Iran-US Tensions: అమెరికా–ఇరాన్‌ మధ్య ఉద్రిక్తతలు మరోసారి పెరుగుతున్నాయి. అణ్వాయుధాల అంశంపై టెహ్రాన్‌తో చర్చలు కొనసాగుతున్న నేపథ్యంలో అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్‌ ట్రంప్ చేసిన తాజా వ్యాఖ్యలు అంతర్జాతీయంగా చర్చనీయాంశమయ్యాయి. ఆదివారమే ఇరాన్‌తో అద్భుతమైన ఒప్పందం కుదరవచ్చని, లేదంటే సైనిక దాడులు కూడా జరిగే అవకాశముందని ఆయన హెచ్చరించారు. దీంతో దౌత్య చర్చలు ఫలిస్తాయా? లేక పశ్చిమాసియాలో మరోసారి యుద్ధ మేఘాలు కమ్ముకుంటాయా? అనే ఉత్కంఠ నెలకొంది.
ఒప్పందానికి అంగీకరించకపోతే సైనిక చర్యే!
ఇరాన్‌తో శాంతి ఒప్పందం కోసం అమెరికా ప్రయత్నాలు కొనసాగిస్తున్నప్పటికీ, చర్చలు విఫలమైతే సైనిక చర్యకు వెనుకాడబోమని ట్రంప్ స్పష్టం చేశారు. టెహ్రాన్‌ తమ డిమాండ్లను అంగీకరించాల్సిందేనని తేల్చిచెప్పారు. ఇరాన్‌ నాయకత్వం సహకరిస్తే దౌత్యపరంగా సమస్యను పరిష్కరించుకోవచ్చని, లేకపోతే సైనిక మార్గాన్ని పరిశీలిస్తామని హెచ్చరించారు. అయితే దాడులు ఎప్పుడు ప్రారంభమవుతాయి? వాటి లక్ష్యాలు ఏమిటి? ఇజ్రాయెల్‌ కూడా పాల్గొంటుందా? అనే అంశాలపై ట్రంప్ స్పష్టత ఇవ్వలేదు. దీంతో ఆయన వ్యాఖ్యలు చర్చల్లో ఒత్తిడి పెంచే వ్యూహమా? లేక సైనిక చర్యకు ముందస్తు సంకేతమా? అనే ప్రశ్నలు తలెత్తుతున్నాయి.
ఇరాన్‌ అణ్వాయుధాలే అసలు వివాదం
ఇరాన్‌ అణ్వాయుధాలను అభివృద్ధి చేయకుండా నిరోధించడమే తమ ప్రభుత్వ ప్రధాన లక్ష్యమని ట్రంప్ ప్రకటించారు. ఇందుకోసం అవసరమైతే మరిన్ని సైనిక చర్యలు చేపడతామని హెచ్చరించారు. అయితే ఇరాన్‌ అణు కార్యక్రమంపై వివాదం కొత్తది కాదు. అణుశక్తిని శాంతియుత అవసరాల కోసం ఉపయోగించుకునే హక్కు తమకుందని ఇరాన్‌ చాలాకాలంగా వాదిస్తోంది. మరోవైపు అమెరికా, ఇజ్రాయెల్‌ మాత్రం ఇరాన్‌ అణు సామర్థ్యం తమ భద్రతకు ముప్పుగా మారవచ్చని ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నాయి. ఈ నేపథ్యంలో యురేనియం శుద్ధి స్థాయి, అణు కేంద్రాలపై అంతర్జాతీయ పర్యవేక్షణ, ఆర్థిక ఆంక్షల సడలింపు వంటి అంశాలు దౌత్య చర్చల్లో కీలకంగా మారుతున్నాయి.
నవంబర్‌ ఎన్నికల తర్వాత భారీ దాడులు?
అమెరికాలో నవంబర్‌లో మధ్యంతర ఎన్నికలు జరగనున్న నేపథ్యంలో ఇరాన్‌పై సైనిక చర్య విషయంలో ట్రంప్ ఆచితూచి వ్యవహరించే అవకాశం ఉందనే అంచనాలు వినిపిస్తున్నాయి. ఎన్నికలకు ముందే మరో యుద్ధానికి దిగితే అమెరికా అంతర్గత రాజకీయాలపై ప్రభావం పడే అవకాశం ఉంది. ముఖ్యంగా యుద్ధ వ్యయం, అమెరికా సైనికుల భద్రత, చమురు ధరలు, ద్రవ్యోల్బణం వంటి అంశాలు ఎన్నికల సమయంలో ప్రాధాన్యం సంతరించుకోవచ్చు. అందువల్ల ఎన్నికలు ముగిసే వరకు సైనిక చర్యను వాయిదా వేసి, ఆ తర్వాత ఇజ్రాయెల్‌తో కలిసి ఇరాన్‌పై ఒత్తిడి పెంచవచ్చనే విశ్లేషణలు ఉన్నాయి. అయితే ఇది అధికారికంగా ప్రకటించిన ప్రణాళిక కాదు.
పశ్చిమాసియా వైపు అమెరికా యుద్ధ విమానాలు?
