Chandrababu Naidu: ఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి నారా చంద్రబాబు నాయుడు పేరు చెప్పగానే రాజకీయాల్లో ఆయన పని వేగం, సమయపాలన, క్రమశిక్షణ గురించి చర్చ జరుగుతుంటుంది. 76 ఏళ్ల వయసులోనూ వరుస సమావేశాలు, సమీక్షలు, పర్యటనలు, ప్రజా కార్యక్రమాలతో బిజీగా కనిపించడం చాలామందిని ఆశ్చర్యపరుస్తుంది. ఇంతటి బిజీ షెడ్యూల్ను ఆయన ఎలా నిర్వహిస్తున్నారు? ఆయన ఆరోగ్య రహస్యం ఏంటి? అసలు చంద్రబాబు ఏం తింటారు? వ్యాయామం, యోగా చేస్తారా? అన్న ప్రశ్నలు తరచూ వినిపిస్తుంటాయి.
వివిధ సంవత్సరాల్లో వచ్చిన మీడియా కథనాలు, ఆయన స్వయంగా వెల్లడించిన ఆహారపు అలవాట్లు, యోగా-ఆరోగ్యంపై ఆయన చేసిన వ్యాఖ్యలను కలిపి చూస్తే ఒక విషయం స్పష్టమవుతుంది. చంద్రబాబు ఫిట్నెస్ వెనుక ఒకే ఒక్క ప్రత్యేకమైన ఆహారం లేదా మేజిక్ ఫార్ములా కనిపించదు. మితాహారం, క్రమశిక్షణ, శారీరక వ్యాయామం, యోగా, పని పట్ల అంకితభావం కలిసి ఆయన జీవనశైలిని రూపొందించినట్లు తెలుస్తోంది.
తెల్లవారుజామునే మొదలయ్యే రోజు
చంద్రబాబు దినచర్యపై 2000ల ప్రారంభంలో వచ్చిన కథనాల్లోనే ఆయన చాలా తెల్లవారుజామున రోజును ప్రారంభించే వ్యక్తిగా ప్రస్తావించారు. 2004లో టైమ్స్ ఆఫ్ ఇండియా ప్రచురించిన ప్రొఫైల్ ప్రకారం, ఆయన రోజు సుమారు ఉదయం 4 గంటల సమయంలో ప్రారంభమయ్యేది. ట్రెడ్మిల్ వ్యాయామం తర్వాత ఇడ్లీ అల్పాహారం తీసుకుని, ఉదయం అధికారులతో సమావేశాలు నిర్వహించేవారని ఆ కథనం పేర్కొంది. అంటే ప్రస్తుతం కనిపిస్తున్న క్రమశిక్షణ ఒక్కసారిగా ఏర్పడింది కాదు. దశాబ్దాలుగా ఆయన జీవనశైలిలో ఉదయాన్నే రోజును ప్రారంభించడం, వ్యాయామం చేయడం, పనిని ముందుగానే ప్లాన్ చేసుకోవడం వంటి అలవాట్లు ఉన్నట్లు తెలుస్తోంది.
చంద్రబాబు ఫిట్నెస్లో ట్రెడ్మిల్ నుంచి యోగా వరకు
చంద్రబాబు ఫిట్నెస్ గురించి మాట్లాడినప్పుడు యోగా, ధ్యానం కూడా ప్రస్తావనకు వస్తాయి. 2002లో వచ్చిన టైమ్స్ ఆఫ్ ఇండియా కథనం ప్రకారం అప్పటికే ఆయన ట్రెడ్మిల్, యోగా, ధ్యానం వంటి రొటీన్ను పాటించేవారు. ఆ సమయంలో ఆయన ఆహారం, శారీరక చురుకుదనంపై ప్రత్యేక శ్రద్ధ చూపుతున్నారని న్యూట్రిషన్ నిపుణులు వెల్లడించారు.
ఇటీవలి కాలంలోనూ యోగా ఆయన ఆరోగ్య ఆలోచనల్లో ముఖ్యమైన భాగంగానే కొనసాగుతోంది. 2026 అంతర్జాతీయ యోగా దినోత్సవ కార్యక్రమాల్లో చంద్రబాబు స్వయంగా ప్రాణాయామం, యోగా ఆసనాలు చేశారు. యోగా శారీరక ఆరోగ్యంతో పాటు మానసిక సమతుల్యతకు కూడా ఉపయోగపడుతుందని ఆయన పేర్కొన్నారు. 2026లో ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం యోగాను ప్రజారోగ్య కార్యక్రమాలతో అనుసంధానం చేసే దిశగా కూడా చర్యలు చేపట్టింది. యోగాను ప్రతి ఇంటికి చేరేలా చేయాలని, జంక్ఫుడ్కు దూరంగా ఉండాలని, యోగా, ధ్యానం, ప్రాణాయామాన్ని రోజువారీ జీవితంలో భాగం చేసుకోవాలని చంద్రబాబు సూచించారు.
