Facebook Cyber Fraud: సోషల్ మీడియాలో వచ్చిన ఓ అపరిచిత మెసేజ్‌కు స్పందించడం ఓ యువకుడికి భారీ నష్టాన్ని మిగిల్చింది. ఫేస్‌బుక్‌లో అమ్మాయి పేరుతో పరిచయం పెంచుకున్న సైబర్ నేరగాడు.. ఆ తర్వాత పోలీస్ అధికారిగా అవతారమెత్తి యువకుడిని భయభ్రాంతులకు గురిచేసిన ఘటన వెలుగులోకి వచ్చింది. ఆత్మహత్య కేసులో పేరు ఉందని, పోలీసులు ఇంటికి వస్తారని, మీడియాకు విషయం తెలుస్తుందని బెదిరించి విడతల వారీగా ఏకంగా రూ.3.50 లక్షలు వసూలు చేసినట్లు పోలీసుల దర్యాప్తులో వెల్లడైంది. చివరకు బాధితుడి ఫిర్యాదుతో రంగంలోకి దిగిన చిల్లకల్లు పోలీసులు సాంకేతిక ఆధారాలతో నిందితుడిని గుర్తించి అరెస్ట్ చేశారు.
ఫేస్‌బుక్‌లో ‘మోనాలిసా’గా పరిచయం
ఈ మోసానికి ఫేస్బుక్ వేదికైంది. యువకుడికి ‘మోనాలిసా’ పేరుతో ఉన్న ఖాతా నుంచి పరిచయం ఏర్పడింది. అవతల ఉన్నది నిజంగానే యువతి అని నమ్మిన బాధితుడు ఆమెతో చాటింగ్ కొనసాగించాడు. పరిచయం పెరగడంతో తన వ్యక్తిగత మొబైల్ నంబర్‌ను కూడా షేర్ చేశాడు. అయితే సోషల్ మీడియా ఖాతా వెనుక ఉన్నది తాను భావించిన వ్యక్తి కాదన్న విషయం యువకుడికి అప్పటికి తెలియలేదు. అతడి నమ్మకాన్ని సంపాదించడం, వ్యక్తిగత ఫోన్ నంబర్ సేకరించడం పూర్తయ్యాక మోసంలో రెండో అంకం మొదలైంది.
‘నేను పోలీస్ ఆఫీసర్‌ను.. మీ పేరు కేసులో ఉంది’
కొద్ది రోజుల తర్వాత యువకుడికి ఓ వ్యక్తి నుంచి ఫోన్ వచ్చింది. తాను పోలీస్ అధికారినని పరిచయం చేసుకున్న అతడు.. ఫేస్‌బుక్‌లో పరిచయమైన ‘మోనాలిసా’ ఆత్మహత్య చేసుకోబోతోందని చెప్పి యువకుడిని తీవ్ర ఆందోళనకు గురిచేశాడు. ఆమె రాసిన లేఖలో యువకుడి పేరు, మొబైల్ నంబర్ ఉన్నాయని చెప్పడంతో బాధితుడు మరింత భయపడ్డాడు. ఇక్కడితో ఆగకుండా ‘పోలీసులు మీ ఇంటికి వస్తారు.. మీడియా కూడా వస్తుంది.. విషయం అందరికీ తెలుస్తుంది’ అనే రీతిలో ఒత్తిడి పెంచినట్లు తెలుస్తోంది.
పరువు పోతుందనే భయమే ఆయుధంగా..
