Nepal : నేపాల్లోని రాజకీయ వాతావరణం తీవ్రంగా ఉద్రిక్తంగా మారింది. ప్రధాని కేపీ శర్మ ఓలీ (కేపీ ఓలీ) రెండు రోజుల నిరంతర హింసాత్మక నిరసనలు, మంత్రుల రాజీనామాలు మధ్య రాజీనామా చేశారు. ఈ సంఘటన దేశవ్యాప్తంగా జెన్ జెడ్ (యువత) నాయకత్వంలో జరిగిన ప్రదేశాలకు దారితీసింది, ఇది సోషల్ మీడియా యాప్లపై పెట్టిన నిషేధం, అవినీతి మరియు ప్రభుత్వ దమనకారితనానికి వ్యతిరేకంగా మొదలైంది. ఈ నిరసనలు 19 మంది మరణాలు మరియు 300కి పైగా గాయాలతో ముగిసాయి, దీనివల్ల నేపాల్ రాజకీయ చరిత్రలో అత్యంత తీవ్రమైన సంక్షోభం తలెత్తింది. (Nepal)
దేశవ్యాప్త ఉద్రిక్తత వరకు
ప్రభుత్వం గత వారం 26 సోషల్ మీడియా మరియు కమ్యూనికేషన్ యాప్లపై (టిక్టాక్, ఫేస్బుక్, ఇన్స్టాగ్రామ్ వంటివి) నిషేధం విధించడంతో యువతలో తీవ్ర అసంతృప్తి ఏర్పడింది. ఈ నిషేధాన్ని అవినీతి ఆరోపణలు మరియు ప్రభుత్వ దుర్బలతలను దాచడానికి ప్రయత్నంగా చూశారు యువకులు. కాఠ్మాండూలో మొదలైన నిరసనలు త్వరగా దేశవ్యాప్తమయ్యాయి, ఇక్కడ జెన్ జెడ్ నాయకులు “కేపీ చోర్, దేశ్ చోడ్” (కేపీ ఓలీ చోరు, దేశాన్ని వదిలేయ్) అనే నినాదాలతో ముందుంచారు.
హింసాత్మకం
సోమవారం నుండి నిరసనలు హింసాత్మకంగా మారాయి. కాఠ్మాండూలో 17 మంది, సున్సరి జిల్లాలో 2 మంది మొత్తం 19 మంది మరణించారు. 347 మంది గాయపడ్డారు. పోలీసులు మరియు సెక్యూరిటీ బలగాలు ఫైరింగ్ చేయడంతో ఈ ఘటనలు జరిగాయి. నిరసకులు ఓలీ గృహం, మాజీ ప్రధానుల పుష్పకమల్ దహల్, షేర్ బహాదుర్ దేవుబా గృహాలు మరియు మంత్రి కార్యాలయాలపై దాడి చేసి, వాటిని కాల్చి పుట్టేశారు. రాష్ట్రపతి రామ్ చంద్ర పౌడెల్ గృహం కూడా దాడి చేయబడింది. ఈ హింస తర్వాత కాఠ్మాండూ, లాలిత్పూర్, భక్తపూర్లో కర్ఫ్యూ విధించబడింది, సైన్యాన్ని మోహరించారు.
క్యాబినెట్లో రాళ్లు పడ్డాయి
హింసా సంఘటనలు జరిగిన తర్వాత క్యాబినెట్లో తీవ్ర అస్థిరత వచ్చింది. హోమ్ మంత్రి రమేష్ లెఖక్ మొదటి వ్యక్తిగా రాజీనామా చేశారు. “అనిర్వచనీయమైన జీవనహాని”కి నైతిక బాధ్యత తీసుకుని, ప్రధాని ఓలీకి రాజీనామా సమర్పించారు. నెపాలీ కాంగ్రెస్ పార్టీ సభ్యుడైన లెఖక్, కోలిషన్ ప్రభుత్వంలో భాగమైనప్పటికీ, నిషేధానికి వ్యతిరేకంగా నిలబడ్డారు.ఆ తర్వాత ఆరోగ్య మంత్రి ప్రదీప్ పౌడెల్ మరియు వ్యవసాయ మంత్రి రమ్నాథ్ అధికారి కూడా రాజీనామా చేశారు.
