Stree Shakti Scheme AP: ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో మహిళల రోజువారీ ప్రయాణ ఖర్చును తగ్గించడంతో పాటు విద్య, ఉద్యోగం, వైద్యం వంటి అవసరాల కోసం స్వేచ్ఛగా ప్రయాణించే అవకాశాన్ని పెంచేందుకు రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ‘స్త్రీ శక్తి’ (Stree Shakti Scheme) పథకాన్ని అమలు చేస్తోంది. ఈ పథకం ద్వారా అర్హులైన మహిళలు APSRTCకి చెందిన ఎంపిక చేసిన బస్సుల్లో టికెట్ ఛార్జీ చెల్లించకుండా ప్రయాణించవచ్చు. 2025 ఆగస్టు 15న ప్రారంభమైన ఈ పథకం ప్రస్తుతం APSRTC ప్రధాన సంక్షేమ కార్యక్రమాల్లో ఒకటిగా కొనసాగుతోంది. అయితే ప్రతి మహిళకు, ప్రతి APSRTC బస్సులో ఉచిత ప్రయాణం వర్తించదు. ఎవరికి ఉచితం? ఏ బస్సుల్లో ప్రయాణించవచ్చు? ఇతర రాష్ట్రాల మహిళలకు వర్తిస్తుందా? ఏ గుర్తింపు పత్రం చూపించాలి? అనే వివరాలు తెలుసుకుందాం.
స్త్రీ శక్తి పథకం అంటే ఏమిటి?
ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం G.O.Ms.No.27, Transport, Roads & Buildings (PTD.I) Department, తేదీ 11-08-2025 ద్వారా స్త్రీ శక్తి పథకాన్ని తీసుకొచ్చింది. 2025 ఆగస్టు 15 నుంచి ఈ పథకాన్ని అమల్లోకి తీసుకొచ్చినట్లు APSRTC అధికారిక సమాచారం పేర్కొంటోంది. మహిళలకు ప్రయాణ స్వేచ్ఛ పెంచడం, విద్య, ఉద్యోగం, వైద్య సేవలను మరింత సులభంగా అందుకునే అవకాశం కల్పించడం, కుటుంబాలపై రవాణా ఖర్చు భారాన్ని తగ్గించడం ఈ పథకం ప్రధాన లక్ష్యాలు.
ఎవరికి ఉచిత బస్సు ప్రయాణం?
APSRTC తాజా అధికారిక సమాచారం ప్రకారం ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో నివాసం కలిగిన బాలికలు, మహిళలు, ట్రాన్స్‌జెండర్ వ్యక్తులు స్త్రీ శక్తి పథకానికి అర్హులు. అంటే పథకం కేవలం వివాహిత మహిళలు లేదా నిర్దిష్ట వయసు దాటిన మహిళలకు మాత్రమే పరిమితం కాదు. అర్హత నిబంధనలకు లోబడి బాలికలు, మహిళలు, ట్రాన్స్‌జెండర్ వ్యక్తులు ఉచిత ప్రయాణ సదుపాయాన్ని పొందవచ్చు.
ఏ బస్సుల్లో ఉచిత ప్రయాణం వర్తిస్తుంది?
ఇది చాలా ముఖ్యమైన విషయం. స్త్రీ శక్తి పథకం APSRTCలోని అన్ని రకాల బస్సులకు వర్తించదు. ప్రస్తుతం అధికారిక సమాచారం ప్రకారం ఈ ఐదు రకాల సర్వీసుల్లో ఉచిత ప్రయాణం అందుబాటులో ఉంది.
పల్లె వెలుగు (Pallevelugu)
గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో విస్తృతంగా నడిచే పల్లె వెలుగు బస్సుల్లో అర్హులైన మహిళలకు ఉచిత ప్రయాణం వర్తిస్తుంది.
అల్ట్రా పల్లె వెలుగు (Ultra Pallevelugu)
అల్ట్రా పల్లె వెలుగు సర్వీసులు కూడా స్త్రీ శక్తి పథకం పరిధిలో ఉన్నాయి.
సిటీ ఆర్డినరీ (City Ordinary)
నగరాల్లో నడిచే City Ordinary బస్సుల్లో అర్హులైన మహిళలు ఉచితంగా ప్రయాణించవచ్చు.
