Telangana Farmer Schemes 2026: వ్యవసాయ పెట్టుబడి నుంచి పంట సాగు, నీటి నిర్వహణ, రుణభారం తగ్గింపు, రైతు కుటుంబాలకు ఆర్థిక భద్రత వరకు తెలంగాణలో రైతులకు వివిధ ప్రభుత్వ పథకాలు, సేవలు అందుబాటులో ఉన్నాయి. రైతు భరోసా, రైతు బీమా, పంట రుణమాఫీతో పాటు మైక్రో ఇరిగేషన్, ఆయిల్ పామ్, పశుసంవర్ధక, మత్స్య రంగాలకు సంబంధించిన కార్యక్రమాలు రైతుల ఆదాయాన్ని పెంచే లక్ష్యంతో అమలవుతున్నాయి. అయితే కొన్ని పథకాల పేర్లు, అర్హతలు, సబ్సిడీ శాతం, దరఖాస్తు విధానం కాలానుగుణంగా మారవచ్చు. ముఖ్యంగా గతంలో విస్తృతంగా ఉపయోగించిన ధరణి స్థానంలో ప్రస్తుతం భూ భారతి (Bhu Bharati) వ్యవస్థను తీసుకొచ్చారు. రైతులు తాజా నిబంధనలనే పరిగణనలోకి తీసుకోవాలి.
1. రైతు భరోసా – ఎకరానికి రూ.12 వేల పెట్టుబడి సాయం
తెలంగాణ రైతులకు అత్యంత కీలకమైన పథకాల్లో రైతు భరోసా (Rythu Bharosa) ఒకటి. వ్యవసాయ పెట్టుబడి ఖర్చులకు ఆర్థిక సహాయం అందించడం ఈ పథకం ప్రధాన లక్ష్యం. ప్రస్తుతం అందుబాటులో ఉన్న ప్రభుత్వ వివరాల ప్రకారం అర్హులైన రైతులకు ఒక పంట సీజన్కు ఎకరానికి రూ.6,000 చొప్పున, రెండు సీజన్లకు కలిపి ఏడాదికి ఎకరానికి రూ.12,000 పెట్టుబడి సాయం అందించే విధానం అమలులో ఉంది. ఈ మొత్తాన్ని అర్హులైన రైతుల బ్యాంకు ఖాతాల్లో DBT ద్వారా జమ చేస్తారు. రైతులు తమ ఆధార్, బ్యాంకు ఖాతా, భూమి వివరాలు సరిగ్గా ఉన్నాయో పరిశీలించుకోవడం ముఖ్యం. సమస్యలు ఉంటే సంబంధిత మండల వ్యవసాయ కార్యాలయాన్ని సంప్రదించవచ్చు.
2. రైతు బీమా – రైతు కుటుంబానికి రూ.5 లక్షల భరోసా
రైతు మరణించినప్పుడు ఆ కుటుంబం ఒక్కసారిగా ఆర్థిక సంక్షోభంలో పడకుండా ఆదుకోవడం రైతు బీమా (Rythu Bima) ప్రధాన ఉద్దేశం. పథకంలో నమోదైన రైతు ఏ కారణంతో మరణించినా నామినీకి రూ.5 లక్షల బీమా పరిహారం అందించే విధానం అమల్లో ఉంది. ప్రభుత్వ వ్యవసాయ శాఖ సమాచారం ప్రకారం అర్హత ఉన్న నమోదిత రైతు మరణించిన సందర్భంలో నామినీ బ్యాంకు ఖాతాకు బీమా మొత్తాన్ని జమ చేసే వ్యవస్థ ఉంది. రైతు బీమాలో నామినీ వివరాలు, ఆధార్, బ్యాంకు ఖాతా వంటి సమాచారం సరిగ్గా ఉండటం కీలకం.
3. పంట రుణమాఫీ – రూ.2 లక్షల వరకు
తెలంగాణ ప్రభుత్వం చేపట్టిన Crop Loan Waiver Scheme 2024 కింద అర్హులైన రైతు కుటుంబాలకు రూ.2 లక్షల వరకు పంట రుణాలను మాఫీ చేసే కార్యక్రమం అమలు చేసింది. మార్గదర్శకాల ప్రకారం 2018 డిసెంబర్ 12 నుంచి 2023 డిసెంబర్ 9 మధ్య తీసుకున్న అర్హత కలిగిన స్వల్పకాలిక పంట రుణాలకు ఈ పథకం వర్తించేలా నిబంధనలు రూపొందించారు. Scheduled Commercial Banks, Regional Rural Banks, District Cooperative Central Banks వంటి అర్హత కలిగిన బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థల నుంచి తీసుకున్న రుణాలను నిబంధనల ప్రకారం పరిగణించారు. రుణమాఫీ అందని అర్హులైన రైతుల సమస్యల పరిష్కారానికి grievance వ్యవస్థను కూడా ఏర్పాటు చేశారు. రేషన్ కార్డు విషయంలోనూ ప్రభుత్వం గతంలో స్పష్టత ఇస్తూ, అది కుటుంబాన్ని గుర్తించడానికి ఉపయోగిస్తామని పేర్కొంది.
