One Stop Centre Telangana: మహిళలు హింస, వేధింపులు లేదా ఇతర సంక్షోభ పరిస్థితులు ఎదుర్కొన్నప్పుడు ఎక్కడికి వెళ్లాలి? పోలీస్ సహాయం కోసం ఒకచోట, వైద్య సేవల కోసం మరోచోట, న్యాయ సహాయం కోసం ఇంకోచోట తిరగాల్సిన పరిస్థితి లేకుండా ఒకే కేంద్రం ద్వారా అవసరమైన సహాయ సేవలను అందించేందుకు ఏర్పాటు చేసిన వ్యవస్థే వన్ స్టాప్ సెంటర్ (One Stop Centre – OSC). వీటిని సాధారణంగా ‘సఖి వన్ స్టాప్ సెంటర్లు’ అని కూడా పిలుస్తారు. తెలంగాణ మహిళా అభివృద్ధి, శిశు సంక్షేమ శాఖ ద్వారా రాష్ట్రంలో ఈ కేంద్రాలు సేవలు అందిస్తున్నాయి. గృహహింస నుంచి లైంగిక వేధింపులు, యాసిడ్ దాడులు, ట్రాఫికింగ్ వరకు వివిధ రకాల హింసకు గురైన మహిళలకు అవసరమైన సహాయాన్ని ఒకే చోట అందించడం ఈ కేంద్రాల ప్రధాన లక్ష్యం.
వన్ స్టాప్ సెంటర్ అంటే ఏమిటి?
వన్ స్టాప్ సెంటర్ పథకాన్ని కేంద్ర మహిళా, శిశు అభివృద్ధి మంత్రిత్వ శాఖ 2015 నుంచి అమలు చేస్తోంది. దీనిని ‘సఖి’ పేరుతో కూడా పిలుస్తారు. 2022-23 నుంచి ఈ పథకం Mission Shaktiలోని Sambal ఉప పథకంలో భాగంగా కొనసాగుతోంది.ఇంటి లోపల లేదా బయట, కుటుంబం, సమాజం, పని ప్రదేశం వంటి ప్రాంతాల్లో హింసను ఎదుర్కొన్న మహిళలకు ఒకే వేదిక ద్వారా సమగ్ర సహాయం అందించడం OSCల లక్ష్యం.
ఎలాంటి మహిళలకు వన్ స్టాప్ సెంటర్ సహాయం అందుతుంది?
వయసు, కులం, వర్గం, విద్య, వైవాహిక స్థితి వంటి వాటితో సంబంధం లేకుండా హింసకు గురైన మహిళలకు ఈ కేంద్రాల ద్వారా సహాయం అందించేలా పథకం రూపొందించారు. ముఖ్యంగా గృహహింస, లైంగిక వేధింపులు, లైంగిక దాడులు, మానవ అక్రమ రవాణా, పరువు పేరుతో జరిగే హింస, యాసిడ్ దాడులు తదితర పరిస్థితులను ఎదుర్కొన్న మహిళలు OSC సేవలను పొందవచ్చు. అలాగే శారీరక హింస మాత్రమే కాదు.. మానసిక, భావోద్వేగ, ఆర్థిక వేధింపులు ఎదుర్కొంటున్న మహిళలకు కూడా అవసరాన్ని బట్టి సహాయం అందించవచ్చు.
వన్ స్టాప్ సెంటర్లో అందించే సేవలు ఏమిటి?
వన్ స్టాప్ సెంటర్ ప్రత్యేకత ఏమిటంటే బాధిత మహిళ అవసరాన్ని బట్టి అనేక రకాల సేవలను ఒకే వ్యవస్థ ద్వారా సమన్వయం చేయడం. వైద్య సహాయం: హింస లేదా దాడి కారణంగా వైద్య చికిత్స అవసరమైన సందర్భాల్లో సంబంధిత వైద్య సేవలు పొందేందుకు సహాయం చేస్తారు.
పోలీస్ సహాయం: పోలీసులకు ఫిర్యాదు చేయాల్సిన పరిస్థితి ఉంటే అవసరమైన సమన్వయం, సహాయాన్ని అందిస్తారు.
న్యాయ సహాయం: బాధిత మహిళకు తన చట్టపరమైన హక్కులు, అందుబాటులో ఉన్న న్యాయ మార్గాలపై అవసరమైన సహాయం అందించే వ్యవస్థ ఉంటుంది.
సైకో-సోషల్ కౌన్సెలింగ్: హింస, వేధింపుల కారణంగా మానసికంగా కుంగిపోయిన మహిళలకు కౌన్సెలింగ్, భావోద్వేగపరమైన మద్దతు అందించడం OSCల ముఖ్య సేవల్లో ఒకటి.
తాత్కాలిక ఆశ్రయం: బాధిత మహిళకు వెంటనే సురక్షితమైన ప్రదేశం అవసరమైనప్పుడు పథకం నిబంధనలకు అనుగుణంగా తాత్కాలిక ఆశ్రయం కల్పించే సదుపాయం ఉంటుంది.