మెట్రో ఎక్స్‌ప్రెస్ (Metro Express)
APSRTC Metro Express సర్వీసులు కూడా పథకం పరిధిలో ఉన్నాయి.
ఎక్స్‌ప్రెస్ (Express)
APSRTC Express సర్వీసుల్లో కూడా స్త్రీ శక్తి పథకం కింద ఉచిత ప్రయాణం అందుబాటులో ఉంది. అందువల్ల బస్సు ఎక్కడానికి ముందు అది ఏ కేటగిరీకి చెందిన సర్వీసో చూసుకోవడం మంచిది.
ఏ బస్సుల్లో ఉచితం కాదు?
స్త్రీ శక్తి పథకం పేరుతో APSRTCలోని ప్రతి సర్వీసులో ఉచితంగా ప్రయాణించవచ్చని భావించకూడదు. APSRTC అధికారిక నిబంధనల ప్రకారం Non-stop, Interstate, Contract Carriage, Chartered Services, Package Toursలో స్త్రీ శక్తి ఉచిత ప్రయాణం వర్తించదు. ముఖ్యంగా ఇతర రాష్ట్రాలకు వెళ్లే Interstate సర్వీసుల్లో ఈ పథకం వర్తించదనే విషయాన్ని ప్రయాణికులు గుర్తుంచుకోవాలి. అయితే Enclave routesలో ఉచిత ప్రయాణానికి అనుమతి ఉంది.
ఇతర రాష్ట్రాల మహిళలకు ఉచిత ప్రయాణం ఉంటుందా?
లేదు. ప్రస్తుతం APSRTC ప్రకటించిన అర్హత ప్రకారం స్త్రీ శక్తి పథకం ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో నివాసం కలిగిన (domiciled in Andhra Pradesh) బాలికలు, మహిళలు, ట్రాన్స్‌జెండర్ వ్యక్తులకు వర్తిస్తుంది. అందువల్ల తెలంగాణ, కర్ణాటక, తమిళనాడు లేదా ఇతర రాష్ట్రాలకు చెందిన మహిళలు కేవలం మహిళలు అనే కారణంతో ఈ పథకం కింద ఉచిత ప్రయాణానికి అర్హులు కారు. ఇక్కడ AP domicile అనేది కీలకమైన అర్హత.
ఏ గుర్తింపు కార్డు అవసరం?
APSRTC అధికారిక సమాచారం ప్రకారం స్త్రీ శక్తి ప్రయోజనం పొందాలంటే ఆంధ్రప్రదేశ్ నివాసాన్ని నిర్ధారించే చెల్లుబాటు అయ్యే గుర్తింపు పత్రం (Valid ID Proof) ఉండాలి. ప్రయాణ సమయంలో ప్రభుత్వం ఆమోదించిన చెల్లుబాటు అయ్యే గుర్తింపు పత్రాన్ని వెంట ఉంచుకోవడం అవసరం. అందులోని వివరాల ద్వారా ప్రయాణికురాలి అర్హతను సిబ్బంది నిర్ధారించవచ్చు. అంగీకరించే IDల తాజా జాబితా లేదా ఏదైనా ప్రత్యేక నిబంధన అమల్లో ఉంటే ప్రయాణానికి ముందు APSRTC అధికారిక సమాచారాన్ని పరిశీలించడం మంచిది.
ఆధార్ కార్డు తప్పనిసరా?
APSRTC ప్రస్తుతం తన అధికారిక Stree Shakti అర్హత వివరాల్లో “valid ID proof” అవసరమని పేర్కొంటోంది. అందువల్ల ఆధార్ మాత్రమే తప్పనిసరి గుర్తింపు పత్రం అని సాధారణీకరించడం సరికాదు. ప్రయాణానికి ఉపయోగించే ID ద్వారా ఏపీ నివాస అర్హత నిర్ధారణ కావడం ముఖ్యమైన అంశం. ఏ గుర్తింపు పత్రాలను అంగీకరిస్తారనే విషయంలో తాజా APSRTC సూచనలను పాటించాలి.
ఉచితంగా ప్రయాణించినా టికెట్ ఇస్తారా?
