Ashada Masam: తెలుగు పంచాంగంలోని నాలుగో నెల ఆషాఢ మాసం సనాతన ధర్మంలో అత్యంత పవిత్రమైన కాలంగా భావించబడుతుంది. వివాహాలు, గృహప్రవేశాలు వంటి శుభకార్యాలకు ఈ నెలను సాధారణంగా అనుకూలంగా పరిగణించకపోయినా.. దేవతారాధన, గురుపూజ, జపం, తపస్సు, ఉపవాసాలు, దానధర్మాలు, పారాయణాలకు అత్యంత శ్రేష్ఠమైన మాసం ఇదే. ఈ మాసంలోనే సూర్యుడు దక్షిణాయనంలోకి ప్రవేశిస్తాడు. అలాగే శయన ఏకాదశి నుంచి చాతుర్మాస దీక్షలు ప్రారంభమవుతాయి. అందుకే పీఠాధిపతులు, యతులు, సన్యాసులు నాలుగు నెలల పాటు ఒకేచోట ఉండి ఆధ్యాత్మిక సాధన చేస్తారు.
ఆషాఢ మాసం ఎందుకు ప్రత్యేకం?
ఆషాఢం ప్రారంభమైన తర్వాత ప్రకృతి వర్షాకాలంలోకి అడుగుపెడుతుంది. ఈ కాలంలో శరీరం, మనస్సు రెండింటినీ శుద్ధి చేసుకునేందుకు అనువైన సమయమని ఋషులు పేర్కొన్నారు.
ఈ నెలలో ప్రధానంగా…
శ్రీమహావిష్ణువును ప్రత్యేకంగా ఆరాధిస్తారు.
పరమేశ్వరుడికి అభిషేకాలు, రుద్రపారాయణాలు నిర్వహిస్తారు.
అమ్మవారి ఆలయాల్లో విశేష పూజలు జరుగుతాయి.
గురువులను స్మరించే గురు పూర్ణిమ అత్యంత వైభవంగా నిర్వహిస్తారు.
తెలంగాణలో ప్రసిద్ధి చెందిన బోనాల పండుగ ఈ మాసంలోనే జరుగుతుంది.
ప్రపంచ ప్రఖ్యాత పూరి జగన్నాథ రథయాత్ర కూడా ఆషాఢంలోనే నిర్వహిస్తారు.
ఆషాఢ మాసంలో ముఖ్యమైన ఆధ్యాత్మిక విశేషాలు
దక్షిణాయనం ప్రారంభం
జులై 17న సూర్యుడు కర్కాటక రాశిలోకి ప్రవేశించి దక్షిణాయనం ప్రారంభమవుతుంది. దేవతలకు ఇది రాత్రి ప్రారంభమైన కాలంగా పురాణాలు పేర్కొంటాయి. అందుకే ఈ సమయంలో భక్తి, జపం, ధ్యానం, దానధర్మాలకు మరింత ప్రాధాన్యం ఉంటుంది.
చాతుర్మాసం ప్రారంభం
జులై 25న వచ్చే శయన ఏకాదశి నుంచి చాతుర్మాస దీక్షలు ప్రారంభమవుతాయి. ఈ నాలుగు నెలలు శ్రీమహావిష్ణువు యోగనిద్రలోకి వెళ్తారని విశ్వాసం. ఈ కాలంలో భక్తులు ప్రత్యేక వ్రతాలు, ఉపవాసాలు పాటిస్తారు.
గురు పూర్ణిమ
జులై 29న వ్యాస పూర్ణిమ (గురు పూర్ణిమ) జరుపుకుంటారు. మహర్షి వేదవ్యాసుని స్మరించుకుంటూ గురువులకు నమస్కరించే పవిత్రమైన రోజు ఇది.
ఆషాఢ మాసంలో ముఖ్యమైన పర్వదినాలు
తేదీ పర్వదినం
జులై 15 ఆషాఢ మాస ప్రారంభం
జులై 16 పూరి జగన్నాథ రథయాత్ర
జులై 17 కర్కాటక సంక్రమణం, దక్షిణాయనం ప్రారంభం
జులై 25 తొలి ఏకాదశి, శయన ఏకాదశి, చాతుర్మాస ప్రారంభం
జులై 29 గురు పూర్ణిమ, వ్యాస పూర్ణిమ
ఆగస్టు 2 సికింద్రాబాద్ ఉజ్జయిని మహంకాళి బోనాలు
ఆగస్టు 9 మతత్రయ ఏకాదశి
ఆగస్టు 11 మాస శివరాత్రి
ఆగస్టు 12 ఆషాఢ అమావాస్య, మాసం ముగింపు
ఆషాఢ మాసంలో చేయదగిన పూజలు
శాస్త్రాల ప్రకారం ఈ మాసంలో చేసే పూజలు అనేక రెట్లు ఫలితాన్ని ఇస్తాయని విశ్వాసం.
