Self Medication Risks: తలనొప్పి, జ్వరం, జలుబు, ఒళ్లు నొప్పులు, ఎసిడిటీ… ఇలాంటి సాధారణ ఆరోగ్య సమస్యలు వచ్చినప్పుడు చాలామంది నేరుగా మెడికల్ షాప్కు వెళ్లి మందులు కొనుగోలు చేసి వాడేస్తుంటారు. ఇంట్లో మిగిలిపోయిన పాత మందులను మళ్లీ తీసుకోవడం, ఇతరులు చెప్పిన మందులను ఉపయోగించడం కూడా చాలా సాధారణంగా మారింది. అయితే ఈ స్వీయ వైద్యం (Self Medication) అలవాటు తాత్కాలికంగా ఉపశమనం ఇచ్చినా, దీర్ఘకాలంలో తీవ్రమైన ఆరోగ్య సమస్యలకు దారితీసే అవకాశం ఉందని వైద్య నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.
స్వీయ వైద్యం అంటే ఏమిటి?
వైద్యుడి సలహా లేకుండా స్వయంగా వ్యాధిని అంచనా వేసుకుని మందులు కొనుగోలు చేసి వాడటాన్ని స్వీయ వైద్యం అంటారు. కొన్నిసార్లు పాత ప్రిస్క్రిప్షన్ ఆధారంగా మళ్లీ అదే మందులు వాడడం లేదా ఇతరులకు పనిచేసిన మందులను తాము కూడా తీసుకోవడం కూడా ఇందులో భాగమే.
లక్షణాలు తగ్గినా.. వ్యాధి తగ్గిందని కాదు
చాలా మందులు జ్వరం, నొప్పి వంటి లక్షణాలను తాత్కాలికంగా తగ్గిస్తాయి. కానీ వాటి వల్ల అసలు వ్యాధి నయం అయిందని అర్థం కాదు.
ఉదాహరణకు…
తరచూ తలనొప్పి రావడం మైగ్రేన్, కంటి సమస్య లేదా రక్తపోటుకు సంకేతం కావచ్చు.
పదేపదే ఎసిడిటీ రావడం జీర్ణాశయ సంబంధిత వ్యాధికి సూచన కావచ్చు.
తరచూ జ్వరం రావడం ఇన్ఫెక్షన్ లేదా ఇతర తీవ్రమైన వ్యాధికి సంకేతం కావచ్చు.
మందులతో లక్షణాలను మాత్రమే అణచివేస్తే అసలు సమస్య ఆలస్యంగా బయటపడే ప్రమాదం ఉంటుంది.
మందుల దుష్ప్రభావాలను తక్కువ అంచనా వేయొద్దు
ప్రతి మందుకీ కొన్ని దుష్ప్రభావాలు ఉండే అవకాశం ఉంటుంది.
డాక్టర్ సలహా లేకుండా తరచుగా మందులు వాడితే…
కాలేయంపై (Liver) ప్రభావం
మూత్రపిండాల (Kidneys) పనితీరు దెబ్బతినడం
అలర్జీలు
కడుపులో పుండ్లు
రక్తస్రావ సమస్యలు
రక్తపోటు మార్పులు
వంటి సమస్యలు తలెత్తే అవకాశం ఉంది.
ఇతర మందులతో కలిసి తీసుకుంటే మరింత ప్రమాదం
ఇప్పటికే మధుమేహం, బీపీ, గుండె జబ్బులు లేదా థైరాయిడ్ వంటి వ్యాధులకు మందులు వాడుతున్నవారు కొత్త మందులు స్వయంగా తీసుకోవడం ప్రమాదకరం.
కొన్ని మందులు పరస్పరం ప్రభావితం చేసి…
మందుల ప్రభావాన్ని తగ్గించవచ్చు.
విషపూరిత ప్రభావాలు కలిగించవచ్చు.
తీవ్రమైన అలర్జీ రియాక్షన్లు రావచ్చు.
అందుకే డాక్టర్ను కలిసినప్పుడు ప్రస్తుతం తీసుకుంటున్న అన్ని మందులు, విటమిన్లు, హెర్బల్ సప్లిమెంట్ల వివరాలు తప్పకుండా చెప్పాలి.