అంటే సమస్యను కేవలం ఫిర్యాదుగా స్వీకరించడం కాకుండా బాధితురాలికి అవసరమైన వైద్య, పోలీస్, న్యాయ, కౌన్సెలింగ్, ఆశ్రయ సేవలను సమన్వయం చేయడం వన్ స్టాప్ సెంటర్ల ప్రధాన ఉద్దేశం.
గృహహింస బాధితులకు ఎలా ఉపయోగపడుతుంది?
భర్త లేదా కుటుంబ సభ్యుల నుంచి శారీరక, మానసిక లేదా ఆర్థిక హింస ఎదుర్కొంటున్న మహిళలకు OSC కీలకమైన సహాయ వ్యవస్థగా ఉపయోగపడుతుంది. బాధితురాలి పరిస్థితిని బట్టి కౌన్సెలింగ్ నుంచి పోలీస్, వైద్య, న్యాయ సహాయం వరకు అవసరమైన సేవలను పొందేందుకు కేంద్రం సహకరిస్తుంది. తక్షణ భద్రత అవసరమైన పరిస్థితుల్లో సంబంధిత అధికార యంత్రాంగంతో సమన్వయం చేయవచ్చు.
లైంగిక వేధింపులు ఎదురైతే?
పని ప్రదేశం, బహిరంగ ప్రదేశం లేదా ఇతర సందర్భాల్లో లైంగిక వేధింపులు, లైంగిక దాడి వంటి హింసను ఎదుర్కొన్న మహిళలు కూడా వన్ స్టాప్ సెంటర్ను ఆశ్రయించవచ్చు. అవసరాన్ని బట్టి వైద్య సహాయం, పోలీస్ సహాయం, న్యాయ సహాయం, కౌన్సెలింగ్ వంటి సేవలను పొందేందుకు OSC తోడ్పడుతుంది.
పోలీస్ స్టేషన్కు వెళ్లకుండానే OSCను సంప్రదించవచ్చా?
వన్ స్టాప్ సెంటర్ను ఆశ్రయించడానికి ప్రతి సందర్భంలోనూ ముందుగా పోలీస్ స్టేషన్లో కేసు నమోదు చేయించుకోవాల్సిందే అనే ఉద్దేశంతో ఈ వ్యవస్థ ఏర్పాటు కాలేదు. హింసకు గురైన మహిళ నేరుగా లేదా ఇతర వ్యవస్థల ద్వారా OSCకు చేరుకుని సహాయం కోరవచ్చు. కేసు స్వభావం, బాధితురాలి అవసరాలను బట్టి పోలీస్, వైద్య, న్యాయ విభాగాలతో OSC సమన్వయం చేస్తుంది.
మహిళ తరఫున ఇతరులు సమాచారం ఇవ్వవచ్చా?
బాధిత మహిళ స్వయంగా కేంద్రాన్ని సంప్రదించడంతో పాటు పరిస్థితిని బట్టి కుటుంబ సభ్యులు, స్నేహితులు లేదా సంబంధిత సహాయక వ్యవస్థల ద్వారా కూడా కేసు OSC దృష్టికి రావచ్చు. బాధితురాలి భద్రత అత్యవసరమైన పరిస్థితిలో వెంటనే సంబంధిత అత్యవసర సేవలను సంప్రదించడం ముఖ్యం.
తెలంగాణలో వన్ స్టాప్ సెంటర్లు
తెలంగాణ మహిళా అభివృద్ధి, శిశు సంక్షేమ శాఖ అధికారిక వెబ్సైట్లో Sakhi One Stop Centresకు సంబంధించిన ప్రత్యేక సమాచారం, కేంద్రాల సంప్రదింపు వివరాల జాబితా అందుబాటులో ఉంది. రాష్ట్ర మహిళా సంక్షేమ వ్యవస్థలో Women in Distress, Domestic Violence Act అమలు, మహిళల భద్రత, One Stop Crisis Centres వంటి అంశాలు కూడా మహిళా అభివృద్ధి, శిశు సంక్షేమ శాఖ కార్యకలాపాల్లో భాగంగా ఉన్నాయి. మీ జిల్లాలోని సఖి వన్ స్టాప్ సెంటర్ చిరునామా లేదా తాజా సంప్రదింపు వివరాలు తెలుసుకోవాలంటే తెలంగాణ WDCW అధికారిక జాబితాను పరిశీలించడం మంచిది.
వన్ స్టాప్ సెంటర్కు వెళ్లేటప్పుడు ఏ పత్రాలు కావాలి?