4. రైతు వేదికలు – రైతులకు గ్రామీణ నాలెడ్జ్ సెంటర్లు
రైతు వేదికలు (Rythu Vedikas) రైతులు ఒకచోట సమావేశమై వ్యవసాయ అంశాలపై చర్చించేందుకు, అధికారుల నుంచి సూచనలు పొందేందుకు ఉపయోగపడుతున్నాయి. వ్యవసాయ పద్ధతులు, పంటల ఎంపిక, చీడపీడల నియంత్రణ, మార్కెట్ పరిస్థితులు, ప్రభుత్వ పథకాలు వంటి అంశాలపై రైతులకు అవగాహన కల్పించే కార్యక్రమాలకు ఇవి వేదికలుగా ఉపయోగపడతాయి. వ్యవసాయ శాఖ అమలు చేస్తున్న ముఖ్య కార్యక్రమాల్లో రైతు వేదికలను కూడా ప్రభుత్వం పేర్కొంటోంది.
5. ధరణి కాదు.. ఇప్పుడు భూ భారతి
తెలంగాణలో భూములకు సంబంధించిన సేవలంటే చాలామందికి ఇప్పటికీ ధరణి (Dharani) గుర్తుకొస్తుంది. అయితే భూ పరిపాలన వ్యవస్థలో మార్పులు చోటుచేసుకోవడంతో ప్రస్తుతం భూ భారతి (Bhu Bharati) వ్యవస్థ ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంది. రైతులకు భూమి రికార్డులు చాలా కీలకం. రైతు భరోసా వంటి ప్రయోజనాల అమలులో కూడా నవీకరించిన భూ రికార్డుల డేటాబేస్ కీలకంగా ఉపయోగపడుతోంది. అందువల్ల పాత ధరణి సమాచారంపైనే ఆధారపడకుండా ప్రస్తుతం అమల్లో ఉన్న భూ భారతి వ్యవస్థలో భూమి వివరాలు సరిగా ఉన్నాయో పరిశీలించడం అవసరం.
6. ఈ-క్రాప్ బుకింగ్ – ఏ పొలంలో ఏ పంట ఉందో నమోదు
రైతు ఏ సీజన్లో ఏ పంట సాగు చేస్తున్నారనే సమాచారాన్ని డిజిటల్గా నమోదు చేయడం Crop Bookingలో కీలకం. వ్యవసాయ విస్తరణ అధికారి తన పరిధిలోని రైతుల పొలాలను సందర్శించి సాగు చేస్తున్న పంట, విస్తీర్ణం వంటి వివరాలను నమోదు చేసి మొబైల్ యాప్ ద్వారా అప్లోడ్ చేసే వ్యవస్థను వ్యవసాయ శాఖ అమలు చేస్తోంది. తెలంగాణలో 2018 నుంచి crop booking చేపడుతున్నట్లు ప్రభుత్వ వ్యవసాయ శాఖ సమాచారం పేర్కొంటోంది. పంట వివరాలు సరిగా నమోదయ్యాయో రైతులు సంబంధిత Agriculture Extension Officer వద్ద తెలుసుకోవడం మంచిది.
7. మైక్రో ఇరిగేషన్ సబ్సిడీ
నీటిని పొదుపుగా ఉపయోగిస్తూ తక్కువ నీటితో ఎక్కువ విస్తీర్ణంలో సాగు చేయడానికి Micro Irrigation ఉపయోగపడుతుంది. తెలంగాణలో 2023-24 నుంచి Micro Irrigation Programmeను RKVY – Per Drop More Crop కింద అమలు చేస్తున్నట్లు ఉద్యాన శాఖ పేర్కొంది. ఇందులో డ్రిప్, మినీ-మైక్రో స్ప్రింక్లర్లు, portable/semi-permanent sprinklers, rain guns వంటి వ్యవస్థలు ఉన్నాయి.
