Iran, Israel, United States: మధ్యప్రాచ్యంలో ఉద్రిక్తతలు రోజు రోజుకు తీవ్రమవుతున్నాయి. Iran, Israel, United States మధ్య జరుగుతున్న ఘర్షణలు దాదాపు మూడు వారాలుగా కొనసాగుతున్నాయి. యుద్ధం ముగిసే సూచనలు కనిపించకపోవడంతో ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఆర్థిక ఆందోళనలు పెరుగుతున్నాయి. ముఖ్యంగా ప్రపంచంలో అత్యంత కీలకమైన జలమార్గాలలో ఒకటైన Strait of Hormuz మూసుకుపోయే పరిస్థితి నెలకొనడంతో ఇంధన సరఫరాలపై భారీ ప్రభావం పడే అవకాశం ఉందని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.
హోర్ముజ్ జలసంధి ఎందుకు అంత ముఖ్యమంటే?
పెర్షియన్ గల్ఫ్ ప్రాంతం నుంచి ప్రపంచానికి వెళ్లే చమురు రవాణాలో పెద్ద భాగం హోర్ముజ్ జలసంధి గుండా జరుగుతుంది. ప్రపంచ చమురు సరఫరాలో సుమారు రోజుకు 20 మిలియన్ బ్యారెళ్ల ముడి చమురు ఈ మార్గం ద్వారానే రవాణా అవుతుంది. ఈ జలసంధి మూసుకుపోతే ప్రపంచ చమురు మార్కెట్ ఒక్కసారిగా ఒత్తిడికి గురవుతుంది. ప్రస్తుతం ఇదే పరిస్థితి తలెత్తే ప్రమాదం కనిపిస్తోంది.
ఇరాన్ బెదిరింపులతో పెరిగిన ఉద్రిక్తత
అమెరికా, ఇజ్రాయెల్ దాడులకు ప్రతీకారంగా హోర్ముజ్ జలసంధి గుండా వెళ్లే నౌకలను లక్ష్యంగా చేసుకుంటామని ఇరాన్ హెచ్చరించింది. దీంతో అనేక ఆయిల్ ట్యాంకర్లు ఈ మార్గంలో ప్రయాణించడానికి వెనుకంజ వేస్తున్నాయి. ఫలితంగా మధ్యప్రాచ్యం నుంచి ప్రపంచానికి వెళ్లే ఇంధన సరఫరాలో అంతరాయం ఏర్పడుతోంది. ఈ పరిస్థితి కొనసాగితే ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థపై తీవ్రమైన ప్రభావం పడుతుందని International Energy Agency (IEA) హెచ్చరించింది.
ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థకు ముప్పు
ఐఈఏ అధిపతి Fatih Birol మాట్లాడుతూ ప్రస్తుత పరిస్థితిని గతంలో జరిగిన రెండు పెద్ద చమురు సంక్షోభాల కలయికతో పోల్చారు. ఆస్ట్రేలియా రాజధాని Canberraలో జరిగిన కార్యక్రమంలో ఆయన మాట్లాడుతూ ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థ ప్రస్తుతం తీవ్రమైన ముప్పును ఎదుర్కొంటోందని తెలిపారు. “ఈ సంక్షోభం ఇదే విధంగా కొనసాగితే ప్రపంచంలోని ఏ దేశమూ దాని ప్రభావం నుంచి తప్పించుకోలేరు. తక్షణమే ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఇంధన పొదుపు చర్యలు తీసుకోవాలి” అని ఆయన హెచ్చరించారు.
అత్యవసర చమురు నిల్వల విడుదల
ఈ పరిస్థితిని దృష్టిలో పెట్టుకుని ఐఈఏ సభ్య దేశాలు అత్యవసర చర్యలు చేపట్టాయి. మార్చి 11న సభ్య దేశాలు తమ వ్యూహాత్మక నిల్వల నుంచి 400 మిలియన్ బ్యారెళ్ల చమురును విడుదల చేయాలని నిర్ణయించాయి. ఐఈఏ చరిత్రలో నిల్వల నుంచి విడుదల చేసిన అతిపెద్ద పరిమాణం ఇదే. ఈ చర్య ద్వారా చమురు మార్కెట్పై ఒత్తిడిని తగ్గించేందుకు ప్రయత్నం చేస్తున్నారు.