అసలు చంద్రబాబు ఏం తింటారు?
చంద్రబాబు ఆహారపు అలవాట్ల గురించి చాలా సంవత్సరాలుగా పలు వివరాలు వెలుగులోకి వచ్చాయి. అయితే ఇక్కడ ఒక ముఖ్యమైన విషయం గుర్తుంచుకోవాలి. ఆయన డైట్ ఎప్పటికీ ఒకే రకంగా ఉండలేదు. వయసు, ఆరోగ్య అవసరాలు, పని తీరు, అందుబాటులో ఉన్న ఆహారం వంటి అంశాలను బట్టి ఆహారంలో మార్పులు వచ్చినట్లు వివిధ కాలాల కథనాలు సూచిస్తున్నాయి. 2023లో ప్రచురితమైన ఒక డైట్ ప్రొఫైల్లో చంద్రబాబు మితాహారిగా పేర్కొంటూ, ఎంత తింటున్నాం, ఏం తింటున్నాం, ఎప్పుడు తింటున్నాం, ఎంత శక్తి ఖర్చవుతోంది వంటి అంశాలను ఆయన గమనిస్తారని వివరించారు. అందుబాటులో ఉన్న ఆరోగ్యకరమైన ఆహారాన్ని మితంగా తీసుకోవడం ఆయన విధానంగా పేర్కొన్నారు.
ఒకప్పుడు ఇడ్లీ.. జొన్న, రాగి, సజ్జలకు ప్రాధాన్యత
పాత డైట్ వివరాలను పరిశీలిస్తే చంద్రబాబు అల్పాహారంలో ఇడ్లీ, జొన్న ఇడ్లీ, ఓట్స్ ఉప్మా, దోశ వంటి సాధారణ దక్షిణ భారత ఆహారాలు కనిపిస్తాయి. కొన్ని సందర్భాల్లో గుడ్డులోని తెల్లసొనను కూడా తీసుకునేవారని 2023 నాటి డైట్ వివరాలు పేర్కొన్నాయి. మధ్యాహ్న భోజనంలో రాగి, జొన్న, సజ్జ వంటి చిరుధాన్యాలతో పాటు కూరగాయలు, పెరుగు వంటి వాటికి ప్రాధాన్యత ఇచ్చినట్లు ఆ కథనం తెలిపింది. సాయంత్రం తేలికపాటి ఆహారం, సూప్ లేదా గుడ్డులోని తెల్లసొన వంటి వాటిని తీసుకునేవారని, రాత్రి భోజనం చాలా తేలికగా ఉండేదని పేర్కొంది.
బతకడానికి తింటాను.. తినడానికి బతకను
చంద్రబాబు ఆహార తత్వానికి సంబంధించిన ఒక మాట తరచూ ప్రస్తావనకు వస్తుంది. తాను తినడం కోసం బతకనని, బతకడానికి అవసరమైనంత ఆహారం తీసుకుంటాననే భావనను ఆయన పలు సందర్భాల్లో వ్యక్తం చేసినట్లు 2023 నాటి కథనాలు పేర్కొన్నాయి. ఈ ఒక్క ఆలోచనే ఆయన ఆహారపు అలవాట్లను అర్థం చేసుకోవడానికి కీలకంగా కనిపిస్తుంది. ఆహారాన్ని కేవలం రుచికి సంబంధించిన అంశంగా కాకుండా శరీరానికి అవసరమైన శక్తి, పోషకాల కోసం తీసుకోవాలన్న దృక్పథం ఆయనలో కనిపిస్తుంది.
ఇప్పుడు ప్రోటీన్పై ఎక్కువ ఫోకస్
ఇటీవలి కాలంలో చంద్రబాబు ఆహారంపై మరో ఆసక్తికరమైన మార్పు గురించి మాట్లాడుతున్నారు. తాను అన్నం మానేసి ప్రోటీన్కు ఎక్కువ ప్రాధాన్యత ఇస్తున్నట్లు చంద్రబాబు పేర్కొన్నారు. చేపలు వంటి ప్రోటీన్ ఆహారాలను ప్రస్తావిస్తూ ఆరోగ్యానికి ప్రోటీన్ అవసరమని ఆయన చెప్పారు.
