Kidney Stones: కిడ్నీలో రాళ్లు ఏర్పడటం చాలా మందిని వేధించే సమస్య. ఒకసారి కిడ్నీ స్టోన్ వచ్చిన తర్వాత మళ్లీ రాకుండా జాగ్రత్తలు తీసుకోవడం కూడా అంతే ముఖ్యం. అయితే కిడ్నీ స్టోన్స్ ఉన్న ప్రతి ఒక్కరూ ఒకే రకమైన ఆహార నియమాలు పాటించాల్సిన అవసరం లేదు. రాయి ఏ రకానికి చెందింది, మూత్రంలో ఏ పదార్థాలు ఎక్కువగా ఉన్నాయి, ఇతర ఆరోగ్య సమస్యలు ఏమైనా ఉన్నాయా అనే అంశాలను బట్టి ఆహార మార్పులు ఉంటాయి. కాల్షియం స్టోన్స్, ముఖ్యంగా కాల్షియం ఆక్సలేట్ రాళ్లు ఎక్కువగా కనిపిస్తాయి.
అందుకే కిడ్నీలో రాళ్లు ఉన్నాయని తెలిసిన వెంటనే అన్ని రకాల ఆకుకూరలు, పాలు లేదా ఇతర ఆహారాలను పూర్తిగా మానేయడం సరైన విధానం కాదు. వైద్యుల సలహాతో వ్యక్తిగత ఆహార ప్రణాళిక రూపొందించుకోవడం ఉత్తమం.
1. ఉప్పు ఎక్కువగా ఉండే ఆహారాన్ని తగ్గించాలి
కిడ్నీ స్టోన్స్ నివారణలో సోడియం తగ్గించడం ముఖ్యమైన అంశం. ఆహారంలో ఉప్పు ఎక్కువైతే మూత్రంలో కాల్షియం పరిమాణం పెరిగి కొన్ని రకాల కిడ్నీ రాళ్ల ప్రమాదం పెరగవచ్చు. ప్యాకేజ్డ్ స్నాక్స్, చిప్స్, ఇన్స్టంట్ నూడుల్స్, పచ్చళ్లు, ప్రాసెస్ చేసిన ఆహారాలు, ఫాస్ట్ ఫుడ్, ఎక్కువ ఉప్పు ఉండే సాస్లు వంటి వాటిని పరిమితం చేయడం మంచిది.
ఇంట్లో వంట చేసేటప్పుడు ఉప్పు మోతాదును తగ్గించడం, ప్యాకేజ్డ్ ఫుడ్ కొనేటప్పుడు లేబుల్పై సోడియం పరిమాణాన్ని పరిశీలించడం ఉపయోగకరంగా ఉంటుంది.
2. ప్రాసెస్ చేసిన ఫుడ్స్కు బదులుగా తాజా ఆహారం
ప్యాకేజ్డ్, ప్రాసెస్ చేసిన ఆహారాల్లో సోడియం అధికంగా ఉండే అవకాశం ఉంటుంది. ప్రాసెస్ చేసిన మాంసాహార పదార్థాలు, ఫాస్ట్ ఫుడ్, రెడీమేడ్ మీల్స్ వంటి వాటిని తరచుగా తీసుకోవడం కంటే ఇంట్లో తయారు చేసిన తాజా ఆహారానికి ప్రాధాన్యత ఇవ్వడం మంచిది.
కూరగాయలు, పండ్లు, తగినంత ధాన్యాలు, వ్యక్తిగత అవసరాలకు సరిపోయే ప్రోటీన్తో సమతుల్యమైన ఆహారం తీసుకోవడం సాధారణంగా మెరుగైన ఎంపిక.
3. పాలకూర, బీట్రూట్ వంటి ఆక్సలేట్ అధిక ఆహారాల్లో జాగ్రత్త
కాల్షియం ఆక్సలేట్ కిడ్నీ స్టోన్స్ ఉన్నవారికి ఆక్సలేట్ అధికంగా ఉండే కొన్ని ఆహారాలను పరిమితం చేయాలని వైద్యులు సూచించవచ్చు. పాలకూర, బీట్రూట్, కొన్ని రకాల గింజలు, పల్లీలు, చాక్లెట్, టీ వంటి వాటిలో ఆక్సలేట్ ఎక్కువగా ఉండొచ్చు.