స్త్రీ శక్తి కింద అర్హత ఉన్న సర్వీసుల్లో ప్రయాణ ఛార్జీ ఉండదు. APSRTC తన అధికారిక PwD డిజిటల్ పాస్ సమాచారంలో కూడా Stree Shakti servicesగా City Ordinary, Pallevelugu, Ultra Pallevelugu, Metro Express, Expressలను పేర్కొంటూ అర్హత ఉన్న ఉచిత ప్రయాణానికి Zero Fare Ticket విధానాన్ని ప్రస్తావించింది. కాబట్టి ఉచిత ప్రయాణం అయినప్పటికీ ప్రయాణానికి సంబంధించిన జీరో ఫేర్ టికెట్‌ను తీసుకోవడం, ప్రయాణం పూర్తయ్యే వరకు దాన్ని ఉంచుకోవడం మంచిది.
రాష్ట్రంలో ఎక్కడి నుంచి ఎక్కడికైనా ఉచితమేనా?
స్త్రీ శక్తి పథకంలో ప్రధానంగా ప్రయాణికురాలి అర్హతతో పాటు ఆమె ఎక్కే బస్సు ఏ సర్వీస్ కేటగిరీకి చెందిందనేది ముఖ్యం. Pallevelugu, Ultra Pallevelugu, City Ordinary, Metro Express, Express వంటి అర్హత కలిగిన సర్వీసుల్లో పథకం వర్తిస్తుంది. Interstate వంటి మినహాయించిన సర్వీసులకు మాత్రం ఉచిత ప్రయాణం ఉండదు. అందువల్ల దూరం కంటే సర్వీస్ రకం, రూట్ స్వభావం, ప్రయాణికురాలి AP domicile అర్హత ముఖ్యమైనవి.
బాలికలకు కూడా ఉచిత ప్రయాణమేనా?
అవును. APSRTC అధికారిక అర్హతలో all girls, women and transgender citizens domiciled in Andhra Pradesh అని స్పష్టంగా పేర్కొంది. అందువల్ల అర్హత కలిగిన బాలికలు కూడా స్త్రీ శక్తి పథకం పరిధిలోకి వస్తారు. ఇది విద్యార్థినులకు స్కూల్, కాలేజీ, కోచింగ్, ఇతర అవసరాల కోసం ప్రయాణించే సమయంలో ఉపయోగకరంగా ఉంటుంది.
బాలికలకు ఇప్పటికే ఉన్న APSRTC పథకాలు ఏమిటి?
స్త్రీ శక్తితో పాటు విద్యార్థులకు APSRTCలో ఇతర ఉచిత, రాయితీ ప్రయాణ పథకాలు కూడా ఉన్నాయి. 12 సంవత్సరాల లోపు విద్యార్థులు: గుర్తింపు పొందిన ప్రభుత్వ, ఎయిడెడ్ లేదా ప్రైవేట్ విద్యాసంస్థల్లో చదివే 12 ఏళ్లలోపు విద్యార్థులకు ఇంటి నుంచి పాఠశాలకు వెళ్లి తిరిగి రావడానికి నిర్దిష్ట దూర పరిమితిలో ఉచిత రూట్ పాస్ సదుపాయం ఉంది.
10వ తరగతి వరకు చదివే బాలికలు: 18 సంవత్సరాల గరిష్ఠ వయోపరిమితికి లోబడి 10వ తరగతి లేదా అంతకంటే దిగువ తరగతుల్లో చదివే బాలికలకు ఇంటి నుంచి స్కూల్‌కు, తిరిగి ఇంటికి ప్రయాణించేందుకు నిర్దిష్ట దూర పరిమితిలో ఉచిత రూట్ పాస్ సదుపాయం ఉంది. స్త్రీ శక్తి అమల్లో ఉన్నప్పటికీ APSRTC అధికారిక వెబ్‌సైట్‌లో ఈ విద్యార్థి పాస్ పథకాల వివరాలు కూడా కొనసాగుతున్నాయి.
మహిళలకు రిజర్వ్ సీట్లు కూడా ఉన్నాయా?
అవును. APSRTC అధికారిక Seat Layout సమాచారం ప్రకారం బస్సుల్లో మహిళల కోసం ప్రత్యేక సీట్ల రిజర్వేషన్ వ్యవస్థ కూడా ఉంది. సాధారణంగా 33 శాతం సీటింగ్‌ను మహిళల కోసం కేటాయిస్తున్నట్లు APSRTC పేర్కొంది. City servicesలో డ్రైవర్ క్యాబిన్ వెనుక ముందు వరుసల్లో 40 శాతం సీట్లు మహిళలకు కేటాయించినట్లు సంస్థ సమాచారం చెబుతోంది. బస్సు రకాన్ని బట్టి మహిళలకు కేటాయించిన సీట్ల సంఖ్య, స్థానం మారవచ్చు.