చేపలు, గుడ్లు, చికెన్.. కానీ మితంగానే
ఇటీవలి కథనాల్లో చంద్రబాబు ప్రోటీన్ అవసరాన్ని ప్రస్తావిస్తూ చేపలు, గుడ్లు, చికెన్ వంటి ఆహారాల గురించి మాట్లాడినట్లు వెల్లడైంది. అయితే ఆయన డైట్ను చూసి ప్రతి ఒక్కరూ అదే విధంగా ఆహారం తీసుకోవడం సరైన విధానం కాదు. వయసు, బరువు, శారీరక శ్రమ, ఆరోగ్య పరిస్థితి, వైద్య అవసరాలు ఒక్కొక్కరికి ఒక్కోలా ఉంటాయి. కాబట్టి ఒక రాజకీయ నాయకుడి వ్యక్తిగత ఆహారపు అలవాటును సాధారణ డైట్ ప్లాన్గా అనుసరించే ముందు నిపుణుల సలహా తీసుకోవడం అవసరం.
ఉప్పు, నూనె, చక్కెర విషయంలో చంద్రబాబు సూచనలు
చంద్రబాబు తన వ్యక్తిగత ఆహారపు అలవాట్లకే పరిమితం కాకుండా ప్రజల ఆరోగ్యం గురించి కూడా తరచూ మాట్లాడుతున్నారు. 2025 ఏప్రిల్లో ఆరోగ్యంపై నిర్వహించిన సమీక్షలో ఉప్పు, వంటనూనె, చక్కెర వినియోగాన్ని తగ్గించాలని ఆయన సూచించారు. నలుగురు సభ్యులున్న కుటుంబం నెలకు సుమారు 600 గ్రాముల ఉప్పు, 2 లీటర్ల వంటనూనె, 3 కిలోల చక్కెర మాత్రమే వినియోగించేలా ఒక పరిమితిని పాటించాలని ఆయన సూచించారు. రోజుకు కనీసం 30 నిమిషాలు నడవడం, ధ్యానం చేయడం వంటి అలవాట్లను కూడా ప్రోత్సహించారు. ఇది చంద్రబాబు వ్యక్తిగత డైట్ కంటే కూడా ఆయన ప్రజారోగ్యంపై చెబుతున్న సందేశాన్ని తెలియజేస్తుంది. ఆహారంలో పరిమితి, రోజువారీ శారీరక చలనం, ఒత్తిడి నియంత్రణపై ఆయన ఎక్కువగా దృష్టి పెడుతున్నారు.
మిల్లెట్స్, అన్పాలిష్డ్ రైస్పై కూడా ఫోకస్
ఆహారపు అలవాట్లలో చిరుధాన్యాలకు చంద్రబాబు ప్రాధాన్యత ఇవ్వడం కూడా కొత్త విషయం కాదు. 2025లో ఆరోగ్యంపై జరిగిన సమీక్ష సందర్భంగా మిల్లెట్స్, అన్పాలిష్డ్ రైస్ వంటి ఆహారాలను ప్రోత్సహించాలని ఆయన సూచించారు. పిల్లలకు చిన్న వయసు నుంచే ఆరోగ్యకరమైన ఆహారపు అలవాట్లపై అవగాహన కల్పించేందుకు పాఠశాల స్థాయిలో ఫుడ్ హ్యాబిట్స్పై విద్య అవసరమని కూడా ఆయన పేర్కొన్నారు. అంటే ఆయన దృష్టిలో ఆరోగ్యం కేవలం జిమ్ లేదా యోగా వరకు పరిమితం కాదు. వంటగదిలోకి కూడా ఆరోగ్యకరమైన అలవాట్లు రావాలన్నదే ప్రధాన ఆలోచనగా కనిపిస్తుంది.
రోజూ గంటల కొద్దీ జిమ్ చేస్తారా?