అయితే ఇక్కడ ఒక ముఖ్యమైన విషయం ఉంది. ఆక్సలేట్ ఉన్న ప్రతి ఆహారాన్ని జీవితాంతం పూర్తిగా మానేయాల్సిన అవసరం లేదు. మీకు ఉన్న రాయి రకం, మూత్ర పరీక్షల ఫలితాలు, మొత్తం ఆహార విధానం ఆధారంగా ఎంత తగ్గించాలో వైద్యుడు లేదా కిడ్నీ స్టోన్స్పై అవగాహన ఉన్న డైటీషియన్ నిర్ణయించాలి.
4. కాల్షియం ఉన్న ఆహారాన్ని పూర్తిగా మానేయడం తప్పు కావచ్చు
కిడ్నీ రాళ్లలో కాల్షియం ఉంటుందని తెలిసి పాలు, పెరుగు వంటి కాల్షియం ఉన్న ఆహారాలను పూర్తిగా మానేయడం సరైనది కాదు. తగిన మోతాదులో ఆహారం ద్వారా లభించే కాల్షియం, పేగుల్లో ఆక్సలేట్తో కలిసి అది శరీరంలోకి ఎక్కువగా శోషించబడకుండా సహాయపడుతుంది. అందువల్ల కాల్షియం ఆహారంలో సరైన స్థాయిలో ఉండటం కొన్ని సందర్భాల్లో రాళ్ల నివారణకు ఉపయోగపడుతుంది.
అయితే కాల్షియం సప్లిమెంట్లను స్వయంగా తీసుకోవడం మాత్రం మంచిది కాదు. అవసరం ఉంటే వైద్యుల సూచనతోనే వాడాలి.
5. మాంసాహారం, యానిమల్ ప్రోటీన్ను అతిగా తీసుకోవద్దు
మాంసం, చేపలు, గుడ్లు వంటి జంతు ప్రోటీన్ను అధికంగా తీసుకోవడం కొన్ని రకాల కిడ్నీ స్టోన్స్ ప్రమాదాన్ని ప్రభావితం చేయవచ్చు. ముఖ్యంగా యూరిక్ యాసిడ్ స్టోన్స్ ఉన్నవారికి జంతు ప్రోటీన్ పరిమితి మరింత ముఖ్యంగా ఉండవచ్చు.
అందుకే రోజూ పెద్ద మొత్తంలో మాంసాహారం తీసుకునే అలవాటు ఉంటే పరిమాణాన్ని తగ్గించడం గురించి వైద్యుడు లేదా డైటీషియన్తో మాట్లాడాలి. అవసరమైన ప్రోటీన్ను ఇతర ఆరోగ్యకరమైన వనరుల నుంచి పొందే మార్గాలను కూడా పరిశీలించవచ్చు.
6. చక్కెర పానీయాలు, సాఫ్ట్ డ్రింక్స్కు దూరంగా ఉండటం మంచిది
చక్కెర ఎక్కువగా ఉండే పానీయాలను తరచుగా తీసుకోవడం కిడ్నీ స్టోన్ ప్రమాదంతో సంబంధం కలిగి ఉండవచ్చని వైద్య వర్గాలు సూచిస్తున్నాయి. ముఖ్యంగా నీటికి బదులుగా తరచూ సాఫ్ట్ డ్రింక్స్, స్వీట్ened బెవరేజెస్ తీసుకోవడం మంచి అలవాటు కాదు.
దాహం తీర్చుకోవడానికి ప్రధానంగా నీటికి ప్రాధాన్యత ఇవ్వడం మంచిది.
7. నీరు తగినంత తాగడం అన్నింటికంటే ముఖ్యం
కిడ్నీ స్టోన్స్ నివారణలో తగినంత ద్రవాలు తీసుకోవడం అత్యంత ముఖ్యమైన జీవనశైలి మార్పుల్లో ఒకటి. నీరు తక్కువగా తీసుకుంటే మూత్రం గాఢంగా మారి రాళ్లు ఏర్పడే పరిస్థితులు అనుకూలంగా మారవచ్చు. రోజంతా విరామాలుగా నీరు తాగుతూ ఉండటం మంచిది.
అయితే ప్రతి ఒక్కరికీ ఒకే మోతాదులో నీరు అవసరం ఉండదు. కిడ్నీ ఫెయిల్యూర్, గుండె సమస్యలు లేదా ద్రవ పరిమితి అవసరమయ్యే ఇతర పరిస్థితులు ఉన్నవారు ఎంత నీరు తాగాలో తప్పనిసరిగా వైద్యుడిని సంప్రదించాలి.
