AP Freehold Lands: ఆంధ్రప్రదేశ్లో కొన్నేళ్లుగా కొనసాగుతున్న ఫ్రీహోల్డ్ భూముల వివాదానికి ప్రభుత్వం తాజాగా కీలక నిర్ణయంతో తెరదించింది. నిబంధనలకు అనుగుణంగా ఫ్రీహోల్డ్ హక్కులు పొందిన భూముల రిజిస్ట్రేషన్లపై ఉన్న ఆంక్షలను ప్రభుత్వం ఎత్తివేసింది. వివిధ కేటగిరీల్లో కలిపి సుమారు 9.09 లక్షల ఎకరాల భూములకు రిజిస్ట్రేషన్ మార్గం సుగమమైంది. వీటితో పాటు 1.36 లక్షల ఎకరాల గ్రామ సేవా ఇనాం భూములకు కూడా ప్రభుత్వం నిర్దేశించిన నిబంధనల ప్రకారం రిజిస్ట్రేషన్కు అవకాశం కల్పించింది. ఈ నిర్ణయంతో ఇన్నాళ్లుగా రిజిస్ట్రేషన్ల కోసం ఎదురుచూస్తున్న భూహక్కుదారులకు ఉపశమనం లభించనుంది. అయితే ఫ్రీహోల్డ్ ప్రక్రియపై గతంలో వచ్చిన ఆరోపణలు, ఆ తర్వాత ప్రభుత్వం తీసుకున్న నిర్ణయాలు, రెండేళ్లకు పైగా కొనసాగిన రిజిస్ట్రేషన్ ఆంక్షలపై రాజకీయ విమర్శలు కూడా ఇప్పుడు మరోసారి చర్చకు వచ్చాయి.
అసలు ఫ్రీహోల్డ్ కథ ఇదే
2023లో అప్పటి వైఎస్ జగన్ ప్రభుత్వం అసైన్డ్ భూములకు సంబంధించి చట్టంలో మార్పులు చేసింది. వ్యవసాయ భూములను అసైన్ చేసి 20 ఏళ్లు పూర్తయిన తర్వాత, ఇళ్ల స్థలాలకు సంబంధించి 10 ఏళ్ల గడువు పూర్తయిన తర్వాత అర్హులైన అసైనీలు, వారి చట్టబద్ధ వారసులకు పూర్తి హక్కులు కల్పించే విధంగా చట్టపరమైన మార్పులు జరిగాయి. దీంతో రాష్ట్రవ్యాప్తంగా సుమారు 27 లక్షల ఎకరాల వరకు భూములు ఫ్రీహోల్డ్ హక్కులకు అర్హత పొందే అవకాశం ఏర్పడింది. 2024 ఎన్నికల సమయానికి సుమారు 13.59 లక్షల ఎకరాలను ఫ్రీహోల్డ్గా మార్చినట్లు వైఎస్సార్ సీపీ పేర్కొంది. ఈ విధానం ద్వారా అసైన్డ్ భూములపై అర్హులైన పేదలకు మరింత స్థిరమైన హక్కులు కల్పించాలన్న ఉద్దేశం ఉందని అప్పటి ప్రభుత్వం వివరించింది.
2024 ఆగస్టులో రిజిస్ట్రేషన్లు నిలిపివేత
కూటమి ప్రభుత్వం అధికారంలోకి వచ్చిన తర్వాత ఫ్రీహోల్డ్ భూములపై పెద్ద ఎత్తున ఫిర్యాదులు రావడంతో వ్యవహారం కొత్త మలుపు తిరిగింది. ఫ్రీహోల్డ్ ప్రక్రియలో అక్రమాలు, తప్పుడు వర్గీకరణలు, అర్హత లేని భూములకు హక్కులు కల్పించడం వంటి అంశాలపై ప్రభుత్వం పరిశీలన చేపట్టింది. 2024 ఆగస్టు 10న ఫ్రీహోల్డ్ భూముల రిజిస్ట్రేషన్లను నిలిపివేస్తూ ఆదేశాలు జారీ చేసింది. అనంతరం పరిశీలన పేరుతో ఆంక్షలు కొనసాగాయి. 2025 మార్చిలో రెవెన్యూ మంత్రి అధ్యక్షతన మంత్రివర్గ ఉపసంఘాన్ని ఏర్పాటు చేసి ఈ వ్యవహారాన్ని పరిశీలించారు. ఇదే సమయంలో నిబంధనలకు అనుగుణంగా ఫ్రీహోల్డ్ అయిన భూములు కూడా రిజిస్ట్రేషన్ చేసుకోలేక ఇబ్బందులు ఎదుర్కొన్నాయి.
