్చిచెప్పింది. Indian Kanoon
భర్త హెబియస్‌ కార్పస్‌ పిటిషన్
ఈ కేసులో తన భార్య మరో వ్యక్తితో ఉంటోందని, ఆమెను తన వద్దకు పంపించాలని కోరుతూ భర్త అలహాబాద్ హైకోర్టును ఆశ్రయించారు. హెబియస్‌ కార్పస్‌ పిటిషన్ ద్వారా ఆమెను కోర్టు ముందు హాజరుపరిచి తనకు అప్పగించాలని కోరారు. విచారణ సందర్భంగా సదరు మహిళ తాను మేజర్‌నని, ప్రస్తుతం ఉన్న వ్యక్తి వద్ద తన స్వచ్ఛంద నిర్ణయంతోనే నివసిస్తున్నానని, తనను ఎవరూ అక్రమంగా నిర్బంధించలేదని కోర్టుకు స్పష్టం చేసింది. అంతేకాదు, తిరిగి భర్తతో కలిసి వైవాహిక గృహంలో నివసించేందుకు తాను సిద్ధంగా లేనని తెలిపింది.
‘మేజర్‌ వ్యక్తి నిర్ణయమే కీలకం’
ఈ నేపథ్యంలో జస్టిస్‌ సందీప్‌ జైన్‌ కీలక వ్యాఖ్యలు చేశారు. మేజర్‌ అయిన వ్యక్తికి తాను ఎక్కడ, ఎవరితో నివసించాలన్నది నిర్ణయించుకునే హక్కు ఉంటుందని పేర్కొన్నారు. ఒక వ్యక్తిని తన ఇష్టానికి విరుద్ధంగా జీవిత భాగస్వామితో నివసించేలా చేయడానికి రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్‌ 226 కింద హెబియస్‌ కార్పస్‌ అధికార పరిధిని ఉపయోగించలేమని స్పష్టం చేశారు. ఈ కేసు Dayaram And Another vs State of U.P. And 3 Othersగా నమోదైంది. జస్టిస్‌ సందీప్‌ జైన్‌ ధర్మాసనం 2026 జూలై 20న ఉత్తర్వులు ఇచ్చింది. మహిళ అక్రమ నిర్బంధంలో ఉన్నట్లు ఎలాంటి ఆధారాలు లేవని పేర్కొంటూ పిటిషన్‌ను కొట్టివేసింది. ఆమె తనకు నచ్చిన ప్రదేశంలో, తనకు నచ్చిన వ్యక్తితో నివసించేందుకు స్వేచ్ఛ ఉందని తెలిపింది.
వివాహం జరిగినా వ్యక్తిగత స్వేచ్ఛ ఉంటుంది
ఈ తీర్పులో ప్రధానంగా వ్యక్తిగత స్వేచ్ఛ, మేజర్‌ వ్యక్తి స్వతంత్ర నిర్ణయం అనే అంశాలకు ప్రాధాన్యం లభించింది. భార్యాభర్తల మధ్య వివాహ బంధం కొనసాగుతున్నప్పటికీ, భార్యను బలవంతంగా భర్తతో నివసించేలా చేయడానికి హెబియస్‌ కార్పస్‌ పిటిషన్ సరైన మార్గం కాదన్నది ఈ ఉత్తర్వుల సారాంశం. అయితే ఈ తీర్పును “వివాహిత మహిళకు ఎలాంటి పరిస్థితుల్లోనైనా మరో వ్యక్తితో ఉండేందుకు కోర్టు ప్రత్యేకంగా అనుమతి ఇచ్చింది” అని అర్థం చేసుకోవడం సరికాదు. కోర్టు పరిశీలించిన ప్రధాన ప్రశ్న ఆమె అక్రమ నిర్బంధంలో ఉందా లేదా? అన్నదే. ఆమె మేజర్‌ కావడం, స్వచ్ఛందంగా నివసిస్తున్నట్లు కోర్టు ముందు చెప్పడంతో హెబియస్‌ కార్పస్‌ జారీ చేయడానికి కారణం లేదని కోర్టు నిర్ణయించింది.
ఇతర కేసుల్లోనూ ఇదే సూత్రం
అలహాబాద్ హైకోర్టు ఇటీవల ఇతర హెబియస్‌ కార్పస్‌ కేసుల్లోనూ మేజర్‌ వ్యక్తి స్వేచ్ఛకు ప్రాధాన్యం ఇచ్చింది. 2026 సెప్టెంబరులో మరో కేసులో జీవిత భాగస్వామిని ఎంచుకోవడం వ్యక్తిగత స్వేచ్ఛ, గౌరవంలో భాగమని పేర్కొంటూ, తల్లిదండ్రుల అభ్యంతరాలు మేజర్‌ వ్యక్తి నిర్ణయాన్ని అధిగమించలేవని స్పష్టం చేసింది.
Read also: Supreme Court: మహిళలు గ్యాస్ సిలిండర్లు మోయలేరా? IOCకు సుప్రీంకోర్టు కీలక ప్రశ్న.. మహిళకు రూ.12 లక్షల పరిహారం
AP High Court: బాలిక అదృశ్యమై 80 రోజులు.. పోలీసులపై ఏపీ హైకోర్టు తీవ్ర ఆగ్రహం
