Supreme Court: ఎల్‌పీజీ సిలిండర్‌ను మోయడం మహిళలకు సాధ్యం కాదనే కారణంతో ఓ మహిళకు ఉద్యోగం నిరాకరించిన ఘటనపై సుప్రీంకోర్టు తీవ్రంగా స్పందించింది. ఇండియన్ ఆయిల్ కార్పొరేషన్ (IOC)కు సంబంధించిన ఈ కేసులో, కేవలం మహిళ అనే కారణంతో ఉద్యోగ అవకాశం నిరాకరించడంపై జస్టిస్ అరవింద్ కుమార్, జస్టిస్ విపుల్ ఎం. పంచోలీల ధర్మాసనం ప్రశ్నలు లేవనెత్తింది. ఉద్యోగానికి అర్హత ఉన్నప్పటికీ నియామకం దక్కని మహిళకు రూ.12 లక్షల పరిహారం చెల్లించాలని ఆదేశించింది.
సిలిండర్ మోయలేరా అని ప్రశ్న
ఎల్‌పీజీ బాట్లింగ్ ప్లాంట్‌లో రిఫిల్లింగ్ హెల్పర్/క్యాజువల్ ఖలాసీ ఉద్యోగానికి మహిళ దరఖాస్తు చేశారు. ఆమెను ఉద్యోగానికి పరిగణించినప్పటికీ నియామకం జరగలేదు. ఈ పని మాన్యువల్ లేబర్‌తో పాటు ఎల్‌పీజీ సిలిండర్లను ఎత్తడం, రాత్రి షిఫ్టుల్లో పనిచేయడం వంటివి కలిగి ఉండటంతో ఆమెకు ఉద్యోగం ఇవ్వలేదనే వాదన కోర్టు ముందు వచ్చింది. దీనిపై విచారణ సందర్భంగా మహిళలు సిలిండర్లు ఎత్తలేరనే ఆలోచనను సుప్రీంకోర్టు ప్రశ్నించింది. ఇంట్లో పురుషులు అందుబాటులో లేని సమయంలో మహిళలే గ్యాస్ సిలిండర్లు మార్చుకుంటున్న విషయాన్ని కూడా ధర్మాసనం ప్రస్తావించింది.
49 మంది జాబితాలో మహిళ
ఈ కేసులోని మహిళను సుమిత్రగా గుర్తించారు. హర్యానాలోని గుఢా గ్రామానికి చెందిన ఆమెను డిప్యూటీ కమిషనర్ ఆధ్వర్యంలోని స్థానిక కమిటీ ఎల్‌పీజీ బాట్లింగ్ ప్లాంట్‌లో ఉద్యోగం కోసం సిఫారసు చేసిన 49 మందిలో చేర్చింది. ఆమె రిఫిల్లింగ్ హెల్పర్, క్యాజువల్ ఖలాసీ లేదా ప్యూన్ పోస్టు కోసం ఇంటర్వ్యూకు హాజరయ్యారు. అయితే ఇతర అభ్యర్థులకు నియామక ఉత్తర్వులు జారీ అయినప్పటికీ ఆమెకు మాత్రం అవకాశం దక్కలేదు. ఈ వ్యవహారంపై ఆమె న్యాయపోరాటం ప్రారంభించారు. ట్రయల్ కోర్టు ఆమె నిర్దేశిత అర్హతలు కలిగి ఉన్నారని, మహిళ అనే కారణంతోనే నియామకం నిరాకరించబడిందని పేర్కొంటూ ఆమెకు అనుకూలంగా తీర్పు ఇచ్చింది. అయితే అప్పీల్ కోర్టు ఆ నిర్ణయాన్ని మార్చింది. అనంతరం పంజాబ్-హర్యానా హైకోర్టు కూడా 2025లో అప్పీల్ కోర్టు నిర్ణయాన్ని సమర్థించింది.