చంద్రబాబు గురించి సోషల్ మీడియాలో వినిపించే మరో ప్రశ్న ఇదే. అయితే అందుబాటులో ఉన్న విశ్వసనీయ పాత కథనాలను చూస్తే రోజూ గంటల తరబడి జిమ్ చేసే వ్యక్తిగా కంటే, క్రమం తప్పకుండా శారీరక వ్యాయామం చేసే వ్యక్తిగా ఆయనను వివరించారు. 2004 నాటి ప్రొఫైల్లో ట్రెడ్మిల్ వ్యాయామం ఆయన ఉదయపు రొటీన్లో భాగంగా ఉన్నట్లు పేర్కొన్నారు. ఇటీవలి కాలంలో యోగా, ప్రాణాయామం, నడక వంటి శారీరక కార్యకలాపాలపై ఆయన ఎక్కువగా దృష్టి పెడుతున్నట్లు ఆయన బహిరంగ కార్యక్రమాలు, ప్రసంగాలు సూచిస్తున్నాయి. 2026లో యోగా కార్యక్రమంలో ఆయన స్వయంగా ఆసనాలు, ప్రాణాయామం చేశారు.
నిద్రకు కూడా ప్రాధాన్యత
గతంలో ప్రచురితమైన కొన్ని డైట్ వివరాల్లో చంద్రబాబు రోజుకు సుమారు ఆరు గంటల నిద్ర తీసుకునేవారని పేర్కొన్నారు. అయితే ముఖ్యమంత్రి వంటి అత్యంత బిజీ పదవిలో ఉన్న వ్యక్తికి ప్రతిరోజూ ఒకే సమయానికి, ఒకే వ్యవధిలో నిద్ర ఉండటం సాధ్యమేనని చెప్పలేం. అధికారిక కార్యక్రమాలు, పర్యటనలు, సమీక్షల ఆధారంగా షెడ్యూల్ మారుతూ ఉంటుంది. కాబట్టి ఆయన ఆరోగ్య రహస్యం కేవలం తక్కువ నిద్ర లేదా ఎక్కువ పని చేయడంలో ఉందని చెప్పడం సరికాదు. అందుబాటులో ఉన్న సమాచారాన్ని బట్టి చూస్తే, సమయాన్ని క్రమబద్ధీకరించడం, ఆహారాన్ని నియంత్రించడం, శారీరక చలనం కొనసాగించడం వంటి అలవాట్లు ఎక్కువగా కనిపిస్తున్నాయి.
పని ఒత్తిడిని ఎలా ఎదుర్కొంటారు?
చంద్రబాబు జీవనశైలిలో మానసిక ఆరోగ్యానికి సంబంధించిన అంశం కూడా ఆసక్తికరమే. యోగా, ధ్యానం గురించి ఆయన తరచూ మాట్లాడటానికి ఇదే ఒక కారణంగా కనిపిస్తుంది. 2026లో యోగా కార్యక్రమాల్లో ఆయన యోగా, ఆధ్యాత్మికత శరీరం, మనసు మధ్య సమతుల్యతకు ఉపయోగపడతాయని చెప్పారు. 2025లో ప్రజలకు కూడా ధ్యానం, ప్రార్థనకు సమయం కేటాయించాలని సూచించారు. రోజువారీ ఒత్తిడిని తగ్గించుకోవడంలో ఇలాంటి అలవాట్లు సహాయపడతాయని ఆయన అభిప్రాయం.
చంద్రబాబు ఫిట్నెస్లో అసలు సీక్రెట్ ఏంటి?
చంద్రబాబు నాయుడు ఆరోగ్య రహస్యం ఏదైనా ఒక ఖరీదైన డైట్లో ఉందని చెప్పడానికి ఆధారం లేదు. అలాగే ఒక ప్రత్యేకమైన సప్లిమెంట్ లేదా గంటల కొద్దీ జిమ్ చేయడమే ఆయన ఫిట్నెస్కు కారణమని చెప్పలేం. దశాబ్దాలుగా వచ్చిన సమాచారాన్ని కలిపి చూస్తే ఆయన జీవనశైలిలో కొన్ని అంశాలు మాత్రం నిరంతరం కనిపిస్తున్నాయి. మితంగా తినడం, ఆహారం విషయంలో అవగాహన కలిగి ఉండటం, శారీరక వ్యాయామం చేయడం, యోగా-ధ్యానానికి ప్రాధాన్యత ఇవ్వడం, పని విషయంలో క్రమశిక్షణ పాటించడం, సమయాన్ని వృథా చేయకపోవడం వంటి అలవాట్లు ఆయన ఫిట్నెస్ జర్నీలో భాగంగా కనిపిస్తున్నాయి.