ఇప్పుడు 9.09 లక్షల ఎకరాలకు అనుమతి
తాజా ప్రభుత్వ ఉత్తర్వులతో ఫ్రీహోల్డ్ భూముల విషయంలో కేటగిరీల వారీగా స్పష్టత ఇచ్చారు. 7,85,500 ఎకరాల ఫ్రీహోల్డ్ భూములకు రిజిస్ట్రేషన్కు అనుమతి ఇచ్చినట్లు తాజా ఉత్తర్వుల వివరాలు చెబుతున్నాయి. దీనికి అదనంగా తప్పుగా అసైన్డ్ భూములుగా నమోదైన 5,422 ఎకరాల ప్రైవేట్ పట్టా భూములు, ఫ్రీహోల్డ్కు అర్హత ఉండి ఇంకా ప్రొసీడింగ్స్ రాని 64,143 ఎకరాలు, చుక్కల భూముల చట్టం కిందకు వచ్చే 17,897 ఎకరాలు, ఇతర అర్హత కలిగిన కేటగిరీలను కలిపి మొత్తం 9.09 లక్షల ఎకరాలకు రిజిస్ట్రేషన్ మార్గం తెరుచుకుంది. అలాగే 1.36 లక్షల ఎకరాల గ్రామ సేవా ఇనాం భూములకు కూడా ప్రభుత్వం ఇటీవల జారీ చేసిన ఉత్తర్వుల ప్రకారం రిజిస్ట్రేషన్ అవకాశం కల్పించింది.
3.6 లక్షల ఎకరాలపై ఇంకా ఆంక్షలు
అన్ని ఫ్రీహోల్డ్ భూములకు మాత్రం ఒకేసారి రిజిస్ట్రేషన్ అనుమతి ఇవ్వలేదు. నిబంధనలకు విరుద్ధంగా ఫ్రీహోల్డ్ చేసినట్లు గుర్తించిన 38,733 ఎకరాలు, లబ్ధిదారుల స్వాధీనంలో లేని 25,486 ఎకరాలు తదితర కేటగిరీలపై ఆంక్షలు కొనసాగుతున్నాయి. వెబ్ల్యాండ్లో అసైన్డ్ భూములుగా నమోదై ఉండి అదనపు ఆధారాలు అందుబాటులో లేని మరో 2.87 లక్షల ఎకరాల భూములపై కూడా పరిశీలన కొనసాగుతోంది. మొత్తం మీద సుమారు 3.60–3.63 లక్షల ఎకరాల భూములు ఇంకా ఆంక్షల పరిధిలో ఉన్నట్లు తాజా వివరాల్లో కనిపిస్తోంది. ఈ భూముల్లో కొన్నింటిపై ఆర్డీవోలు, సబ్ కలెక్టర్లు సమగ్రంగా పరిశీలన చేసి తదుపరి చర్యలు తీసుకోవాలని ప్రభుత్వం ఆదేశించింది.
