Telangana Mahila Shakti Scheme: తెలంగాణలో మహిళలను కేవలం స్వయం సహాయక సంఘాల సభ్యులుగా కాకుండా వ్యాపారవేత్తలుగా, ఆర్థికంగా స్వతంత్రులుగా తీర్చిదిద్దే లక్ష్యంతో రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ‘ఇందిరా మహిళా శక్తి’ కార్యక్రమాన్ని అమలు చేస్తోంది. మహిళా సంఘాలకు రుణ సదుపాయం, నైపుణ్య శిక్షణ, చిన్న పరిశ్రమల ఏర్పాటు, ఉత్పత్తుల మార్కెటింగ్ వంటి అనేక అవకాశాలను ఈ కార్యక్రమం ద్వారా కల్పిస్తోంది. ఇందుకోసం గ్రామ స్థాయి నుంచి మహిళా సంఘాలకు అవసరమైన వ్యవస్థను బలోపేతం చేస్తోంది.
మహిళా శక్తి అంటే ఏమిటి?
తెలంగాణలో గ్రామీణ, పట్టణ ప్రాంతాల్లో ఉన్న స్వయం సహాయక సంఘాల (SHGs) మహిళలను ఆర్థికంగా బలోపేతం చేయడం ‘ఇందిరా మహిళా శక్తి’ ప్రధాన ఉద్దేశం. SERP అధికారిక సమాచారం ప్రకారం రాష్ట్రంలో 63 లక్షలకు పైగా మహిళలు స్వయం సహాయక సంఘాల నెట్వర్క్లో ఉన్నారు. సాధారణంగా పొదుపు, బ్యాంకు రుణాలకు పరిమితమైన స్వయం సహాయక సంఘాలను వ్యాపారం, ఉత్పత్తి, సేవలు, సూక్ష్మ పరిశ్రమల వైపు తీసుకెళ్లి మహిళలకు సంపద సృష్టించే అవకాశాలు కల్పించాలని ప్రభుత్వం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.
మహిళా శక్తి కింద రూ.లక్ష కోట్ల రుణాల లక్ష్యం
మహిళా శక్తి కార్యక్రమంలో అత్యంత కీలకమైన అంశం మహిళా సంఘాలకు ఆర్థిక సహకారం. ఐదేళ్లలో స్వయం సహాయక సంఘాలకు రూ.లక్ష కోట్ల బ్యాంకు రుణ అనుసంధానం కల్పించాలని ప్రభుత్వం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. అదేవిధంగా చిన్న వ్యాపారాలు, సూక్ష్మ పరిశ్రమలు, ఎంటర్ప్రైజెస్ కోసం రూ.25 వేల కోట్ల వరకు ప్రత్యేకంగా సమీకరించే లక్ష్యం ఉన్నట్లు SERP పేర్కొంది. మహిళలు తమకు ఆసక్తి ఉన్న రంగాల్లో వ్యాపారాలు ప్రారంభించి ఆదాయం పెంచుకునేలా చేయడం దీని ఉద్దేశం.
మహిళా శక్తి కేంద్రాలతో ఏం చేస్తారు?
మహిళా సంఘాలకు ఆర్థిక కార్యకలాపాలు నిర్వహించేందుకు అవసరమైన మౌలిక వసతులు కల్పించడంపైనా ప్రభుత్వం దృష్టి పెట్టింది. ఇందులో భాగంగా 8 వేల SHG Village Organisation/Mahila Grama Sangham భవనాలకు 2026 మేలో ప్రభుత్వం వర్చువల్గా శంకుస్థాపన చేసింది. ఈ భవనాలు మహిళా సంఘాల సమావేశాలు, శిక్షణ కార్యక్రమాలు, వ్యాపార కార్యకలాపాలు నిర్వహించుకునేందుకు ఉపయోగపడనున్నాయి. మహిళలు తమ వ్యాపార ప్రణాళికలు రూపొందించుకోవడం నుంచి ఉత్పత్తులు, మార్కెటింగ్ వరకు వివిధ కార్యక్రమాలకు ఇవి స్థానిక కేంద్రాలుగా ఉపయోగపడే అవకాశం ఉంది.
మహిళలకు ఎలాంటి అవకాశాలు?
మహిళా శక్తి కార్యక్రమంలో కేవలం రుణాలే కాకుండా వ్యాపారం ప్రారంభించి నిలదొక్కుకునేందుకు అవసరమైన సహకారం అందించడంపై ప్రభుత్వం దృష్టి పెట్టింది. నైపుణ్యాభివృద్ధి శిక్షణ, SHG ఉత్పత్తులకు బ్రాండింగ్, ప్యాకేజింగ్, మార్కెటింగ్, కామన్ ప్రాసెసింగ్ సెంటర్లు, ప్రతి అసెంబ్లీ నియోజకవర్గంలో మినీ ఇండస్ట్రియల్ పార్కుల ఏర్పాటు వంటి అంశాలను కార్యక్రమంలో చేర్చారు. అర్హత ఉన్నప్పటికీ ఇప్పటివరకు స్వయం సహాయక సంఘాల్లో చేరని గ్రామీణ కుటుంబాల మహిళలను కూడా SHG వ్యవస్థలోకి తీసుకురావాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు.
