World Health Organization: ప్రపంచం మరో భారీ ఆరోగ్య సంక్షోభం అంచున నిలిచిందా? కరోనా మహమ్మారి నుంచి ఇంకా పూర్తిగా కోలుకోకముందే కొత్త వైరస్ల ముప్పు మళ్లీ ప్రపంచాన్ని భయపెడుతోంది. World Health Organization (WHO), World Bank మద్దతుతో పనిచేసే గ్లోబల్ ప్రిపేర్డ్నెస్ మానిటరింగ్ బోర్డ్ (GPMB) విడుదల చేసిన తాజా నివేదిక ప్రపంచ దేశాలకు తీవ్ర హెచ్చరికలు జారీ చేసింది.
‘A World on the Edge’ (ప్రపంచం ఓ అంచున నిలబడింది) పేరుతో విడుదలైన ఈ నివేదిక ప్రకారం, కోవిడ్ తర్వాత ప్రపంచ ఆరోగ్య వ్యవస్థలు బలోపేతం కావాల్సింది పోయి మరింత బలహీనపడ్డాయని శాస్త్రవేత్తలు ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నారు.
కరోనా తర్వాత ప్రపంచం నేర్చుకోలేదా?
కోవిడ్ మహమ్మారి తర్వాత:
దేశాలు ఆరోగ్య వ్యవస్థలను బలోపేతం చేస్తాయని
అంతర్జాతీయ సహకారం పెరుగుతుందని
వ్యాక్సిన్ సమానత్వం మెరుగవుతుందని అనుకున్నారు. కానీ వాస్తవ పరిస్థితి పూర్తి భిన్నంగా ఉందని నివేదిక చెబుతోంది.
ప్రస్తుతం:
ఆరోగ్య రంగ నిధులు తగ్గుతున్నాయి
పేద దేశాల వైద్య వ్యవస్థలు మరింత బలహీనమవుతున్నాయి
వ్యాక్సిన్ పంపిణీలో అసమానతలు కొనసాగుతున్నాయి
ప్రపంచ దేశాల మధ్య సమన్వయం తగ్గుతోంది
ఈ పరిస్థితుల్లో మరో కొత్త వైరస్ వస్తే ప్రపంచం మళ్లీ భారీ విధ్వంసాన్ని చూడాల్సి వస్తుందని హెచ్చరిస్తున్నారు.
మళ్లీ విస్తరిస్తున్న ఎబోలా వైరస్
ఈ హెచ్చరికలు వెలువడుతున్న సమయంలోనే మధ్య ఆఫ్రికాలో Ebola వైరస్ మళ్లీ వ్యాపించడం ఆందోళన పెంచుతోంది.
ప్రత్యేకంగా:
కాంగో
ఉగాండా
దేశాల్లో “బుండిబుగ్యో” అనే అరుదైన ఎబోలా స్ట్రెయిన్ వెలుగులోకి వచ్చింది.
శాస్త్రవేత్తలు చెబుతున్నదేమిటంటే:
ఈ కొత్త స్ట్రెయిన్ ఎంత వేగంగా వ్యాపిస్తుంది?
మరణాల రేటు ఎంత?
దీనిపై ప్రస్తుత వ్యాక్సిన్లు ఎంతవరకు పనిచేస్తాయి? అనే అంశాలపై ఇంకా పూర్తి స్పష్టత లేదు.
ఎంపాక్స్, బర్డ్ ఫ్లూ కూడా ఆందోళన
Mpox కేసులు కూడా ప్రపంచవ్యాప్తంగా మళ్లీ పెరుగుతున్నాయి.
ఇక బర్డ్ ఫ్లూ వైరస్:
జంతువుల నుంచి మనుషులకు సోకే అవకాశాలు పెరుగుతున్నాయి
పక్షులలో కొత్త వేరియంట్లు బయటపడుతున్నాయి
వైరస్ మ్యూటేషన్లపై నిపుణులు నిఘా పెంచారు
అలాగే హంటావైరస్ వంటి ప్రమాదకర వైరస్లు కూడా అప్పుడప్పుడు బయటపడుతూ ప్రపంచాన్ని అప్రమత్తం చేస్తున్నాయి.
వాతావరణ మార్పులు వైరస్లకు కారణమా?
నిపుణుల అభిప్రాయం ప్రకారం:
అడవుల నరికివేత
వాతావరణ మార్పులు
వన్యప్రాణుల నివాస ప్రాంతాల నాశనం
వల్ల జంతువులు మనుషుల నివాస ప్రాంతాలకు దగ్గరవుతున్నాయి.
దీంతో జంతువుల నుంచి మనుషులకు వైరస్లు వ్యాపించే ప్రమాదం భారీగా పెరిగిందని నివేదిక చెబుతోంది.
మరోవైపు:
అంతర్జాతీయ విమాన ప్రయాణాలు
భారీ స్థాయి వలసలు
గ్లోబల్ కనెక్టివిటీ
కారణంగా ఒక దేశంలో ప్రారంభమైన వైరస్ కొన్ని గంటల్లోనే ఖండాలు దాటి ప్రపంచవ్యాప్తంగా వ్యాపించే పరిస్థితి ఏర్పడింది.
పేద దేశాలపై ఇంకా వివక్ష?