అత్యవసర పరిస్థితిలో పత్రాలు లేవనే కారణంతో సహాయం కోరడాన్ని ఆలస్యం చేయకూడదు. అయితే అందుబాటులో ఉంటే గుర్తింపు పత్రం, ఘటనకు సంబంధించిన వివరాలు, వైద్య రికార్డులు, పోలీస్ ఫిర్యాదు వివరాలు, సంబంధిత సందేశాలు లేదా ఇతర ఆధారాలను వెంట తీసుకెళ్లడం తదుపరి ప్రక్రియలో ఉపయోగపడవచ్చు. ఏ పత్రాలు అవసరమవుతాయనేది కేసు స్వభావాన్ని బట్టి మారుతుంది.
సేవలకు డబ్బులు చెల్లించాలా?
వన్ స్టాప్ సెంటర్లు హింసకు గురైన మహిళలకు ప్రభుత్వ సహాయక వ్యవస్థగా పనిచేస్తాయి. పథకం పరిధిలో అందించే సహాయ సేవలను పొందేందుకు ప్రైవేట్ కన్సల్టెన్సీ తరహాలో ఫీజులు చెల్లించాల్సిన వ్యవస్థ కాదు. అయితే నిర్దిష్ట సేవకు సంబంధించిన తాజా నిబంధనలు తెలుసుకోవాలంటే సంబంధిత OSC లేదా మహిళా అభివృద్ధి, శిశు సంక్షేమ శాఖను సంప్రదించడం మంచిది.
2026లో తాజా పరిస్థితి ఏంటి?
2026 జూలై చివరి నాటికి కేంద్ర ప్రభుత్వ అధికారిక One Stop Centre పోర్టల్లో దేశవ్యాప్తంగా 769 functional One Stop Centresకు సంబంధించిన వివరాల పత్రం అందుబాటులో ఉంది. అలాగే Mission Shakti మార్గదర్శకాలు, OSCలకు సంబంధించిన అధికారిక పత్రాలు కూడా అందుబాటులో ఉన్నాయి.తెలంగాణ మహిళా అభివృద్ధి, శిశు సంక్షేమ శాఖ అధికారిక వెబ్సైట్ కూడా సఖి వన్ స్టాప్ సెంటర్ పథకాన్ని Mission Shaktiలోని Sambal ఉప పథకంలో భాగంగా పేర్కొంటూ కేంద్రాల సంప్రదింపు వివరాలను అందిస్తోంది.
ఎందుకు ముఖ్యమైన పథకం?
హింసకు గురైన మహిళకు ఆ సమయంలో ప్రధానంగా అవసరమయ్యేవి భద్రత, వైద్య సహాయం, న్యాయ మార్గదర్శనం, పోలీస్ సహాయం, మానసిక మద్దతు. వీటి కోసం వేర్వేరు కార్యాలయాల చుట్టూ తిరగాల్సిన పరిస్థితిని తగ్గించి ఒకే వ్యవస్థ ద్వారా సమగ్ర సహాయం అందించడమే One Stop Centre నమూనా ప్రధాన ఉద్దేశం. ముఖ్యంగా కుటుంబ లేదా సామాజిక ఒత్తిళ్ల కారణంగా సహాయం కోరేందుకు వెనుకాడే మహిళలకు అందుబాటులో ఉన్న ప్రభుత్వ సహాయక వ్యవస్థలపై అవగాహన ఉండటం ఎంతో అవసరం.
గుర్తుంచుకోండి
గృహహింస, లైంగిక వేధింపులు, శారీరక లేదా మానసిక హింస, ట్రాఫికింగ్, యాసిడ్ దాడులు వంటి పరిస్థితులను ఎదుర్కొంటున్న మహిళలకు Sakhi One Stop Centre ద్వారా వైద్య, పోలీస్, న్యాయ, కౌన్సెలింగ్, తాత్కాలిక ఆశ్రయం వంటి సహాయ సేవలు ఒకే వ్యవస్థ ద్వారా పొందే అవకాశం ఉంది. తమ జిల్లాలోని కేంద్రానికి సంబంధించిన చిరునామా, ఫోన్ నంబర్ వంటి వివరాలను తెలంగాణ మహిళా అభివృద్ధి, శిశు సంక్షేమ శాఖ అధికారిక వెబ్సైట్ ద్వారా నిర్ధారించుకోవడం మంచిది.
Read also: Arogya Lakshmi Scheme Telangana: గర్భిణులు, బాలింతలు, చిన్నారులకు ‘ఆరోగ్య లక్ష్మి’.. ఎవరికి ఏం అందుతుంది? పూర్తి వివరాలు
ACB Telangana: రూ.25 వేల లంచం కేసుతో మొదలై.. రూ.200 కోట్ల అక్రమాస్తుల వరకు! ఏసీబీ చరిత్రలోనే అతిపెద్ద డీఏ కేసా?
Telangana: మహిళా సంఘాలకు మరో భారీ అవకాశం.. ఇక గ్రామాల్లోనే ఎరువుల విక్రయం, లైసెన్సులు ఇవ్వనున్న ప్రభుత్వం
