Vice Chancellor : ఒక యూనివర్సిటీకి వైస్ చాన్సలర్ (Vice-Chancellor) కావాలంటే కొన్ని చట్టపరమైన అర్హతలు ఉండాలి. ఇవి ప్రధానంగా UGC (University Grants Commission), అలాగే సంబంధిత రాష్ట్ర విశ్వవిద్యాలయ చట్టాలు ప్రకారం నిర్ణయిస్తారు. సాధారణంగా ఉండాల్సిన అర్హతలు ఇవి:
🎓 వైస్ చాన్సలర్ అర్హతలు
ప్రొఫెసర్గా అనుభవం
కనీసం 10 సంవత్సరాల ప్రొఫెసర్ / సమాన స్థాయి అనుభవం ఒక గుర్తింపు పొందిన యూనివర్సిటీ లేదా ఉన్నత విద్యాసంస్థలో ఉండాలి.
అకాడెమిక్ ప్రతిభ
పరిశోధనల్లో (Research Publications), బోధనలో (Teaching), అకాడెమిక్ అడ్మినిస్ట్రేషన్లో గణనీయమైన కృషి ఉండాలి.
అంతర్జాతీయ / జాతీయ స్థాయిలో రీసెర్చ్ పేపర్లు, పుస్తకాలు లేదా శాస్త్రీయ పనులు ఉండడం ప్రాధాన్యం.
లీడర్షిప్ సామర్థ్యం
యూనివర్సిటీ లేదా ఇన్స్టిట్యూట్ను అభివృద్ధి చేసేందుకు అవసరమైన దూరదృష్టి, పాలన సామర్థ్యం, నాయకత్వ గుణాలు ఉండాలి.
నిష్కళంకమైన ప్రతిష్ఠ
అవినీతి, శిక్షా చర్యలు, నైతిక లోపాలు లేని వ్యక్తిత్వం ఉండాలి.
వయసు పరిమితి (రాష్ట్రానికీ చట్టాల ప్రకారం మారవచ్చు)
ఎక్కువ రాష్ట్రాల్లో 65 సంవత్సరాలు గరిష్ట వయసు.
నియామకం సాధారణంగా 3–5 సంవత్సరాల పదవీకాలానికి జరుగుతుంది.
సెలక్షన్ ప్రాసెస్
రాష్ట్ర గవర్నర్ (చాలా రాష్ట్రాల్లో ఆయననే చాన్సలర్గా పరిగణిస్తారు) ప్రత్యేక Search Committee నుంచి సిఫారసులు తీసుకుని వైస్ చాన్సలర్ను నియమిస్తారు.
👉 సింపుల్గా చెప్పాలంటే, ప్రొఫెసర్ స్థాయి అనుభవం + అద్భుతమైన అకాడెమిక్ & రీసెర్చ్ రికార్డ్ + అడ్మినిస్ట్రేటివ్ సామర్థ్యం ఉండాలి.
ఆంధ్రప్రదేశ్ యూనివర్సిటీల వీసీ అర్హతలు
ఆంధ్రప్రదేశ్ ఉన్నత విద్యామండలి రూపొందించిన నోటిఫికేషన్ ప్రకారం.. UGC నిబంధనల ప్రకారం కనీసం 10 సంవత్సరాలు ప్రొఫెసర్గా లేదా సమాన స్థాయి అధికారిగా ఉనికిలో ఉండాలి; లేదా గుర్తింపు పొందిన పరిశోధన/అకడెమిక్ అడ్మినిస్ట్రేటివ్ సంస్థలో అనుభవం ఉండాలి. అభ్యర్థికి అత్యున్నత స్థాయిలో ప్రతిభ, సమగ్ర అకాడెమిక్ రికార్డ్, నైతికత, సంస్థపర అంకితభావం (institutional commitment) ఉండాలి. నియామకం పబ్లిక్ నోటిఫికేషన్ మరియు Talent Search ద్వారా జరుగుతుంది. తరవాత Search-cum-Selection Committee పై ఆధారపడి, గవర్నర్ (Chancellor) ఎంపిక చేస్తారు
పదవీకాలం 3 సంవత్సరాల గడువు కలిగి ఉంటుంది. దరఖాస్తును నోటిఫికేషన్ వెలువడిన 20 రోజులలోపు మాత్రమే ఆన్లైన్ ద్వారా సమర్పించవలెను. యూనివర్సిటీల VC కోసం UGC-2025 మార్గదర్శకాలు: నవీకరణలు & విస్తారమైన అర్హతలు.
UGC-2025 తాజా నియమావళి ప్రకారం:
ఏకరీతమైన అర్హతల విస్తరణ మెరుగుపడింది — VC అభ్యర్థులు ఇప్పటికీ అనుభవజ్ఞులైన ప్రొఫెసర్స్ కావడంతో పాటు, పబ్లిక్ అడ్మినిస్ట్రేషన్, పబ్లిక్ పాలసీ, పరిశ్రమ, PSU-లలో కనీసం 10 ఏళ్ల సీనియర్ లెవల్ అనుభవం కలిగినవారూ అర్హులయ్యారు, తగిన అకడెమిక్/స్కాలర్షిప్ సాధనతో.
VCగా ఉండేందుకు అద్భుతమైన అకడెమిక్-ఇన్స్టిట్యూషనల్ లీడర్షిప్ సామర్థ్యం, నూతన ఆలోచన, గ్లోబల్ విజన్, సామాజిక నిబద్ధత, టీమ్వర్క్, పారిపథ్య (pluralism), నైతిక ప్రామాణికత, మరియు కంప్లెక్స్ పరిస్థితుల నిర్వహణ నైపుణ్యం అవసరం
Search-cum-Selection Committee-కు చాన్స్లర్/Visitor, UGC ఛైర్మన్ మరియు యూనివర్సిటీ ఎపెక్స్ బాడీ (సెనెట్/సిండికేట్) నుంచి ప్రతినిధులు ఉండాలని స్పష్టీకరించారు
VC పదవీకాలం 5 ఏళ్ళు లేదా 70 సంవత్సరాల వయసు కలిగివరకు (ఎవరు ముందుగానే వస్తే) ఉంటుంది. ఒకసారి మరోసారి నియామకం సాధ్యమే
నూతన నియమాలు పాటించని విశ్వవిద్యాలయాలు UGC స్కీమ్లు, డిగ్రీ ఆఫరింగ్, UGC Act Sections 2(f) & 12B నుండి తొలగించబడే ప్రమాదం ఉంది.
ఇవీ చదవండి: Andhra Pradesh: సీమపై ఎందుకీ కక్ష? లా యూనివర్సిటీ, కొప్పర్తి అమరావతికి షిఫ్టింగ్!
Healthy Village: శ్రీపద్మావతి మహిళా యూనివర్సిటీలో హెల్తీ విలేజ్పై జాతీయ వర్క్షాప్