ఈ కేసులో నేరగాడు ఉపయోగించిన ప్రధాన ఆయుధం బాధితుడి భయమే. నిజంగా పోలీస్ కేసు నమోదైందా? తనతో మాట్లాడుతున్న వ్యక్తి పోలీసేనా? మోనాలిసా పేరుతో మాట్లాడిన వ్యక్తి అసలు ఎవరు? అనే విషయాలను నిర్ధారించుకునే అవకాశం ఇవ్వకుండా వరుస ఫోన్ కాల్స్, బెదిరింపులతో ఒత్తిడి చేసినట్లు తెలుస్తోంది. కేసు, పోలీస్ విచారణ, మీడియా ప్రచారం పేరుతో పరువు పోతుందనే భయాన్ని సృష్టించి డబ్బులు డిమాండ్ చేశాడు. తీవ్ర ఆందోళనకు గురైన యువకుడు సమస్య నుంచి బయటపడాలనే ఉద్దేశంతో నిందితుడు చెప్పిన విధంగా విడతల వారీగా నగదు చెల్లించాడు. అలా మొత్తం రూ.3.50 లక్షలు అతడి చేతికి వెళ్లాయి.
డబ్బులు వెళ్లాక ఫోన్ స్విచ్ఛాఫ్
డబ్బులు చెల్లిస్తున్నంత వరకు బాధితుడితో సంప్రదింపులు కొనసాగించిన వ్యక్తి.. మొత్తం నగదు చేతికి అందిన తర్వాత అకస్మాత్తుగా అందుబాటులో లేకుండా పోయాడు. ఫోన్ కూడా స్విచ్ఛాఫ్ కావడంతో యువకుడికి అనుమానం వచ్చింది. అప్పటికే రూ.3.50 లక్షలు పోయాయి. తాను మాట్లాడింది నిజమైన పోలీస్ అధికారితో కాదని, ఆత్మహత్య కేసు పేరుతో తనను భయపెట్టి డబ్బులు వసూలు చేశారని గుర్తించిన యువకుడు చివరకు చిల్లకల్లు పోలీసులను ఆశ్రయించాడు.
కాల్స్ నుంచి లావాదేవీల వరకు.. టెక్నికల్‌గా ట్రేస్
ఫిర్యాదు అందుకున్న పోలీసులు కేసును సాంకేతిక కోణంలో దర్యాప్తు చేశారు. బాధితుడికి వచ్చిన ఫోన్ కాల్స్, ఉపయోగించిన మొబైల్ నంబర్లు, సోషల్ మీడియా అకౌంట్లకు సంబంధించిన వివరాలు, నగదు బదిలీ జరిగిన మార్గాలను పరిశీలించారు. డిజిటల్ ఆధారాలను ఒక్కొక్కటిగా అనుసరిస్తూ వెళ్లిన పోలీసులు చివరకు నిందితుడి ఆచూకీ గుర్తించారు. జగిత్యాలకు చెందిన కొలకాని అనిల్ ఈ మోసానికి పాల్పడినట్లు గుర్తించి అతడిని అరెస్ట్ చేశారు. అతడి నుంచి రూ.2.40 లక్షలు రికవరీ చేసినట్లు పోలీసులు వెల్లడించారు.
‘అమ్మాయి’ నుంచి ‘పోలీస్’ వరకు.. ఒకే స్కామ్‌లో రెండు పాత్రలు
ఈ కేసులో నేరం జరిగిన తీరు ప్రత్యేకంగా కనిపిస్తోంది. ముందుగా అమ్మాయి పేరుతో సోషల్ మీడియా ఖాతా ద్వారా బాధితుడితో పరిచయం పెంచుకోవడం, అతడి నమ్మకాన్ని సంపాదించి వ్యక్తిగత వివరాలు తెలుసుకోవడం తొలి దశ. ఆ తర్వాత పోలీస్ అధికారిగా ఫోన్ చేసి తీవ్రమైన కేసులో చిక్కుకున్నట్లు నమ్మించడం రెండో దశ. ‘ఆత్మహత్య లేఖలో నీ పేరు ఉంది’, ‘పోలీసులు ఇంటికి వస్తారు’, ‘మీడియాకు తెలుస్తుంది’ వంటి మాటలతో భయాన్ని సృష్టించి డబ్బులు చెల్లించేలా చేయడం చివరి దశగా పోలీసులు గుర్తించారు. ఇది సాధారణ ఫేక్ ప్రొఫైల్ మోసానికి తోడు పోలీస్ ఇంపర్సనేషన్, సోషల్ ఇంజినీరింగ్, ఎక్స్‌టార్షన్ తరహా పద్ధతులను కలిపి చేసిన సైబర్ మోసంగా చెప్పవచ్చు.