మొత్తం 25 మంది మంత్రుల్లో కొందరు ప్రభుత్వాన్ని వదిలేశారు. క్యాబినెట్ సమావేశంలో ఓలీ సోషల్ మీడియా నిషేధాన్ని ఎత్తివేయాలని కోరినా, ఆయన తిరస్కరించారు. దీంతో నెపాలీ కాంగ్రెస్ మంత్రులు సమావేశం నుండి నడిచిపోయారు.రాష్ట్రీయ స్వతంత్ర పార్టీ (ఆర్ఎస్పీ) ఓలీ రాజీనామా మరియు అకాల ఎన్నికలు కోరుతూ ప్రకటించింది. పార్టీ నాయకుడు బుర్లకోటి, “ప్రభుత్వం తన లెజిటిమసీ కోల్పోయింది” అని అన్నారు. అలాగే, సైన్యాధినేత జనరల్ అశోక్ రాజ్ సిగ్డెల్ కూడా ఓలీకి రాజీనామా చేయాలని సూచించారు.
అనిశ్చితిప్రధాని ఓలీ మంగళవారం రాష్ట్రపతి రామ్ చంద్ర పౌడెల్కు రాజీనామా సమర్పించారు. ఈ నిర్ణయం జెన్ జెడ్ నిరసనలు, మంత్రుల రాజీనామాలు మరియు హింసా సంఘటనల వల్ల వచ్చింది. మూలాల ప్రకారం, ఓలీ దుబాయ్కు తప్పించుకుపోవాలని ప్రణాపిస్తున్నారు, కానీ నిరసకులు ఎయిర్పోర్ట్ చుట్టూ అడ్డుకట్టలు పెట్టారు.ఓలీ, 2015-16 మరియు 2018-21 మధ్య రెండుసార్లు ప్రధానిగా పనిచేసిన అనుభవజ్ఞుడు, 2024 జూలైలో మూడోసారి అధికారంలోకి వచ్చారు. ఈసారి ప్రభుత్వం నెపాలీ కాంగ్రెస్తో కోలిషన్లో ఏర్పడింది. అయితే, సోషల్ మీడియా నిషేధం మరియు అవినీతి ఆరోపణలు ప్రభుత్వాన్ని కుంగిపోయేలా చేశాయి. ఓలీ రాజీనామా తర్వాత, దేశంలో అకాల ఎన్నికలు లేదా కొత్త కోలిషన్ ప్రభుత్వం ఏర్పడే అవకాశం ఉంది.
అంతర్జాతీయ ప్రతిచర్య
ఓలీ ప్రభుత్వం నిషేధాన్ని ఎత్తివేయాలని అన్నప్పటికీ, క్యాబినెట్ సమావేశంలో తిరస్కరించారు. మంగళవారం సోషల్ మీడియా నిషేధం ఎత్తివేయబడింది, కానీ హింసా సంఘటనలు ఆగలేదు. ప్రభుత్వం హింసాపై అధికారుల పరిశోధనా కమిటీ ఏర్పాటు చేస్తుందని ప్రకటించింది.ఐక్యరాష్ట్ర సమితి (యూఎన్) ఈ హింసపై “త్వరిత, పారదర్శక పరిశోధన” కోరింది. భారత, చైనా వంటి పొరుగు దేశాలు ఈ సంక్షోభాన్ని గమనిస్తున్నాయి, ఎందుకంటే నేపాల్ రాజకీయ అస్థిరత లోతుగా ఉంది.
యువత శక్తి
ఓలీ రాజీనామాతో నేపాల్లో రాజకీయ శూన్యత ఏర్పడింది. జెన్ జెడ్ నాయకుడు సుదన్ గురుంగ్ వంటి వారు “శాంతియుత ప్రతిఘటన”లకు పిలుపునిచ్చారు. ఈ సంఘటన నేపాల్ యువతలో మార్పు కోరికను చూపిస్తోంది, కానీ దేశం ఇంకా స్థిరత్వం సాధించాల్సి ఉంది. ఈ సంక్షోభం 2008లో రాజతంత్ర రద్దు తర్వాత నేపాల్లోని అత్యంత తీవ్రమైన రాజకీయ ఘట్టాలలో ఒకటిగా నిలుస్తుంది.
ఇవీ చదవండి: Nepal : నేపాల్లో అల్లర్లు.. సోషల్ మీడియాపై నిషేధం – ఖాట్మండులో కర్ఫ్యూ
PM Modi Tours : ప్రధాని మోదీ ఎన్ని దేశాలు పర్యటించారో తెలుసా?