యాంటీబయాటిక్స్ను ఇష్టానుసారంగా వాడకండి
ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ (WHO) కూడా తరచూ హెచ్చరిస్తున్న సమస్యల్లో యాంటీబయాటిక్ రెసిస్టెన్స్ ఒకటి.
చాలామంది…
జలుబు వచ్చినా,
దగ్గు వచ్చినా,
గొంతు నొప్పి వచ్చినా
వైద్యుల సలహా లేకుండా యాంటీబయాటిక్స్ తీసుకుంటుంటారు.
కానీ వైరల్ ఇన్ఫెక్షన్లకు యాంటీబయాటిక్స్ పనిచేయవు.
అవసరం లేకుండా యాంటీబయాటిక్స్ తీసుకోవడం లేదా డాక్టర్ సూచించిన కోర్సును మధ్యలో ఆపేయడం వల్ల భవిష్యత్తులో ఆ మందులు పనిచేయని పరిస్థితి ఏర్పడుతుంది. దీనినే యాంటీబయాటిక్ రెసిస్టెన్స్ అంటారు.
ఎప్పుడు డాక్టర్ను తప్పనిసరిగా సంప్రదించాలి?
ఈ పరిస్థితుల్లో స్వీయ వైద్యానికి దూరంగా ఉండాలి.
జ్వరం 2–3 రోజులకు మించి కొనసాగితే.
తీవ్రమైన తలనొప్పి లేదా ఛాతి నొప్పి ఉంటే.
శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది ఉంటే.
పదేపదే వాంతులు, విరేచనాలు వస్తే.
మందులు వేసుకున్నా లక్షణాలు తగ్గకపోతే.
చిన్న పిల్లలు, గర్భిణులు, వృద్ధులు అనారోగ్యానికి గురైతే.
చిన్న సమస్యలకు ముందుగా ఇవి ప్రయత్నించండి
చాలా సందర్భాల్లో స్వల్ప అసౌకర్యాలకు వెంటనే మందులు అవసరం ఉండకపోవచ్చు.
తగినంత విశ్రాంతి తీసుకోవడం.
ఎక్కువగా నీరు తాగడం.
పోషకాహారం తీసుకోవడం.
సరిపడ నిద్రపోవడం.
అవసరమైతే మాత్రమే వైద్యుడి సలహాతో మందులు తీసుకోవడం.
ఇవి శరీరం సహజంగా కోలుకోవడానికి ఉపయోగపడతాయి.
ఆరోగ్యంపై ప్రయోగాలు చేయొద్దు
మందులు సులభంగా దొరుకుతున్నాయనే కారణంతో వాటిని నిర్లక్ష్యంగా వాడడం సరైన పద్ధతి కాదు. ప్రతి వ్యక్తి ఆరోగ్య పరిస్థితి, వయస్సు, ఇప్పటికే ఉన్న వ్యాధులు, తీసుకుంటున్న మందులు వేర్వేరుగా ఉంటాయి. ఒకరికి పనిచేసిన మందు మరొకరికి హానికరంగా మారే అవకాశం ఉంది.
గమనిక
ఈ కథనం సాధారణ ఆరోగ్య అవగాహన కోసం మాత్రమే. ఇందులోని సమాచారం వైద్య సలహాకు ప్రత్యామ్నాయం కాదు. మీకు ఏదైనా ఆరోగ్య సమస్య ఉంటే లేదా మందులు తీసుకోవాల్సిన అవసరం ఉంటే తప్పనిసరిగా అర్హత కలిగిన వైద్యుడిని సంప్రదించండి.
ఇవీ చదవండి: Health Tips: నోటి పూతతో ఇబ్బందా?.. 3 ఇంటి చిట్కాలతోనే ఉపశమనం.. కానీ ఈ లక్షణాలు ఉంటే మాత్రం అస్సలు నిర్లక్ష్యం చేయొద్దు!
Chicken Health Tips: చికెన్ లేదా మటన్ తిన్న తర్వాత ఇవి తింటే ప్రమాదమా? ఆరోగ్య నిపుణులు చెప్పే ముఖ్యమైన విషయాలు
World Health Organization: ప్రపంచాన్ని మరో మహమ్మారి ముప్పు వెంటాడుతోందా?.. WHO, వరల్డ్ బ్యాంక్ సంచలన హెచ్చరిక