Mango Farmers: ఆంధ్రప్రదేశ్లో మామిడి సీజన్ ముగింపు దశకు చేరుకుంటున్నా, రైతుల ముఖాల్లో ఆనందం కనిపించడం లేదు. ముఖ్యంగా ఉమ్మడి చిత్తూరు జిల్లా పరిధిలోని చిత్తూరు, తిరుపతి, అన్నమయ్య జిల్లాల్లో తోతాపురి మామిడి సాగు చేసిన రైతులు తీవ్ర ఆర్థిక సంక్షోభాన్ని ఎదుర్కొంటున్నారు. పంట బాగానే పండినా, గిట్టుబాటు ధర లేకపోవడం, కొనుగోలు కేంద్రాల్లో ఆలస్యం, వ్యాపారుల సిండికేట్, పల్ప్ పరిశ్రమల నిర్లక్ష్యం కలిసి రైతులను తీవ్రంగా నష్టపరిచాయి.
లక్షల ఎకరాల్లో సాగు.. కానీ చేతికి మిగిలింది నష్టమే
ఉమ్మడి చిత్తూరు జిల్లాలో సుమారు 1.70 లక్షల ఎకరాల్లో తోతాపురి మామిడి సాగు జరిగింది. ఈ సీజన్లో దాదాపు 7.50 లక్షల మెట్రిక్ టన్నుల దిగుబడి వచ్చినట్లు వ్యవసాయ వర్గాలు అంచనా వేస్తున్నాయి. సాధారణంగా ఇంత పెద్ద ఎత్తున దిగుబడి రావడం రైతులకు లాభాలు తెచ్చిపెట్టాలి. కానీ ఈసారి పరిస్థితి పూర్తిగా భిన్నంగా మారింది. ఉత్పత్తి పెరిగినా మార్కెట్లో ధరలు కుప్పకూలడంతో రైతులు పెట్టుబడులు కూడా రాబట్టలేని స్థితికి చేరుకున్నారు.
టన్నుకు రూ.3 వేలే.. కిలోకు రూ.3 కూడా రావడం లేదు
ప్రస్తుతం అనేక కొనుగోలు కేంద్రాల్లో తోతాపురి మామిడికి టన్నుకు రూ.3 వేల నుంచి రూ.4 వేల మధ్యే ధర లభిస్తోంది. అంటే రైతుకు కిలోకు సుమారు రూ.3 మాత్రమే వస్తోంది. అయితే ఇదే మామిడిని మార్కెట్లో వ్యాపారులు కిలో రూ.8 నుంచి రూ.10 వరకు విక్రయిస్తున్నారని రైతులు ఆరోపిస్తున్నారు. రైతుకు దక్కే ధర, వినియోగదారుడు చెల్లించే ధర మధ్య భారీ అంతరం ఉండటంపై అసంతృప్తి వ్యక్తమవుతోంది.
వ్యాపారుల సిండికేట్ రైతులకు శాపంగా మారిందా?
రైతుల ఆరోపణల ప్రకారం, కొనుగోలు చేసే వ్యాపారులు ఒకే ధరను నిర్ణయించి సిండికేట్గా వ్యవహరిస్తున్నారు. దీంతో రైతులకు పోటీ ధర దక్కడం లేదు. మామిడి త్వరగా పాడయ్యే పంట కావడంతో రైతులు ఎక్కువ రోజులు నిల్వ ఉంచే అవకాశం ఉండదు. ఈ పరిస్థితిని కొందరు వ్యాపారులు తమకు అనుకూలంగా మార్చుకుంటున్నారని రైతులు ఆవేదన వ్యక్తం చేస్తున్నారు.
పల్ప్ పరిశ్రమల వద్ద రోజుల తరబడి నిరీక్షణ
తోతాపురి మామిడిలో ఎక్కువ భాగం జ్యూస్, పల్ప్ తయారీ పరిశ్రమలకు వెళ్తుంది. కానీ ఈ ఏడాది కొనుగోళ్లు మందగించడంతో రైతులు ట్రాక్టర్లలో మామిడిని తీసుకుని పరిశ్రమల వద్ద గంటలు కాదు, రోజులు గడపాల్సి వస్తోందని చెబుతున్నారు. పంటను తిరిగి ఇంటికి తీసుకెళ్లే పరిస్థితి లేక, ఎండలో నిల్వ ఉంచితే నాణ్యత దెబ్బతింటుందనే ఆందోళనతో రైతులు తీవ్ర ఇబ్బందులు పడుతున్నారు.
ప్రభుత్వం ప్రకటించిన ప్రోత్సాహకం సరిపోతుందా?