20 లక్షల మంది రైతులపై ప్రభావం
ఫ్రీహోల్డ్ భూముల రిజిస్ట్రేషన్లు నిలిచిపోవడంతో పెద్ద సంఖ్యలో భూహక్కుదారులు ఇబ్బందులు ఎదుర్కొన్నారన్నది రాజకీయ చర్చలో ప్రధాన అంశంగా మారింది. రిజిస్ట్రేషన్ ఆంక్షల కారణంగా సుమారు 20 లక్షల మంది రైతులు ఇబ్బందులు ఎదుర్కొన్నారని వైఎస్సార్ సీపీ పేర్కొంది. 2023లో తీసుకొచ్చిన చట్ట సవరణతో 27 లక్షల ఎకరాలకు హక్కులు పొందే అవకాశం ఏర్పడిందని, ఎన్నికల నాటికి 13.59 లక్షల ఎకరాలు ఫ్రీహోల్డ్ చేసినట్లు వివరించింది. అయితే లబ్ధిదారుల ఖచ్చిత సంఖ్యను ప్రభుత్వం తాజా ఉత్తర్వుల్లో ప్రత్యేకంగా ప్రకటించలేదు. అందువల్ల ప్రస్తుతం స్పష్టంగా లభిస్తున్న ప్రధాన లెక్క భూమి విస్తీర్ణానిదే.
రెండేళ్ల ఆంక్షలపై రాజకీయ విమర్శలు
తాజా నిర్ణయంతో సహజంగానే గత రెండేళ్ల వ్యవహారంపై రాజకీయ విమర్శలు మొదలయ్యాయి. 2023లో వైఎస్ జగన్ ప్రభుత్వం ఫ్రీహోల్డ్ హక్కులు కల్పించిన తర్వాత ఎన్నికల నాటికి 13.59 లక్షల ఎకరాలను ఫ్రీహోల్డ్ చేసినప్పటికీ, 2024 ఆగస్టులో చంద్రబాబు ప్రభుత్వం రిజిస్ట్రేషన్లను నిలిపివేసిందని వైఎస్సార్ సీపీ చెబుతోంది. పరిశీలన పేరుతో ఆంక్షలు కొనసాగించి, చివరకు నిబంధనలకు అనుగుణంగా ఉన్న భారీ విస్తీర్ణంలోని భూములకు ఇప్పుడు రిజిస్ట్రేషన్ అనుమతించడం ఎందుకనే ప్రశ్నను లేవనెత్తింది.
మరోవైపు ప్రభుత్వం మాత్రం గతంలో ఫ్రీహోల్డ్ ప్రక్రియలో అక్రమాలు జరిగినట్లు వచ్చిన ఫిర్యాదుల ఆధారంగానే సమగ్ర పరిశీలన చేపట్టామని చెబుతోంది. చట్టబద్ధమైన వారసుల స్వాధీనంలో లేని భూములు, ఎసైన్మెంట్కు సంబంధించిన ఆధారాలు లేని భూములు, నిబంధనలకు విరుద్ధంగా ఫ్రీహోల్డ్ చేసిన భూములను వేరు చేయాల్సిన అవసరం ఉందని ప్రభుత్వ ఉత్తర్వులు స్పష్టం చేస్తున్నాయి. అంటే ఒకవైపు అర్హులైన భూహక్కుదారులకు రిజిస్ట్రేషన్ సౌకర్యం కల్పించగా, మరోవైపు వివాదాస్పదంగా ఉన్న భూములపై ఆంక్షలు కొనసాగిస్తూ ప్రభుత్వం రెండు వేర్వేరు విధానాలను అమలు చేస్తోంది.
వెబ్ల్యాండ్లోనే భూమి వివరాలు
తాజా విధానంలో భూమి రిజిస్ట్రేషన్ ప్రక్రియను వెబ్ల్యాండ్ రికార్డులతో అనుసంధానం చేశారు. ఫ్రీహోల్డ్ భూముల వర్గీకరణలను ఎలక్ట్రానిక్ రెవెన్యూ రికార్డుల్లో సవరించాలని, వెబ్ల్యాండ్లో భూమి స్వభావం, వర్గీకరణను మార్చాలని అధికారులను ఆదేశించారు. రిజిస్ట్రేషన్ సమయంలో తాజా వెబ్ల్యాండ్ ఏపీఐ ద్వారా సర్వే నంబర్ లేదా ల్యాండ్ పార్సెల్ వివరాలను ధ్రువీకరించిన తర్వాతే రిజిస్ట్రేషన్ చేయాలని ప్రభుత్వం స్పష్టం చేసింది. వివరాలు ధ్రువీకరించబడకపోతే రిజిస్ట్రేషన్ను నిలిపివేయాలని సూచించింది. ఇది భవిష్యత్తులో ఫ్రీహోల్డ్ భూముల రిజిస్ట్రేషన్లలో రికార్డుల ఆధారంగా నిర్ణయం తీసుకునేలా చేసే కీలక మార్పుగా నిలవనుంది.