సోషల్ మీడియాలో అపరిచితుల విషయంలో జాగ్రత్త
ఫేస్బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్ తదితర సోషల్ మీడియా వేదికల్లో అందమైన ఫొటోతో ప్రొఫైల్ కనిపించినంత మాత్రాన దాని వెనుక ఉన్న వ్యక్తి కూడా అదే వ్యక్తి అని నమ్మకూడదు. ఫేక్ ప్రొఫైల్‌తో స్నేహం చేసి వ్యక్తిగత సమాచారం, మొబైల్ నంబర్, ఫొటోలు సేకరించిన తర్వాత వాటినే బాధితులను బెదిరించేందుకు ఉపయోగించే మోసాలు జరుగుతున్నాయి. ముఖ్యంగా ఎవరైనా పోలీస్, సీబీఐ, కస్టమ్స్ లేదా ఇతర ప్రభుత్వ అధికారినని చెప్పి ‘కేసులో మీ పేరు ఉంది.. వెంటనే డబ్బులు పంపితే సమస్య పరిష్కరిస్తాం’ అని అడిగితే అప్రమత్తం కావాలి. నిజమైన పోలీసు విచారణను డబ్బులు చెల్లించడం ద్వారా ముగించవచ్చని చెప్పే కాల్స్‌ను నమ్మకూడదు. ఇలాంటి మోసానికి గురైతే భయంతో డబ్బులు పంపకుండా కాల్ వివరాలు, చాట్స్, ప్రొఫైల్ లింకులు, స్క్రీన్‌షాట్లు, బ్యాంక్ లేదా యూపీఐ లావాదేవీ వివరాలను భద్రపరచాలి. డబ్బులు పోయిన వెంటనే 1930 జాతీయ సైబర్ క్రైమ్ హెల్ప్‌లైన్‌కు ఫిర్యాదు చేయడం, అలాగే అధికారిక National Cyber Crime Reporting Portalలో కంప్లైంట్ నమోదు చేయడం ఉపయోగకరం.
చిన్న పరిచయం.. రూ.3.50 లక్షల నష్టం
ఈ ఘటనలో మొదట జరిగినది కేవలం సోషల్ మీడియాలో ఓ అపరిచిత వ్యక్తితో పరిచయమే. కానీ అదే పరిచయం నుంచి ఫోన్ నంబర్ సేకరించి, ఆ తర్వాత పోలీస్ కేసు భయాన్ని సృష్టించి రూ.3.50 లక్షలు వసూలు చేసే వరకు మోసం సాగింది. అయితే బాధితుడు చివరకు పోలీసులను ఆశ్రయించడంతో నిందితుడి ఆట కట్టింది. రూ.3.50 లక్షల్లో రూ.2.40 లక్షలు రికవరీ కావడం కొంత ఊరటనిచ్చింది. అదే సమయంలో సోషల్ మీడియాలో కనిపించే ప్రతి ప్రొఫైల్ నిజమైనది కాకపోవచ్చు.. అవతలి వ్యక్తి ఎవరనేది నిర్ధారించుకోకుండా వ్యక్తిగత వివరాలు పంచుకోవద్దు అనే హెచ్చరికను ఈ ఘటన మరోసారి గుర్తుచేస్తోంది.
Read also: Tirupati Crime: బైక్ దగ్ధం కేసులో ఊహించని ట్విస్ట్.. భర్త హత్యకు భార్య స్కెచ్‌.. Instagramతో గుట్టురట్టు!
Cyber Crime: డేటింగ్ యాప్‌లో పరిచయం.. ప్రైవేట్ చాట్స్‌తో బెదిరింపులు.. ఫ్లాట్ అమ్మినా!