ఈ నెలలో చేయదగినవి…
ఉదయం స్నానం చేసి ఇష్టదైవారాధన
విష్ణు సహస్రనామ పారాయణం
లలితా సహస్రనామం
శివపంచాక్షరి జపం
గురు స్తోత్రాలు
దుర్గా సప్తశతి పారాయణం
శ్రీమద్భగవద్గీత పఠనం
శ్రీమద్భాగవత పారాయణం
సత్యనారాయణ స్వామి వ్రతం
రుద్రాభిషేకం
తులసి పూజ
దీపారాధన
ఆషాఢ మాసంలో చేయదగిన దానాలు
పురాణాల ప్రకారం ఈ మాసంలో చేసిన దానాలకు విశేష పుణ్యం లభిస్తుందని చెబుతారు.
ఈ దానాలు చేయడం మంచిదిగా భావిస్తారు.
అన్నదానం
వస్త్రదానం
గోదానం (సాధ్యమైనవారు)
తాగునీటి పంపిణీ
గొడుగుల దానం
చెప్పుల దానం
పండ్ల దానం
తులసి మొక్కలు నాటడం
వృక్షారోపణ
పక్షులకు ఆహారం, నీరు ఏర్పాటు
ఆషాఢ మాసంలో ఎందుకు శుభకార్యాలు చేయరు?
ఆషాఢంలో వివాహాలు, గృహప్రవేశాలు, ఉపనయనాలు వంటి శుభకార్యాలు సాధారణంగా నివారిస్తారు. దీనికి పలు కారణాలు ఉన్నాయి.
దక్షిణాయనం ప్రారంభమవడం
చాతుర్మాస దీక్షలు మొదలవడం
వర్షాకాలం కారణంగా గతంలో ప్రయాణాలకు ఇబ్బందులు ఉండటం
ఈ కాలాన్ని పూర్తిగా ఆధ్యాత్మిక సాధనకు కేటాయించడం
అయితే అత్యవసర పరిస్థితుల్లో కుటుంబ సంప్రదాయం, ఆలయ ఆచారం, పండితుల సూచనల మేరకు నిర్ణయాలు తీసుకోవడం జరుగుతుంది.
ఆషాఢ మాసంలో పాటించాల్సిన నియమాలు
సాత్వికాహారం తీసుకోవడం
కోపం, అసత్యం, హింసకు దూరంగా ఉండడం
మద్యపానం, మాంసాహారం నివారించడం (భక్తి ఆచారాలను అనుసరించే వారు)
ప్రతిరోజూ దేవాలయ దర్శనం లేదా ఇంట్లోనే పూజ చేయడం
పెద్దలను, గురువులను గౌరవించడం
సేవా కార్యక్రమాల్లో పాల్గొనడం
ఆషాఢ మాసం ఇచ్చే సందేశం
ఆషాఢ మాసం కేవలం శుభకార్యాలకు విరామం ఇచ్చే నెల మాత్రమే కాదు. మనసును దైవం వైపు మళ్లించి, ఆధ్యాత్మికంగా ఎదగడానికి ప్రకృతి ఇచ్చిన అపూర్వ అవకాశం కూడా. ఈ మాసంలో భక్తితో చేసే ప్రతి పూజ, ప్రతి జపం, ప్రతి ఉపవాసం, ప్రతి దానం మన జీవితంలో శాంతి, సౌభాగ్యం, మానసిక ప్రశాంతత, ఆధ్యాత్మిక బలాన్ని పెంపొందిస్తాయని సనాతన సంప్రదాయం చెబుతోంది.
గమనిక: పండుగలు, పుణ్యతిథులు ప్రాంతీయ పంచాంగాలు, ఆలయ సంప్రదాయాలను బట్టి స్వల్ప మార్పులతో ఉండవచ్చు. స్థానిక పంచాంగం లేదా ఆలయ అధికారిక ప్రకటనలను అనుసరించడం మంచిది.
ఇవీ చదవండి: Ashada Masam: ఆషాఢ మాసం ఎందుకు శూన్య మాసం? ఈ నెలలో పెళ్లిళ్లు, గృహప్రవేశాలు ఎందుకు చేయరు? అసలు కారణాలు ఇవే!
Ashada Masam: ఆషాఢ మాసంలో కొత్త దంపతులను ఎందుకు దూరంగా ఉంచుతారు? మూఢనమ్మకమా.. లేక శాస్త్రీయ కారణమా?