ఫ్రీహోల్డ్ కోసం ఇకపై ఎలా?
భవిష్యత్తులో అర్హత కలిగిన భూమిని ఫ్రీహోల్డ్ చేయాలంటే సంబంధిత లబ్ధిదారు స్వర్ణ గ్రామ లేదా స్వర్ణ వార్డు సచివాలయం ద్వారా దరఖాస్తు చేసుకోవాలి. అక్కడి నుంచి దరఖాస్తు ఆర్డీవో లేదా సబ్ కలెక్టర్ స్థాయికి వెళ్తుంది. ఫ్రీహోల్డ్ హక్కుల మంజూరు, సంబంధిత ప్రొసీడింగ్స్, నిషేధిత ఆస్తుల జాబితా నుంచి తొలగింపు వంటి అధికారాలను ఆర్డీవో, సబ్ కలెక్టర్లకు అప్పగించారు. వారి ఉత్తర్వులపై 60 రోజుల్లో జాయింట్ కలెక్టర్కు అప్పీల్ చేసుకోవచ్చు. జేసీ ఉత్తర్వులపై 90 రోజుల్లో ప్రభుత్వానికి రివిజన్ దాఖలు చేసే అవకాశం ఉంది.
రైతులకు ఇప్పుడు ఏం మారుతుంది?
తాజా ఉత్తర్వులతో అర్హత కలిగిన ఫ్రీహోల్డ్ భూములపై రిజిస్ట్రేషన్కు ఉన్న ప్రధాన అడ్డంకి తొలగింది. ఫలితంగా భూమి విక్రయం, బదిలీ వంటి లావాదేవీలకు చట్టపరమైన మార్గం మళ్లీ అందుబాటులోకి వస్తుంది. అయితే ప్రతి ఫ్రీహోల్డ్ భూమి ఆటోమేటిక్గా రిజిస్ట్రేషన్కు అర్హత పొందదు. సంబంధిత సర్వే నంబర్, భూమి వర్గీకరణ, వెబ్ల్యాండ్ రికార్డులు, ఫ్రీహోల్డ్ హక్కుల వివరాలను రిజిస్ట్రేషన్కు ముందు పరిశీలించాల్సి ఉంటుంది. నిబంధనలకు అనుగుణంగా ఉన్న భూములకు మాత్రమే ఈ వెసులుబాటు వర్తిస్తుంది.
ఫ్రీహోల్డ్ భూముల వ్యవహారంలో 2023లో మొదలైన హక్కుల కల్పన, 2024 ఆగస్టులో వచ్చిన రిజిస్ట్రేషన్ ఆంక్షలు, 2025లో ఏర్పాటైన మంత్రివర్గ ఉపసంఘం, 2026 సెప్టెంబరులో వచ్చిన తాజా ఉత్తర్వులు కీలక మలుపులుగా నిలిచాయి. ఇప్పుడు 9.09 లక్షల ఎకరాలకు రిజిస్ట్రేషన్ మార్గం తెరుచుకోవడంతో మిగిలిన భూముల పరిశీలన, వాటి భవిష్యత్తుపైనే తదుపరి దృష్టి నిలిచింది.
Read also: Free Bus : మహిళలకు ఉచిత బస్సు పథకంపై కసరత్తు
AP Free House Sites 2026: ఏపీలో పేదలకు భారీ గుడ్న్యూస్.. గ్రామాల్లో 3 సెంట్లు, పట్టణాల్లో 2 సెంట్లు.. ప్రభుత్వం కీలక నిర్ణయం!
AP women free AC bus travel: మహిళలకు అదిరిపోయే గుడ్న్యూస్.. ఇక ఏసీ బస్సుల్లోనూ ఫ్రీ జర్నీ.. ఎప్పటి నుంచి అంటే?