వడ్డీ లేని రుణాలు.. బీమా రక్షణ
SHG మహిళలకు బ్యాంకులు, స్త్రీనిధి ద్వారా తీసుకునే రుణాలకు వడ్డీ లేని రుణాల (VLR) ప్రయోజనాన్ని అందించడం కూడా మహిళా శక్తి కార్యక్రమంలోని ముఖ్య అంశాల్లో ఒకటి. అదేవిధంగా అర్హత మేరకు గరిష్ఠంగా రూ.2 లక్షల లోన్ బీమా, SHG సభ్యులకు రూ.10 లక్షల గ్రూప్ యాక్సిడెంటల్ ఇన్సూరెన్స్ వంటి రక్షణ చర్యలను SERP మహిళా శక్తి కీలక కార్యకలాపాల్లో పేర్కొంది.
సూపర్ బజార్ల నుంచి బస్సుల వరకు..
మహిళా సంఘాల వ్యాపార అవకాశాలను మరింత విస్తరించాలని తెలంగాణ ప్రభుత్వం భావిస్తోంది. రాష్ట్రంలోని నియోజకవర్గ కేంద్రాల్లో మహిళా శక్తి సూపర్ బజార్లు ఏర్పాటు చేసేందుకు ప్రణాళికలు రూపొందించాలని సీఎం రేవంత్ రెడ్డి అధికారులను ఆదేశించారు. వ్యవసాయ ఉత్పత్తుల కొనుగోలు, నిల్వ, రైస్ మిల్లులు, గోదాములు, పెట్రోల్ బంకులు వంటి రంగాల్లోనూ మహిళా సంఘాలను ప్రోత్సహించే దిశగా ప్రభుత్వం చర్యలు చేపడుతోంది. రవాణా రంగంలోనూ SHG మహిళలకు అవకాశాలు కల్పిస్తున్నారు. 2026 జూన్లో మహిళా శక్తి కార్యక్రమం కింద SHG మహిళలకు చెందిన 553 బస్సులను RTCకి అనుసంధానం చేశారు. భవిష్యత్తులో మహిళా సంఘాల ద్వారా మరో 3 వేల బస్సులను RTCకి అందించే లక్ష్యం ఉందని ప్రభుత్వం ప్రకటించింది.
ఎవరు ప్రయోజనం పొందవచ్చు?
ఈ కార్యక్రమం ప్రధానంగా తెలంగాణలోని మహిళా స్వయం సహాయక సంఘాలు, వాటి సభ్యుల ఆర్థిక సాధికారతపై దృష్టి పెట్టింది. ఇంకా SHGల్లో లేని అర్హ మహిళలను కూడా సంఘాల్లోకి తీసుకురావడం కార్యక్రమ లక్ష్యాల్లో ఒకటి. అయితే రుణం, వ్యాపారం, బీమా లేదా ప్రత్యేక ప్రాజెక్టుకు సంబంధించిన అర్హతలు ఒకేలా ఉండవు. సంబంధిత కార్యక్రమం, బ్యాంకు నిబంధనలు, SHG అర్హత ఆధారంగా మారవచ్చు. అందువల్ల నిర్దిష్ట ప్రయోజనం కోసం స్థానిక SERP/మహిళా సంఘాల వ్యవస్థ ద్వారా వివరాలు తెలుసుకోవడం మంచిది.
మహిళా శక్తితో మహిళలకు ఏం లాభం?
మహిళలకు రుణం అందించడం మాత్రమే కాకుండా ఆ రుణంతో వ్యాపారం ప్రారంభించడం, నైపుణ్యం పెంచుకోవడం, ఉత్పత్తులను తయారు చేయడం, వాటికి బ్రాండింగ్ చేసి మార్కెట్లో విక్రయించడం వరకు ఒక ఎకోసిస్టమ్ను నిర్మించడమే మహిళా శక్తి కార్యక్రమం ప్రత్యేకత. ఈ కార్యక్రమాలు సమర్థవంతంగా అమలైతే గ్రామీణ, పట్టణ మహిళలకు కొత్త ఆదాయ మార్గాలు ఏర్పడటంతో పాటు స్వయం ఉపాధి, చిన్న వ్యాపారాల ద్వారా కుటుంబాల ఆర్థిక పరిస్థితి మెరుగుపడే అవకాశం ఉంటుంది.
Read also: One Stop Centre Telangana: మహిళలకు అండగా ‘వన్ స్టాప్ సెంటర్’.. ఒకేచోట వైద్య, న్యాయ, పోలీస్ సహాయం.. ఎవరికి ఉపయోగమంటే?
Arogya Lakshmi Scheme Telangana: గర్భిణులు, బాలింతలు, చిన్నారులకు ‘ఆరోగ్య లక్ష్మి’.. ఎవరికి ఏం అందుతుంది? పూర్తి వివరాలు
ACB Telangana: రూ.25 వేల లంచం కేసుతో మొదలై.. రూ.200 కోట్ల అక్రమాస్తుల వరకు! ఏసీబీ చరిత్రలోనే అతిపెద్ద డీఏ కేసా?