సుప్రీంకోర్టులో కీలక మలుపు
ఈ కేసు సుప్రీంకోర్టుకు చేరిన తర్వాత జస్టిస్ అరవింద్ కుమార్, జస్టిస్ విపుల్ ఎం. పంచోలీల ధర్మాసనం విచారణ చేపట్టింది. కేవలం మహిళ అనే కారణంతో ఉద్యోగానికి అనర్హురాలిగా పరిగణించడం సమాన అవకాశాల సూత్రానికి సంబంధించిన ప్రశ్నలను లేవనెత్తుతుందని కోర్టు వ్యాఖ్యల ద్వారా స్పష్టమైంది. ఉద్యోగానికి అవసరమైన శారీరక సామర్థ్యం ఉంటే వ్యక్తిగతంగా అంచనా వేయాల్సి ఉండగా, లింగం ఆధారంగా ముందుగానే ఒక నిర్ణయానికి రావడం కేసులో ప్రధాన చర్చగా మారింది.
ఉద్యోగం బదులు రూ.12 లక్షలు
ఈ కేసు సుప్రీంకోర్టుకు చేరే సమయానికి సుమిత్ర పదవీ విరమణ వయసుకు చేరుకున్నారు. దీంతో ఇప్పుడు ఆమెకు ఆ ఉద్యోగాన్ని ఇవ్వడం ఆచరణాత్మకంగా సాధ్యం కాదు. ఈ పరిస్థితిని పరిగణనలోకి తీసుకున్న ధర్మాసనం ఆమెకు రూ.12 లక్షల మొత్తాన్ని ఒకేసారి పరిహారంగా చెల్లించాలని IOCని ఆదేశించింది. సుదీర్ఘకాలం తన హక్కు కోసం న్యాయపోరాటం చేసిన నేపథ్యంలో, ఉద్యోగం ఇవ్వలేని పరిస్థితిలో పరిహారం అందించడం సముచితమని కోర్టు భావించింది.
ఉద్యోగాల్లో లింగ సమానత్వంపై చర్చ
ఈ కేసు శారీరక శ్రమతో కూడిన ఉద్యోగాల్లో మహిళల అవకాశాలపై మరోసారి చర్చకు దారితీసింది. ఒక ఉద్యోగానికి అవసరమైన సామర్థ్యాలను వ్యక్తిగతంగా పరిశీలించడం, కేవలం లింగం ఆధారంగా ఒక వ్యక్తి సామర్థ్యాన్ని నిర్ణయించకపోవడం వంటి అంశాలు ఈ కేసులో ప్రధానంగా కనిపిస్తున్నాయి. ప్రభుత్వరంగ సంస్థల్లో నియామకాలు, అర్హతలు, సమాన అవకాశాలకు సంబంధించిన నిబంధనల అమలుపైనా ఈ తీర్పు దృష్టిని ఆకర్షించింది. సుప్రీంకోర్టు ఇచ్చిన పరిహారం ఆ మహిళకు కోల్పోయిన ఉద్యోగ అవకాశానికి ప్రత్యామ్నాయంగా, ఆమె పదవీ విరమణ వయసును పరిగణనలోకి తీసుకుని నిర్ణయించినదిగా కేసు వివరాల్లో వెల్లడైంది.
ఈ కేసు Sumitra vs Indian Oil Corporation Ltd. (SLP(C) No. 19874/2026)గా నమోదైంది. సెప్టెంబర్ 17, 2026న జస్టిస్ అరవింద్ కుమార్, జస్టిస్ విపుల్ ఎం. పంచోలీల ధర్మాసనం ఈ వ్యవహారంపై ఆదేశాలు ఇచ్చింది.
Read also: Supreme Court: విమాన టికెట్ ధరలకు ఇక నియంత్రణ వస్తుందా? కేంద్రానికి సుప్రీంకోర్టు కీలక ఆదేశాలు
Supreme Court of India: సుప్రీంకోర్టు సంచ‌ల‌న తీర్పు.. క్రైస్తవంలోకి మారినవారు ఎస్సీ హక్కులు పొందలేర‌న్న అత్యున్న‌త ధర్మాసనం
Telangana Fertilizer Supply: తెలంగాణలో రైతుల‌కు గుడ్ న్యూస్.. ఆందోళన చెందాల్సిన అవసరం లేదు