అమెరికా యుద్ధ విమానాలు, నౌకాదళ బలగాలు తిరిగి పశ్చిమాసియా వైపు కదులుతున్నాయనే వార్తలు గల్ఫ్‌ దేశాల్లో ఆందోళన పెంచుతున్నాయి. అమెరికా సైనిక బలగాల మోహరింపు వెనుక అనేక వ్యూహాత్మక కారణాలు ఉండవచ్చు. మిత్రదేశాల రక్షణ, సముద్ర వాణిజ్య మార్గాల భద్రత, ఇరాన్‌పై ఒత్తిడి పెంచడం వంటి లక్ష్యాలు ఇందులో భాగమై ఉండవచ్చు. అయితే సైనిక బలగాల కదలికలు మాత్రమే తక్షణ దాడులకు నిర్ధారణ కావు. అమెరికా తీసుకునే తదుపరి నిర్ణయాలపైనే పరిస్థితి ఆధారపడి ఉంటుంది.
ఇజ్రాయెల్‌ పాత్ర కీలకమా?
ఇరాన్‌ అణు కార్యక్రమాన్ని ఇజ్రాయెల్‌ తన జాతీయ భద్రతకు ప్రధాన సవాలుగా పరిగణిస్తోంది. ఈ నేపథ్యంలో అమెరికా–ఇరాన్‌ చర్చలు విఫలమైతే ఇజ్రాయెల్‌ పాత్ర ఎలా ఉండబోతుందనే అంశం ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంది. అమెరికా, ఇజ్రాయెల్‌ సంయుక్తంగా సైనిక చర్య చేపడితే అది ఇరాన్‌కే పరిమితం కాకుండా పశ్చిమాసియాలో విస్తృత ఉద్రిక్తతలకు దారితీసే ప్రమాదం ఉంది. ప్రతీకార దాడులు, ప్రాంతీయ సైనిక స్థావరాల భద్రత, అంతర్జాతీయ వాణిజ్య మార్గాలపై ప్రభావం వంటి అంశాలు కీలకంగా మారవచ్చు.
హర్మూజ్‌ జలసంధిపై ప్రపంచం దృష్టి
పశ్చిమాసియాలో ఉద్రిక్తతలు పెరిగిన ప్రతిసారీ హర్మూజ్‌ జలసంధి ప్రాధాన్యం పెరుగుతుంది. ప్రపంచ చమురు రవాణాలో ఈ సముద్ర మార్గానికి కీలక స్థానం ఉంది. ఇరాన్‌తో సైనిక ఘర్షణ తీవ్రమైతే ఈ ప్రాంతంలో నౌకల రాకపోకలకు ఆటంకాలు ఏర్పడే ప్రమాదం ఉంది. అలాంటి పరిస్థితుల్లో అంతర్జాతీయ ముడిచమురు ధరలు పెరగడంతోపాటు రవాణా, బీమా వ్యయాలు కూడా అధికమయ్యే అవకాశం ఉంటుంది.
భారత్‌పై ఎలాంటి ప్రభావం?
భారత్‌ తన ముడిచమురు అవసరాల్లో అధిక భాగాన్ని దిగుమతుల ద్వారానే తీర్చుకుంటోంది. అందువల్ల పశ్చిమాసియాలో సైనిక ఉద్రిక్తతలు పెరిగితే భారత ఆర్థిక వ్యవస్థపైనా ప్రభావం పడవచ్చు. ముడిచమురు ధరలు భారీగా పెరిగితే పెట్రోల్‌, డీజిల్‌ ధరలపై ఒత్తిడి ఏర్పడే అవకాశం ఉంటుంది. రవాణా వ్యయాలు, దిగుమతుల బిల్లు, రూపాయి మారకం విలువ వంటి అంశాలపైనా పరోక్ష ప్రభావం ఉండవచ్చు. అయితే ఈ ప్రభావం ఎంతమేర ఉంటుందనేది ఘర్షణ తీవ్రత, చమురు సరఫరా పరిస్థితులు, అంతర్జాతీయ మార్కెట్‌ స్పందనపై ఆధారపడి ఉంటుంది.
ఆదివారం ఏం జరగబోతోంది?
ట్రంప్ వ్యాఖ్యలతో ఇప్పుడు అందరి దృష్టి అమెరికా–ఇరాన్‌ చర్చలపైనే ఉంది. ఇరుదేశాల మధ్య రాజీ కుదిరితే పశ్చిమాసియాలో ఉద్రిక్తతలు తగ్గే అవకాశం ఉంటుంది. చర్చలు విఫలమైతే అమెరికా తదుపరి నిర్ణయాలపై ఉత్కంఠ మరింత పెరగవచ్చు. ప్రస్తుతం ప్రధాన ప్రశ్న ఒక్కటే.. ఇరాన్‌తో ట్రంప్ దౌత్య ఒప్పందాన్ని సాధిస్తారా? లేక సైనిక ఒత్తిడిని మరింత పెంచుతారా? రాబోయే పరిణామాలు పశ్చిమాసియా భద్రతతోపాటు ప్రపంచ చమురు మార్కెట్లపైనా ప్రభావం చూపనున్నాయి.
Read also: Trump vs Zelensky: ట్రంప్ సంచలన వ్యాఖ్యలు.. జెలెన్‌స్కీని మార్చేయాలా? ఉక్రెయిన్‌ యుద్ధంలో కొత్త ట్విస్ట్!
Trump Iran War: మాట వినకపోతే నరకానికే.. ఇరాన్‌కు ట్రంప్ తీవ్ర హెచ్చరిక
Trump TV: ట్రంప్ మీడియా బ్యాన్‌పై అమెరికా టీవీ నెట్‌వర్క్‌ల తిరుగుబాటు.. 24/7 ‘Trump TV’