స్త్రీ శక్తితో మహిళలకు ఏం ప్రయోజనం?
రోజూ ఉద్యోగానికి వెళ్లే మహిళలు, విద్యార్థినులు, చిన్న వ్యాపారాలు లేదా స్వయం ఉపాధి పనుల కోసం ప్రయాణించే వారు, వైద్య అవసరాల కోసం పట్టణాలకు వెళ్లేవారికి రవాణా ఖర్చు తగ్గడం ఈ పథకం ద్వారా లభించే ప్రత్యక్ష ప్రయోజనం. APSRTC అధికారికంగా పేర్కొన్న లక్ష్యాల్లో మహిళల mobility, safety, independence పెంచడం; విద్య, ఉద్యోగం, ఆరోగ్య సేవలను సులభంగా అందుకునేలా చేయడం; కుటుంబాల ఆర్థిక భారాన్ని తగ్గించడం ఉన్నాయి. APSRTC అంచనా ప్రకారం ఈ పథకం కుటుంబానికి నెలకు సుమారు ₹1,000 వరకు ఆదా చేయడంలో సహాయపడుతుందని పేర్కొంది.
2026లో తాజా పరిస్థితి ఏమిటి?
2026 జూలై చివరి నాటికి APSRTC అధికారిక వెబ్‌సైట్‌లో స్త్రీ శక్తి పథకాన్ని ప్రభుత్వ flagship welfare initiativeగా పేర్కొంటూ పథకం వివరాలను అందిస్తోంది. 2025 ఆగస్టు 15న ప్రారంభమైన ఈ పథకం కింద ఏపీ నివాసితులైన బాలికలు, మహిళలు, ట్రాన్స్‌జెండర్ వ్యక్తులకు valid ID proof ఆధారంగా Pallevelugu, Ultra Pallevelugu, City Ordinary, Metro Express, Express సర్వీసుల్లో ఉచిత ప్రయాణం అందిస్తున్నట్లు APSRTC తాజా అధికారిక సమాచారం చెబుతోంది. Non-stop, Interstate, Contract Carriage, Chartered services, Package Tours మాత్రం పథకం పరిధిలో లేవు.
ప్రయాణానికి ముందు ఇవి గుర్తుంచుకోండి
స్త్రీ శక్తి పథకం కింద ప్రయాణించాలనుకునేవారు ఏపీ నివాస అర్హతను నిర్ధారించే చెల్లుబాటు అయ్యే గుర్తింపు పత్రాన్ని వెంట ఉంచుకోవాలి. ఎక్కే బస్సు పథకం పరిధిలోని సర్వీసేనా అనేది చూసుకోవాలి. ప్రత్యేకించి Interstate లేదా Non-stop సర్వీసుల్లో కూడా ఉచితం ఉంటుందని భావించి ప్రయాణం ప్రారంభించకూడదు. రూట్లు, బస్సు కేటగిరీలు లేదా గుర్తింపు పత్రాలకు సంబంధించిన నిబంధనల్లో మార్పులు రావచ్చు కాబట్టి APSRTC అధికారిక సమాచారాన్ని పరిశీలించడం మంచిది.
Read also: Arogya Lakshmi Scheme Telangana: గర్భిణులు, బాలింతలు, చిన్నారులకు ‘ఆరోగ్య లక్ష్మి’.. ఎవరికి ఏం అందుతుంది? పూర్తి వివరాలు
Deepam 2.0 Scheme: ఏపీలో మహిళలకు ఉచిత గ్యాస్ సిలిండర్లు.. దీపం 2.0 ఎవరికి వస్తుంది? బుకింగ్ నుంచి సబ్సిడీ వరకు పూర్తి వివరాలు
AP Farm Pond Scheme: రైతులకు ప్రభుత్వం గుడ్ న్యూస్.. ఉచిత ఫార్మ్ పాండ్‌ల నిర్మాణానికి భారీ సబ్సిడీ
