Strait of Hormuz: హోర్ముజ్ జలసంధి మళ్లీ ఉద్రిక్తతల కేంద్రం.. ప్రపంచ చమురు సరఫరాపై ప్రభావం ఎంత?

Strait of Hormuz: ప్రపంచ ఇంధన మార్కెట్లకు అత్యంత కీలకమైన హోర్ముజ్ జలసంధి (Strait of Hormuz) మరోసారి అంతర్జాతీయ ఉద్రిక్తతలకు కేంద్రబిందువుగా మారింది. ఇరాన్ ఇస్లామిక్ రివల్యూషనరీ గార్డ్ కార్ప్స్ (IRGC) ఈ జలసంధిని తాత్కాలికంగా మూసివేస్తున్నట్లు ప్రకటించగా, దీనికి ప్రతిస్పందనగా అమెరికా ఇరాన్‌పై కొత్త విడత వైమానిక దాడులు ప్రారంభించినట్లు వెల్లడించింది. ఈ పరిణామాలు మధ్యప్రాచ్యంలో మరోసారి యుద్ధ వాతావరణాన్ని మరింత తీవ్రతరం చేశాయి.

అయితే, ఇరాన్ మూసివేత ప్రకటించినప్పటికీ జలసంధి దక్షిణ మార్గంలో నౌకల రాకపోకలు పూర్తిగా ఆగలేదని సముద్ర భద్రతా సంస్థలు, అమెరికా అధికారులు చెబుతున్నారు.

హోర్ముజ్ జలసంధిలో అసలు ఏం జరిగింది?
అమెరికా సెంట్రల్ కమాండ్ (CENTCOM) ప్రకారం, హోర్ముజ్ జలసంధి గుండా ప్రయాణిస్తున్న సైప్రస్ జెండాతో ఉన్న కంటైనర్ నౌకపై ఇరాన్ బలగాలు దాడి చేశాయి. ఈ ఘటనలో నౌక ఇంజిన్ గదిలో మంటలు చెలరేగగా, ఒక సిబ్బంది గల్లంతైనట్లు అమెరికా తెలిపింది. దీనికి ప్రతిస్పందనగా అమెరికా ఇరాన్ సైనిక స్థావరాలపై మూడో విడత దాడులు ప్రారంభించినట్లు వెల్లడించింది.

హోర్ముజ్ జలసంధి ఎందుకు అంత కీలకం?
హోర్ముజ్ జలసంధి ఇరాన్, ఒమన్ మధ్య ఉన్న ప్రపంచంలోనే అత్యంత వ్యూహాత్మక సముద్ర మార్గాల్లో ఒకటి.
దీని ప్రాముఖ్యత:
ప్రపంచ చమురు సరఫరాలో సుమారు 20 శాతం ఈ మార్గం గుండా వెళ్తుంది.
సహజ వాయువు (LNG) ఎగుమతుల్లో కూడా ఇది కీలక మార్గం.
సౌదీ అరేబియా, యూఏఈ, కువైట్, ఇరాక్, ఖతార్ వంటి దేశాల ఇంధన ఎగుమతులకు ఇది ప్రధాన ద్వారం.
ఆసియా దేశాలైన భారత్, చైనా, జపాన్, దక్షిణ కొరియా వంటి దేశాలు ఈ మార్గంపై అధికంగా ఆధారపడుతున్నాయి.
ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థపై ప్రభావం

ఈ జలసంధిలో ఉద్రిక్తతలు పెరిగితే…
ముడి చమురు ధరలు పెరిగే అవకాశం ఉంటుంది.
అంతర్జాతీయ షిప్పింగ్ వ్యయం పెరుగుతుంది.
ఇంధన దిగుమతులపై ఆధారపడే దేశాలకు అదనపు భారం పడుతుంది.
సరఫరా గొలుసు (Supply Chain) దెబ్బతినే ప్రమాదం ఉంటుంది.
ద్రవ్యోల్బణం పెరిగే అవకాశం ఉందని ఆర్థిక నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.
భారత్‌పై ప్రభావం ఉంటుందా?

భారత్ తన చమురు అవసరాల్లో గణనీయమైన భాగాన్ని గల్ఫ్ దేశాల నుంచి దిగుమతి చేసుకుంటుంది. అందువల్ల హోర్ముజ్ జలసంధిలో దీర్ఘకాలిక అంతరాయం ఏర్పడితే…

పెట్రోల్, డీజిల్ ధరలపై ఒత్తిడి పెరగవచ్చు.
ఎల్‌పీజీ, ఏవియేషన్ ఫ్యూయల్ ధరలు ప్రభావితమయ్యే అవకాశం ఉంది.
దిగుమతి వ్యయం పెరగడంతో రూపాయి మారకపు విలువపై కూడా ప్రభావం పడే అవకాశం ఉంటుంది.
అయితే పరిస్థితి ఎంతకాలం కొనసాగుతుందన్న దానిపైనే దీని తీవ్రత ఆధారపడి ఉంటుంది.

ఇరాన్-అమెరికా మధ్య మళ్లీ ఉద్రిక్తత
ఇరాన్ ప్రకారం, అమెరికా జోక్యం కొనసాగుతున్నంత వరకు హోర్ముజ్ జలసంధిపై కఠిన చర్యలు కొనసాగుతాయని హెచ్చరించింది. మరోవైపు, అమెరికా మాత్రం వాణిజ్య నౌకల భద్రతను కాపాడేందుకు అవసరమైన చర్యలు కొనసాగిస్తామని స్పష్టం చేసింది.

జలసంధి నిజంగానే పూర్తిగా మూసివేసిందా?
ఇరాన్ మూసివేత ప్రకటించినప్పటికీ, తాజా సముద్ర రవాణా సమాచారం ప్రకారం దక్షిణ షిప్పింగ్ కారిడార్ ద్వారా కొన్ని నౌకలు ఇప్పటికీ ప్రయాణిస్తున్నాయి. అందువల్ల “పూర్తి మూసివేత”పై భిన్న వాదనలు కొనసాగుతున్నాయి.

హోర్ముజ్ జలసంధి ప్రపంచ ఇంధన భద్రతకు కీలకమైన మార్గం. ఇక్కడ నెలకొనే ప్రతి ఉద్రిక్తత అంతర్జాతీయ చమురు మార్కెట్లు, షిప్పింగ్ రంగం, దిగుమతులపై ఆధారపడే దేశాల ఆర్థిక వ్యవస్థలపై ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉంటుంది. ప్రస్తుతం ఇరాన్-అమెరికా మధ్య తాజా సైనిక పరిణామాలు పరిస్థితిని మరింత సున్నితంగా మార్చాయి. ఈ ఉద్రిక్తతలు ఎలా పరిణమిస్తాయన్న దానిపై ప్రపంచ దేశాలు, ఇంధన మార్కెట్లు, పెట్టుబడిదారుల దృష్టి నెలకొంది.

ఇవీ చ‌ద‌వండి: Iran: ఇరాన్ మళ్లీ అణు కార్యకలాపాలు ప్రారంభించిందా? ఉపగ్రహ చిత్రాల్లో సంచలన ఆధారాలు.. అమెరికా-ఇరాన్ ఒప్పందంపై కొత్త అనుమానాలు
US Iran Conflict: మళ్లీ ముదిరిన అమెరికా-ఇరాన్ ఉద్రిక్తత.. దాడులు ఆపేందుకు కొత్త ఒప్పందం? దోహాలో కీలక చర్చలపై ఉత్కంఠ