Karthika Masam 2026: ఇంటి ముంగిట దీపం, తులసి కోట దగ్గర పూజ, శివాలయంలో అభిషేకం.. కార్తీక మాసం మొదలవగానే తెలుగు ఇళ్లలో కనిపించే దృశ్యాలివి. తెలుగు పంచాంగం ప్రకారం కార్తీక మాసం నవంబర్ 10న ప్రారంభమైంది. డిసెంబర్‌ 8న కార్తీక అమావాస్యతో ముగియనుంది. ఈసారి నాలుగు కార్తీక సోమవారాలు రాగా, చివరి సోమవారం మాస శివరాత్రి కూడా వస్తోంది. నాగుల చవితి, క్షీరాబ్ది ద్వాదశి, కార్తీక పౌర్ణమి ఎప్పుడొస్తాయి? ఆయా రోజుల విశేషాలేంటో చూద్దాం.
నేడు యమ ద్వితీయ.. అన్నదమ్ములకు సోదరి చేతి భోజనం
బలి పాడ్యమి, ఆకాశదీపారంభంతో మొదలైన కార్తీక మాసంలో నేడు (నవంబర్ 11) యమ ద్వితీయ. దీన్నే భగినీ హస్త భోజనం అంటారు. యముడు తన సోదరి యమున ఇంటికి వెళ్లి ఆమె చేతి భోజనం చేశాడనేది ఈ ఆచారం వెనుక ఉన్న కథ. అందుకే ఈ రోజున సోదరీమణులు తమ అన్నదమ్ములను ఇంటికి పిలిచి భోజనం పెట్టడం సంప్రదాయం. శుక్రవారం (నవంబర్ 13) నాగుల చవితి సందర్భంగా నాగదేవతలకు పూజలు చేస్తారు. అదే రోజు తిరుమలలో శ్రీవారు పెద్దశేష వాహనంపై దర్శనమివ్వనున్నారు.
నాలుగు కార్తీక సోమవారాలు.. తొలి సోమవారమే శ్రీవారి పుష్పయాగం
ఈ ఏడాది నవంబర్ 16, 23, 30, డిసెంబర్‌ 7 తేదీల్లో కార్తీక సోమవారాలు వస్తాయి. నవంబర్ 16న కోటి సోమవారం సందర్భంగా భక్తులు శివాభిషేకం, బిల్వదళాలతో అర్చన, సాయంత్రం దీపారాధన చేస్తారు. అదే రోజు తిరుమలలో శ్రీవారి వార్షిక పుష్పయాగం జరగనుంది. నవంబర్ 15న సాయంత్రం అంకురార్పణ చేపట్టి, మరుసటి రోజు మధ్యాహ్నం ఒంటి గంట నుంచి సాయంత్రం 5 గంటల వరకు పుష్పయాగం నిర్వహిస్తామని టీటీడీ తెలిపింది. ఈ సందర్భంగా నవంబర్ 16న కల్యాణోత్సవం, ఊంజల్‌ సేవ, ఆర్జిత బ్రహ్మోత్సవాన్ని రద్దు చేసింది.
క్షీరాబ్ది ద్వాదశి నుంచి కార్తీక పౌర్ణమి వరకు
నవంబర్ 20న ప్రబోధినీ ఏకాదశి, నవంబర్ 21న క్షీరాబ్ది ద్వాదశి వస్తాయి. ద్వాదశి రోజున తులసి కోట వద్ద దీపం వెలిగించి, తులసి పక్కన ఉసిరి కొమ్మను ఉంచి పూజ చేయడం తెలుగు ఇళ్లలో కనిపించే ఆచారం. తిరుమలలో అదే రోజు కైశిక ద్వాదశి ఆస్థానం నిర్వహిస్తారు. నవంబర్ 22న ప్రదోష వ్రతం, నవంబర్ 24న కార్తీక పౌర్ణమి. పౌర్ణమి నాడు దీపదానం చేస్తారు. కొన్ని శివాలయాల్లో జ్వాలా తోరణం నిర్వహిస్తారు. తిరుమల శ్రీవారి ఆలయంలో కార్తీక దీపోత్సవం జరగనుంది.
చివరి సోమవారం మాస శివరాత్రి.. డిసెంబర్‌ 8న అమావాస్య
పౌర్ణమి తర్వాత నవంబర్ 27న సంకష్టహర చతుర్థి, డిసెంబర్‌ 4న ఉత్పన్న ఏకాదశి, డిసెంబర్‌ 6న ప్రదోష వ్రతం వస్తాయి. డిసెంబర్‌ 7న చివరి కార్తీక సోమవారంతో పాటు మాస శివరాత్రి ఉండటంతో శివారాధనకు ఆ రోజు ప్రత్యేకం. మరుసటి రోజు కార్తీక అమావాస్యతో మాసం ముగుస్తుంది. నెలంతా ఇంట్లో ఆచరించేవారు ఉదయం స్నానం తర్వాత ఇష్టదైవాన్ని పూజించి, సాయంత్రం తులసి కోట దగ్గర లేదా పూజామందిరంలో దీపం వెలిగిస్తారు. వ్రతం లేదా ఆలయ పూజకు సమయం నిర్ణయించుకునేటప్పుడు స్థానిక పంచాంగాన్ని చూసుకోవచ్చు.
ఇవీ చదవండి: Karthika Deepam : కార్తీక మాసంలో దీపారాధన చేయలేదా? అమావాస్య రోజున ఈ ఒక్క పని చేస్తే కోటిజన్మల పుణ్యం!
Karthika Masam Dhanassu Rasi: కార్తీక మాసంలో ధనుస్సు రాశి ఫలితాలు.. యోగదాయకమైన కాలం.. 28న ఆ పరిహారం చేస్తే తిరుగుండదు!