8. నిమ్మ, సిట్రస్ పండ్లకు కూడా చోటుంది
కొన్ని సిట్రస్ పండ్లు, కూరగాయల్లో సహజంగా సిట్రేట్ ఉంటుంది. సిట్రేట్ కొన్ని సందర్భాల్లో రాళ్లు ఏర్పడే ప్రక్రియను అడ్డుకోవడంలో సహాయపడుతుంది. నీటితో పాటు ఆరోగ్యకరమైన పండ్లు, కూరగాయలను ఆహారంలో చేర్చుకోవడం సమతుల్యమైన ఆహార విధానంలో భాగం కావచ్చు.
అయితే కిడ్నీ స్టోన్ రకం, ఇతర ఆరోగ్య పరిస్థితులను బట్టి వ్యక్తిగత ఆహార సూచనలు మారవచ్చు.
కిడ్నీ స్టోన్ రకం తెలుసుకోవడం ఎందుకు ముఖ్యం?
కిడ్నీలో ఏర్పడే రాళ్లన్నీ ఒకే రకానికి చెందినవి కావు. కాల్షియం ఆక్సలేట్, కాల్షియం ఫాస్ఫేట్, యూరిక్ యాసిడ్, సిస్టీన్ వంటి వివిధ రకాల రాళ్లు ఉంటాయి. అందువల్ల ఒక రకమైన స్టోన్కు ఉపయోగపడే ఆహార నియమం మరొకరికి అదే విధంగా వర్తించకపోవచ్చు.
రాయి బయటకు వచ్చిన సందర్భంలో దాని విశ్లేషణ, అవసరమైన రక్తం లేదా మూత్ర పరీక్షల ఆధారంగా వైద్యుడు భవిష్యత్తులో రాళ్లు రాకుండా ప్రత్యేకమైన ఆహార మార్పులను సూచించవచ్చు.
కిడ్నీలో రాళ్లు ఉంటే ఈ లక్షణాలను నిర్లక్ష్యం చేయొద్దు
చిన్న రాళ్లు కొన్నిసార్లు పెద్దగా లక్షణాలు లేకుండానే బయటకు వెళ్లవచ్చు. కానీ రాయి మూత్రనాళాన్ని అడ్డుకుంటే తీవ్రమైన నొప్పి వంటి సమస్యలు రావచ్చు. నడుము లేదా పక్క భాగంలో తీవ్రమైన నొప్పి, మూత్రంలో రక్తం, వాంతులు, జ్వరం, చలి లేదా మూత్రం రావడంలో ఇబ్బంది వంటి లక్షణాలు ఉంటే ఆలస్యం చేయకుండా వైద్యులను సంప్రదించాలి.
కిడ్నీ స్టోన్స్ విషయంలో కేవలం ఆహార నియమాలతోనే అన్ని సందర్భాల్లో సమస్య పరిష్కారం కాదు. రాయి పరిమాణం, స్థానం, రకం, మూత్ర ప్రవాహానికి అడ్డంకి ఉందా లేదా వంటి అంశాల ఆధారంగా మందులు, ఇతర చికిత్సలు లేదా కొన్ని సందర్భాల్లో రాయిని తొలగించే ప్రక్రియ అవసరం కావచ్చు.
ముఖ్యంగా గుర్తుంచుకోవాల్సింది: కిడ్నీ స్టోన్స్ ఉన్నవారు ఇంటర్నెట్లో కనిపించే ఒక్క ఆహార జాబితాను చూసి అన్నింటినీ మానేయడం కంటే, తమకు ఏర్పడిన రాయి రకం తెలుసుకుని వైద్యుడు లేదా కిడ్నీ స్టోన్ డైటీషియన్ సలహాతో ఆహారాన్ని మార్చుకోవడం ఉత్తమం. తగినంత నీరు, తక్కువ సోడియం, సమతుల్య ఆహారం, అవసరానికి తగ్గ ప్రోటీన్ వంటి అంశాలపై దృష్టి పెట్టడం సాధారణంగా ఉపయోగకరమైన మొదటి అడుగులు.
Read also: Kidney Health Tips Telugu: చిన్న వయసులోనే కిడ్నీలను దెబ్బతీసే అలవాట్లు ఇవే.. ఇప్పుడే మార్చుకోండి
Kidney Health : పసుపుతో ఇలా చేశారంటే మీ కిడ్నీలు సేఫ్!
Kidney Cancer : మూత్రపిండాల క్యాన్సర్ లక్షణాలు.. జాగ్రత్తలివీ!