8. డ్రిప్ ఇరిగేషన్ – 100 శాతం వరకు సబ్సిడీ
తెలంగాణ మైక్రో ఇరిగేషన్ కార్యక్రమంలో రైతులకు ఆకర్షణీయమైన సబ్సిడీ విధానం ఉంది. అధికారిక FAQ ప్రకారం నమోదైన SC/ST చిన్న, సన్నకారు రైతులకు డ్రిప్ సిస్టమ్పై 100 శాతం వరకు సబ్సిడీ ఉంది. BCతో పాటు ఇతర చిన్న, సన్నకారు, మధ్యతరహా రైతుల కొన్ని కేటగిరీలకు 90 శాతం, ఇతర రైతులకు 80 శాతం సబ్సిడీ వర్తించే విధానం ఉంది. అర్హతలు, యూనిట్ ఖర్చు సాగు చేసే పంట, రైతు కేటగిరీ ఆధారంగా మారతాయి. అధికారిక TGMIP సమాచారం ప్రకారం అర్హత ఉన్న రైతులకు నిర్ణీత భూ విస్తీర్ణం వరకు మైక్రో ఇరిగేషన్ ప్రయోజనాలు అందించే విధానం ఉంది.
9. స్ప్రింక్లర్ సబ్సిడీ
డ్రిప్తో పాటు Sprinkler Irrigation కూడా తెలంగాణ మైక్రో ఇరిగేషన్ కార్యక్రమంలో భాగం. ముఖ్యంగా పంట, భూమి స్వభావాన్ని బట్టి మినీ స్ప్రింక్లర్, మైక్రో స్ప్రింక్లర్, portable sprinkler, rain gun వంటి విధానాలను ఉపయోగించవచ్చు. ప్రస్తుత అధికారిక FAQ ప్రకారం నమోదైన అర్హత కలిగిన SC, ST, BC, ఇతర రైతులకు స్ప్రింక్లర్ వ్యవస్థలపై 75 శాతం సబ్సిడీ విధానం పేర్కొనబడింది. అయితే పరికరం, పంట, విస్తీర్ణం, అమల్లో ఉన్న ఆర్థిక సంవత్సరం మార్గదర్శకాలను బట్టి ప్రయోజనం మారవచ్చు.
10. ఆయిల్ పామ్ సాగుకు ప్రోత్సాహం
తెలంగాణ ఉద్యాన శాఖ అమలు చేస్తున్న ప్రధాన కార్యక్రమాల్లో Oil Palm కూడా ఒకటి. రాష్ట్రంలో ఆయిల్ పామ్ సాగు విస్తరణకు మొక్కలు, సాగు, నీటి నిర్వహణ తదితర అంశాల్లో కేంద్ర-రాష్ట్ర పథకాల మార్గదర్శకాల ప్రకారం సహాయం అందించే కార్యక్రమాలు కొనసాగుతున్నాయి. ఉద్యాన శాఖ ప్రస్తుతం అమలు చేస్తున్న పథకాల జాబితాలో Oil Palm, Micro Irrigation రెండింటినీ పేర్కొంది. ఆయిల్ పామ్ దీర్ఘకాలిక పంట కావడంతో సాగు ప్రారంభించే ముందు నీటి వనరు, నేల అనుకూలత, మార్కెటింగ్ సదుపాయాలు, సమీప ప్రాసెసింగ్ యూనిట్ వంటి అంశాలపై ఉద్యాన శాఖ అధికారుల సలహా తీసుకోవడం మంచిది.
11. పాడి రైతులకు అవకాశాలు
వ్యవసాయంతో పాటు పాడి పరిశ్రమ రైతులకు అదనపు ఆదాయ వనరుగా ఉంటుంది. పశుసంవర్ధక రంగంలో పశువుల ఆరోగ్యం, వ్యాధి నివారణ, టీకాలు, పశు వైద్య సేవలు, జాతి అభివృద్ధి, పశుగ్రాస అభివృద్ధి వంటి కార్యక్రమాలు రైతులకు ఉపయోగపడతాయి. అయితే ‘పాడి రైతుల ప్రోత్సాహకం’ పేరుతో ఒకే స్థిరమైన నగదు పథకం అందరికీ వర్తిస్తుందని భావించకూడదు. డెయిరీ, సహకార సంఘం, పశుసంవర్ధక శాఖ, కేంద్ర పథకాల ఆధారంగా ప్రయోజనాలు వేర్వేరుగా ఉంటాయి. కొత్త యూనిట్ ఏర్పాటు చేయాలనుకునేవారు జిల్లా పశుసంవర్ధక శాఖ లేదా సంబంధిత డెయిరీ ద్వారా ప్రస్తుతం అందుబాటులో ఉన్న పథకాలను తెలుసుకోవాలి.