20 ఏళ్లలో మారింది మెనూ.. మారని క్రమశిక్షణ
చంద్రబాబు ఆహారపు అలవాట్లను 2002 నుంచి 2026 వరకు పరిశీలిస్తే ఆసక్తికరమైన మార్పు కనిపిస్తుంది. రెండు దశాబ్దాల క్రితం కూడా ఆయన ఆహారం, వ్యాయామం, యోగా, ధ్యానం విషయంలో జాగ్రత్తగా ఉండేవారు. అప్పట్లో ఇడ్లీ, చిరుధాన్యాలు, కూరగాయలు, పండ్లు వంటి ఆహారాలు ప్రస్తావనకు వచ్చాయి. ఇటీవలి కాలంలో మాత్రం ప్రోటీన్, చేపలు, గుడ్లు, తక్కువ అన్నం వంటి అంశాలు ఎక్కువగా వినిపిస్తున్నాయి. అంటే ఆహారం మారింది.. కానీ ఆహారంపై నియంత్రణ మాత్రం మారలేదు. అదే విధంగా యోగా కూడా అప్పట్లో వ్యక్తిగత ఫిట్నెస్ రొటీన్లో భాగంగా ఉండగా, ఇప్పుడు ప్రజారోగ్య ఉద్యమంగా మార్చే ప్రయత్నంలో ఆయన ముందుండటం కనిపిస్తోంది. 2026లో ఆంధ్రప్రదేశ్లో యోగాను ప్రతి ఇంటికి చేర్చే లక్ష్యంతో కార్యక్రమాలు నిర్వహించారు.
చంద్రబాబు లైఫ్స్టైల్ నుంచి నేర్చుకోవాల్సిన విషయం
చంద్రబాబు నాయుడు వ్యక్తిగత డైట్ను అందరూ కాపీ చేయాల్సిన అవసరం లేదు. కానీ ఆయన జీవనశైలిలో కనిపించే కొన్ని సాధారణ సూత్రాలు మాత్రం ఎవరికైనా ఉపయోగపడవచ్చు. ఆహారాన్ని మితంగా తీసుకోవడం, రోజువారీ శారీరక చలనం కొనసాగించడం, యోగా లేదా ధ్యానం వంటి ఒత్తిడి నియంత్రణ పద్ధతులకు సమయం కేటాయించడం, ఉప్పు-నూనె-చక్కెరను పరిమితంగా తీసుకోవడం వంటి అంశాలు ఆరోగ్యకరమైన జీవనశైలిలో భాగంగా ఉండవచ్చు. అయితే వ్యక్తిగత ఆరోగ్య పరిస్థితులకు అనుగుణంగా ఆహారం, వ్యాయామం నిర్ణయించుకోవడం చాలా ముఖ్యం. ముఖ్యంగా వయసు పెరిగే కొద్దీ డైట్లో పెద్ద మార్పులు చేసేముందు వైద్యులు లేదా అర్హత కలిగిన పోషకాహార నిపుణుల సలహా తీసుకోవాలి.
చివరికి చంద్రబాబు 76 ఏళ్ల వయసులోనూ ఇంత చురుగ్గా పనిచేయడానికి ఒకే ఒక్క కారణం ఇదే అని చెప్పడం కష్టం. కానీ దశాబ్దాలుగా కనిపిస్తున్న ఆయన జీవనశైలిని పరిశీలిస్తే మాత్రం ఒక విషయం మాత్రం స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది. ఫిట్నెస్ అనేది ఆయనకు అప్పుడప్పుడు చేసే కార్యక్రమం కాదు.. రోజువారీ క్రమశిక్షణలో ఒక భాగం.
గమనిక: చంద్రబాబు వ్యక్తిగత ఆహారం, వ్యాయామానికి సంబంధించిన వివరాలు వివిధ కాలాల్లో ఆయన వ్యాఖ్యలు, మీడియా కథనాల ఆధారంగా ఇవ్వబడ్డాయి. కాలానుగుణంగా ఆయన ఆహారపు అలవాట్లు మారి ఉండవచ్చు. ఇవి సాధారణ ఆరోగ్య సలహాలు కావు; వ్యక్తిగత డైట్ను అనుసరించే ముందు వైద్య నిపుణుల సలహా తీసుకోవాలి.
Read also: Chandrababu at Delhi : ఢిల్లీలో సీఎం చంద్రబాబు వరుస భేటీలు అమరావతికి చట్టబద్ధత, పోలవరం నిధులు, ఫ్రైట్ కారిడార్లు, మఖానా బోర్డు ఏర్పాటుకు విజ్ఞప్తి
CM Chandrababu Naidu : మంత్రులు–కార్యదర్శుల సమీక్ష సమావేశం: పాలనలో సంస్కరణలు, భద్రత, బాధ్యతలపై దిశానిర్దేశం