రాష్ట్ర ప్రభుత్వం తోతాపురి మామిడిపై టన్నుకు రూ.4 వేల ప్రోత్సాహక నగదు ప్రకటించింది. అలాగే కొనుగోలు కేంద్రాలు, పల్ప్ పరిశ్రమలు, మార్కెట్ యార్డుల్లో టన్నుకు కనీసం రూ.8 వేల ధర లభించేలా చర్యలు తీసుకుంటామని ప్రకటించింది.
అయితే రైతుల వాదన ప్రకారం, ప్రకటించిన ధరలు క్షేత్రస్థాయిలో అమలవడం లేదని అంటున్నారు. కొనుగోలు కేంద్రాల్లో ఇంకా తక్కువ ధరకే కొనుగోళ్లు కొనసాగుతున్నాయని వారు ఆరోపిస్తున్నారు.
రైతులు ఎందుకు తీవ్రంగా నష్టపోతున్నారు?
మామిడి రైతుల నష్టాలకు ప్రధాన కారణాలు ఇవే:
గిట్టుబాటు ధర లేకపోవడం.
వ్యాపారుల సిండికేట్ ఆరోపణలు.
పల్ప్ పరిశ్రమల కొనుగోళ్లు తగ్గడం.
పంటను ఎక్కువకాలం నిల్వ ఉంచే అవకాశం లేకపోవడం.
రవాణా, కూలీల ఖర్చులు పెరగడం.
పెట్టుబడులు పెరిగినా దిగుబడికి తగిన ఆదాయం రాకపోవడం.
రైతులు కోరుతున్న ప్రధాన డిమాండ్లు
ప్రస్తుతం రైతులు ప్రభుత్వానికి పలు విజ్ఞప్తులు చేస్తున్నారు.
కనీస మద్దతు ధర అమలు చేయాలి.
ప్రకటించిన ప్రోత్సాహకాన్ని త్వరగా అందించాలి.
కొనుగోలు కేంద్రాల సంఖ్య పెంచాలి.
వ్యాపారుల సిండికేట్పై విచారణ జరపాలి.
పల్ప్ పరిశ్రమలు నిర్దిష్ట ధరకు కొనుగోలు చేసేలా చర్యలు తీసుకోవాలి.
రైతులకు వెంటనే చెల్లింపులు జరిగే విధంగా వ్యవస్థను బలోపేతం చేయాలి.
ఆర్థికంగా మాత్రమే కాదు.. మానసికంగానూ ఒత్తిడి
పంట కోసం ఏడాది పొడవునా శ్రమించిన రైతులకు చివరికి పెట్టుబడులు కూడా రాకపోవడం తీవ్ర నిరాశ కలిగిస్తోంది. అప్పులు చేసి సాగు చేసిన రైతులు ఇప్పుడు రుణాలు ఎలా తీర్చాలనే ఆందోళనలో ఉన్నారు. గిట్టుబాటు ధర దక్కకపోవడంతో తదుపరి సీజన్లో మామిడి సాగు కొనసాగించాలా వద్దా అనే సందిగ్ధంలో కూడా చాలామంది రైతులు ఉన్నారు.
ఉమ్మడి చిత్తూరు జిల్లాతో పాటు ఆంధ్రప్రదేశ్లోని పలు ప్రాంతాల్లో మామిడి రైతులు ప్రస్తుతం తీవ్రమైన సంక్షోభాన్ని ఎదుర్కొంటున్నారు. పంట సమృద్ధిగా పండినా, మార్కెట్లో గిట్టుబాటు ధర లేకపోవడం వల్ల రైతుల కష్టం వృథా అవుతోంది. వ్యాపారుల సిండికేట్ ఆరోపణలు, పల్ప్ పరిశ్రమల మందగించిన కొనుగోళ్లు, మార్కెట్లో ధరల అసమానత వంటి సమస్యలకు శాశ్వత పరిష్కారం చూపితేనే మామిడి రైతులకు నిజమైన ఉపశమనం లభించే అవకాశం ఉంది.
ఇవీ చదవండి: Mango peel: మామిడికాయ తొక్క తీసేసి తింటే మంచిదా? అలాగే తొక్కతోపాటే తినడం మంచిదా? పోషకాలు మారుతాయా?
Mango Farmers : ఆంధ్రప్రదేశ్ మామిడి రైతులను ఆదుకోవాలి: ఎంపీ గురుమూర్తి
Mango in Chittoor : చిత్తూరు జిల్లాలో మామిడి రైతుల గోడు పట్టని సర్కార్