పెరుగుతున్న చమురు ధరలు
హోర్ముజ్ జలసంధిలో ఉద్రిక్తతల ప్రభావంతో ఇప్పటికే అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో చమురు ధరలు భారీగా పెరిగాయి. ముడి చమురు ధర బ్యారెల్కు $100 దాటే స్థాయికి చేరుకుంది. దీంతో పాటు డీజిల్, జెట్ ఫ్యూయల్, ఎల్పీజీ వంటి ఇంధన ఉత్పత్తుల ధరలు కూడా పెరుగుతున్నాయి. ఈ ప్రభావం భారతదేశం వంటి దిగుమతులపై ఆధారపడే దేశాలపై మరింత ఎక్కువగా పడే అవకాశం ఉంది.
ట్రంప్ హెచ్చరిక.. ఇరాన్ కౌంటర్
ఇదిలా ఉండగా, అమెరికా మాజీ అధ్యక్షుడు Donald Trump ఇరాన్కు గట్టి హెచ్చరిక జారీ చేశారు. వచ్చే 48 గంటల్లో హోర్ముజ్ జలసంధి తిరిగి తెరవకపోతే ఇరాన్ విద్యుత్ ప్లాంట్లపై దాడులు చేస్తామని ఆయన పేర్కొన్నారు.
అమెరికా హెచ్చరికపై వెంటనే స్పందించిన Islamic Revolutionary Guard Corps తీవ్రంగా ప్రతిస్పందించింది. తమ ఇంధన కేంద్రాలపై అమెరికా దాడి చేస్తే హోర్ముజ్ జలసంధిని పూర్తిగా మూసివేసే అవకాశముందని, అలాగే అమెరికా సైనిక స్థావరాలు ఉన్న దేశాల్లోని ఇంధన కేంద్రాలను లక్ష్యంగా చేసుకుంటామని హెచ్చరించింది.
భారత్పై ప్రభావం?
ఈ సంక్షోభం కొనసాగితే భారతదేశం వంటి చమురు దిగుమతులపై ఆధారపడే దేశాలపై తీవ్ర ప్రభావం పడే అవకాశం ఉంది. భారత్ దిగుమతి చేసుకునే ముడి చమురులో పెద్ద భాగం మధ్యప్రాచ్య దేశాల నుంచే వస్తుంది. హోర్ముజ్ జలసంధి మూసుకుపోతే చమురు ధరలు భారీగా పెరగడం, పెట్రోల్, డీజిల్ ధరలు పెరగడం, ద్రవ్యోల్బణం పెరగడం వంటి పరిణామాలు సంభవించే ప్రమాదం ఉందని నిపుణులు చెబుతున్నారు.
ప్రపంచం ఎదురు చూస్తున్న పరిష్కారం
మధ్యప్రాచ్యంలో ఉద్రిక్తతలు తగ్గకపోతే ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థపై దీర్ఘకాలిక ప్రభావం పడే అవకాశం ఉంది. అందుకే అంతర్జాతీయ సమాజం యుద్ధానికి ముగింపు పలకాలని పిలుపునిస్తోంది. హోర్ముజ్ జలసంధి తిరిగి సాధారణంగా పనిచేయడం ప్రపంచ ఇంధన సరఫరా స్థిరత్వానికి కీలకమని నిపుణులు చెబుతున్నారు.
ఇవీ చదవండి: Iran USA Israel: ఆచూకీ చెబితే ఎన్నికోట్లంటే.. మరింత ముదిరిన ఇరాన్-అమెరికా ఉద్రిక్తతలు
Hormuz Strait Tension: నౌకలకు $2 మిలియన్ సుంకం? ఇరాన్ సంచలన ప్లాన్
Strait of Hormuz: అమెరికా టార్గెట్ గా ఇరాన్ కీలక వ్యూహం.. హార్ముజ్ జలసంధి కేంద్రంగా కీలక పరిణామాలు!