12. పశుసంవర్ధక సబ్సిడీలు
గొర్రెలు, మేకలు, పాడి పశువులు, కోళ్ల పెంపకం వంటి అనుబంధ రంగాలు గ్రామీణ కుటుంబాలకు కీలకమైన ఆదాయ వనరులు. వీటికి సంబంధించిన పథకాలు ఒకే సబ్సిడీ రేటుతో శాశ్వతంగా ఉండవు. లబ్ధిదారుల ఎంపిక, యూనిట్ వ్యయం, బ్యాంకు రుణం, కేంద్ర-రాష్ట్ర వాటా, SC/ST/BC లేదా ఇతర కేటగిరీల ఆధారంగా నిబంధనలు మారవచ్చు. అందువల్ల సోషల్ మీడియాలో కనిపించే పాత subsidy percentages ఆధారంగా పెట్టుబడి పెట్టకుండా ప్రస్తుతం అమల్లో ఉన్న నోటిఫికేషన్ను పరిశీలించడం అవసరం.
13. చేపల పెంపకం పథకాలు
తెలంగాణలో వ్యవసాయంతో పాటు మత్స్య రంగం కూడా గ్రామీణ ఉపాధికి కీలకంగా మారింది. చేపల ఉత్పత్తి పెంపు, చెరువులు-రిజర్వాయర్లలో మత్స్య సంపద అభివృద్ధి, మత్స్యకారుల ఆదాయం పెంపు వంటి లక్ష్యాలతో వివిధ కార్యక్రమాలు అమలయ్యాయి. రాష్ట్ర Fisheries Department వివరాల ప్రకారం Integrated Fisheries Development Scheme (IFDS) కింద fish rearing, cage culture, pond culture, prawn culture, fish seed production, backward-forward linkages వంటి అంశాలకు ప్రాధాన్యం ఇచ్చారు. దీనితో పాటు ప్రస్తుతం అందుబాటులో ఉన్న కేంద్ర, రాష్ట్ర మత్స్య పథకాల కింద కొత్త చేపల చెరువులు, aquaculture infrastructure, hatcheries, మార్కెటింగ్ తదితర విభాగాల్లో అర్హత ఆధారంగా సహాయం లభించవచ్చు.
రైతులు పథకాలకు ఎలా దరఖాస్తు చేసుకోవాలి?
పథకాన్ని బట్టి దరఖాస్తు విధానం మారుతుంది. రైతు భరోసా, రైతు బీమా, crop booking వంటి సేవల్లో భూమి, ఆధార్, బ్యాంకు వివరాలు కీలకం. మైక్రో ఇరిగేషన్ కోసం ఉద్యాన శాఖ/TGMIP వ్యవస్థ ద్వారా ప్రక్రియ ఉంటుంది. పశుసంవర్ధక పథకాలకు Veterinary & Animal Husbandry అధికారులు, మత్స్య పథకాలకు Fisheries Departmentను సంప్రదించాలి. సాధారణంగా ఆధార్ కార్డు, బ్యాంక్ పాస్బుక్, భూమి/పట్టాదారు వివరాలు, మొబైల్ నంబర్, అవసరమైతే కుల ధ్రువీకరణ పత్రం, పథకానికి సంబంధించిన ఇతర పత్రాలు సిద్ధంగా ఉంచుకోవడం ఉపయోగపడుతుంది.
రైతులు గుర్తుంచుకోవాల్సిన ముఖ్య విషయం
ప్రభుత్వ పథకాల పేరుతో సోషల్ మీడియాలో పాత సమాచారం తరచూ తిరుగుతుంటుంది. ముఖ్యంగా సబ్సిడీ శాతం, ఎకరాల పరిమితి, అర్హత, దరఖాస్తు గడువు ప్రతి సంవత్సరం ఒకేలా ఉంటాయని భావించకూడదు.
రైతు భరోసా, రైతు బీమా, రుణమాఫీ వంటి ఆర్థిక పథకాలతో పాటు నీటి పొదుపు కోసం మైక్రో ఇరిగేషన్, భూ సేవల కోసం భూ భారతి, పంట నమోదు, ఉద్యాన పంటలు, పశుసంవర్ధక, మత్స్య రంగాల్లో ఉన్న అవకాశాలను సమర్థంగా ఉపయోగించుకుంటే వ్యవసాయంతో పాటు అనుబంధ రంగాల నుంచి కూడా ఆదాయం పెంచుకునే అవకాశం ఉంటుంది.
Read also: AP Women Schemes: డ్వాక్రా మహిళలకు రుణాల నుంచి సఖి కేంద్రాల వరకు.. ఏపీలో మహిళలకు ఉపయోగపడే పథకాలు, సేవలివే!
Telangana Women Schemes: మహిళలకు అండగా సఖి కేంద్రాలు.. ఆర్థిక భరోసాగా స్త్రీ నిధి.. పూర్తి వివరాలివే!
Telangana Mahila Shakti Scheme: మహిళలకు ఆర్థిక భరోసా.. తెలంగాణ ప్రభుత్వం ‘మహిళా శక్తి’తో భారీ ప్లాన్.. ప్రయోజనాలు ఇవే!