కరోనా సమయంలో ధనిక దేశాలు ముందుగానే వ్యాక్సిన్లు నిల్వ చేసుకోగా, పేద దేశాలు నెలల తరబడి వేచి చూసిన విషయం ప్రపంచం చూశింది. ఇప్పుడు ఎంపాక్స్ విషయంలో కూడా అదే పరిస్థితి పునరావృతమైందని నివేదిక వెల్లడించింది. పేద దేశాలకు ఎంపాక్స్ వ్యాక్సిన్లు చేరడానికి దాదాపు రెండేళ్లు పట్టిందని పేర్కొంది. ఇది ప్రపంచ ఆరోగ్య వ్యవస్థలో ఉన్న అసమానతలకు నిదర్శనమని నిపుణులు అంటున్నారు.
కొత్త మహమ్మారులు రాజకీయ సంక్షోభాలకు దారి?
భవిష్యత్ మహమ్మారులు కేవలం ఆరోగ్య సమస్యలుగా మాత్రమే ఉండవని నివేదిక హెచ్చరిస్తోంది.
కొత్త వైరస్లు:
ప్రభుత్వాలపై ప్రజల నమ్మకాన్ని దెబ్బతీయవచ్చు
సోషల్ మీడియాలో తప్పుడు ప్రచారాన్ని పెంచవచ్చు
రాజకీయ అస్థిరతకు దారితీయవచ్చు
సమాజంలో విభజనలను పెంచవచ్చు
కరోనా సమయంలో:
వ్యాక్సిన్లపై అపోహలు
ఫేక్ న్యూస్
శాస్త్రవేత్తలపై దాడులు
ఎలా జరిగాయో ప్రపంచం చూసిందని నివేదిక గుర్తుచేసింది.
భారతదేశానికి ఎందుకు కీలక హెచ్చరిక?
Indiaకు ఈ హెచ్చరికలు అత్యంత ముఖ్యమైనవిగా భావిస్తున్నారు.
కరోనా రెండో వేవ్ సమయంలో:
ఆస్పత్రుల్లో బెడ్ల కొరత
ఆక్సిజన్ కొరత
మందుల కొరత
భారీ మరణాలు
దేశ ప్రజలను తీవ్రంగా కలిచివేశాయి.
అయితే ఇప్పటికీ:
గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో డాక్టర్ల కొరత
బలహీనమైన వ్యాధి పర్యవేక్షణ వ్యవస్థ
అత్యవసర వైద్య మౌలిక వసతుల లోపం
వంటి సమస్యలు కొనసాగుతున్నాయని నిపుణులు చెబుతున్నారు.
భారీ జనాభా, వేగంగా విస్తరిస్తున్న నగరాలు, రాష్ట్రాల మధ్య భారీ వలసలు భారతదేశాన్ని భవిష్యత్ మహమ్మారులకు సున్నిత దేశంగా మారుస్తున్నాయని నివేదిక పేర్కొంది.
వైరస్లను గుర్తించడంలో AI కీలకం?
ఈ నివేదికలో Artificial Intelligence పాత్రపై కూడా ఆసక్తికర విశ్లేషణ ఉంది.
AI ద్వారా:
సోషల్ మీడియా పోస్టులు
ఆస్పత్రుల డేటా
ప్రయాణ సమాచారాన్ని
విశ్లేషించి వైరస్ వ్యాప్తిని ముందుగానే గుర్తించే అవకాశం ఉందని చెబుతున్నారు.
అయితే:
ఈ టెక్నాలజీ ధనిక దేశాలకే పరిమితమైతే?
AI ద్వారా తప్పుడు సమాచారం మరింత వేగంగా వ్యాపిస్తే?
అనే కొత్త ప్రమాదాలు కూడా ఉన్నాయని నివేదిక హెచ్చరిస్తోంది.
ప్రపంచం మేల్కొంటుందా?
ప్రస్తుతం ప్రధాన ప్రశ్న ఇదే:
ప్రపంచ దేశాలు ఈ హెచ్చరికలను సీరియస్గా తీసుకుని ఇప్పుడే చర్యలు ప్రారంభిస్తాయా? లేక మరో మహమ్మారి వచ్చిన తర్వాతే స్పందిస్తాయా?
నిపుణుల హెచ్చరిక ప్రకారం:
ఒకవేళ ప్రపంచం ఇప్పటికైనా అప్రమత్తం కాకపోతే, భవిష్యత్ మహమ్మారులు కరోనా కంటే పెద్ద ప్రాణ నష్టం, ఆర్థిక విధ్వంసం, రాజకీయ అస్థిరతకు దారితీయవచ్చు.
ఇవీ చదవండి: Petrol Prices World: ప్రపంచంలో ఎక్కడ పెట్రోల్ అత్యంత చౌక? ఎక్కడ అత్యంత ఖరీదు? తాజా గణాంకాలు ఇవే
World Health Organization: పుట్టిన ఐదేళ్లు కూడా బతకని 49 లక్షల చిన్నారులు.. ప్రపంచాన్ని కలచివేస్తున్న నివేదిక
World tv premiere: మన శంకరవరప్రసాద్ గారు బుల్లితెరపై సందడి: ఫిబ్రవరి 28న జీ తెలుగు వరల్డ్ టీవీ ప్రీమియర్