Guru Purnima 2026: హిందూ ధార్మిక సంప్రదాయంలో ప్రతి పౌర్ణమికి ప్రత్యేక ప్రాధాన్యం ఉన్నప్పటికీ ఆషాఢ మాసంలో వచ్చే పౌర్ణమి మరింత విశిష్టమైనదిగా భావిస్తారు. దీనినే గురు పౌర్ణమి, వ్యాస పౌర్ణమి అని పిలుస్తారు. మనకు జ్ఞానాన్ని అందించి జీవితానికి సరైన మార్గాన్ని చూపే గురువులను స్మరించి, వారి ఆశీస్సులు పొందేందుకు ఈ రోజును ప్రత్యేకంగా పాటిస్తారు. వేదవ్యాస మహర్షిని ఆరాధించడం, గురు పూజ చేయడం, జపం, ధ్యానం, దానధర్మాలు చేయడం ఈ పర్వదినంలో ముఖ్యమైన ఆచారాలుగా కొనసాగుతున్నాయి. ఆషాఢ పౌర్ణమిని కొన్ని ప్రాంతాల్లో వివిధ వ్రతాలు, స్థానిక ఆచారాలతోనూ జరుపుకుంటారు. అయితే ఆయా కుటుంబ, ప్రాంతీయ సంప్రదాయాలను బట్టి పూజా విధానాల్లో తేడాలు ఉండవచ్చు.
2026లో గురు పౌర్ణమి ఎప్పుడు?
2026లో ఆషాఢ పౌర్ణమి జూలై 29, బుధవారం వస్తుంది. పంచాంగ గణనల్లో ప్రదేశాన్ని బట్టి తిథి ప్రారంభ, ముగింపు సమయాల్లో స్వల్ప వ్యత్యాసాలు ఉండే అవకాశం ఉంది. అందువల్ల పూజ లేదా వ్రతానికి ఖచ్చితమైన ముహూర్తం కావాలంటే స్థానిక పంచాంగాన్ని అనుసరించడం మంచిది. మీరు పేర్కొన్న దృక్ పంచాంగ సమయాల ప్రకారం జూలై 28 సాయంత్రం 6:18 గంటలకు పౌర్ణమి తిథి ప్రారంభమై, జూలై 29 రాత్రి 8:05 గంటలకు ముగుస్తుంది. ఉదయకాలంలో పౌర్ణమి తిథి ఉండటంతో జూలై 29న గురు పౌర్ణమి ఆచరణకు ప్రాధాన్యం ఉంటుంది.
ఎందుకు ‘వ్యాస పౌర్ణమి’ అంటారు?
గురు పౌర్ణమికి వేదవ్యాస మహర్షితో ప్రత్యేక అనుబంధం ఉంది. హిందూ సంప్రదాయంలో వ్యాస మహర్షిని ఆదిగురువులలో ఒకరిగా గౌరవిస్తారు. వేదాలను వ్యవస్థీకరించడంతో పాటు మహాభారతం, పురాణ సాహిత్య సంప్రదాయంతో ఆయన పేరు విడదీయరాని విధంగా ముడిపడి ఉంది. అందుకే గురు పౌర్ణమి రోజున వ్యాస మహర్షిని స్మరించి వ్యాస పూజ చేయడం సంప్రదాయంగా కొనసాగుతోంది. తమకు విద్య, జ్ఞానం, ఆధ్యాత్మిక మార్గదర్శకత్వం అందించిన గురువులను స్మరించి కృతజ్ఞతలు తెలియజేస్తారు.
గురు అంటే కేవలం ఆధ్యాత్మిక గురువేనా?
భారతీయ సంప్రదాయంలో ‘గురు’ అనే భావనకు విస్తృతమైన అర్థం ఉంది. జీవితంలో అజ్ఞానాన్ని తొలగించి జ్ఞానాన్ని అందించే వ్యక్తిని గురువుగా గౌరవిస్తారు. తల్లిదండ్రులు, ఉపాధ్యాయులు, ఆధ్యాత్మిక గురువులు, జీవితంలో సరైన దిశ చూపిన మార్గదర్శకులను ఈ సందర్భంగా స్మరించుకోవచ్చు. అందుకే గురు పౌర్ణమి కేవలం పూజలు, వ్రతాలకు సంబంధించిన పండుగగానే కాకుండా మనకు జ్ఞానం అందించిన వారికి కృతజ్ఞతలు తెలిపే రోజుగా కూడా ప్రత్యేకతను సంతరించుకుంది.
గురు పౌర్ణమి రోజు ఏం చేయాలి?
సంప్రదాయం పాటించేవారు ఉదయాన్నే నిద్రలేచి స్నానం చేసి శుభ్రమైన వస్త్రాలు ధరించి పూజ ప్రారంభిస్తారు. పవిత్ర నదుల్లో స్నానం చేయడం పుణ్యప్రదమని విశ్వాసం. అది సాధ్యం కానివారు ఇంట్లోనే స్నానం చేసి పూజ చేసుకోవచ్చు. ఇష్టదైవంతో పాటు వేదవ్యాస మహర్షి, తమ గురువులను స్మరించి దీపారాధన చేయవచ్చు. గురువు ప్రత్యక్షంగా అందుబాటులో ఉంటే వారి ఆశీస్సులు తీసుకోవడం, లేకపోతే మనసులో స్మరించి కృతజ్ఞతలు తెలియజేయడం కూడా ఈ రోజు ప్రధాన భావనకు అనుగుణమే.
విష్ణు పూజ.. సహస్రనామ పారాయణం
ఆషాఢ పౌర్ణమి సందర్భంగా శ్రీమహావిష్ణువును ఆరాధించే సంప్రదాయం కూడా ఉంది. పూజలో తులసి దళాలు, పుష్పాలు, పండ్లు సమర్పించి దీపం వెలిగించవచ్చు. కుటుంబ శ్రేయస్సు, ఆరోగ్యం, సుఖసంతోషాల కోసం ప్రార్థిస్తారు. విష్ణు సహస్రనామం, ‘ఓం నమో నారాయణాయ’, ‘ఓం నమః శివాయ’ వంటి మంత్రాలను భక్తిశ్రద్ధలతో జపిస్తారు. తమ గురువు సూచించిన మంత్రం ఉంటే దానిని జపించడానికి కూడా గురు పౌర్ణమిని ప్రత్యేకమైన రోజుగా భావిస్తారు.
జపం, ధ్యానానికి ప్రత్యేక ప్రాధాన్యం
గురు పౌర్ణమి ఆధ్యాత్మిక సాధనకు అనువైన రోజుగా సంప్రదాయంలో భావిస్తారు. కొంత సమయం ప్రశాంతంగా ధ్యానం చేయడం, ఆధ్యాత్మిక గ్రంథాలను చదవడం, గురువు బోధనలను గుర్తుచేసుకోవడం వంటివి చేయవచ్చు. కేవలం పూజ చేయడమే కాకుండా గురువు చెప్పిన మంచి విషయాలను జీవితంలో ఆచరించడమే గురువుకు ఇచ్చే నిజమైన గౌరవమనే భావన కూడా గురు పౌర్ణమి సందేశంలో కనిపిస్తుంది.
దానధర్మాలు ఎందుకు చేస్తారు?
పౌర్ణమి రోజుల్లో అన్నదానం, వస్త్రదానం, ధాన్యం, పండ్లు లేదా అవసరమైన వస్తువులను దానం చేయడం పుణ్యకార్యంగా హిందూ సంప్రదాయంలో భావిస్తారు. గురు పౌర్ణమి రోజున కూడా తమ శక్తి మేరకు అవసరంలో ఉన్న వారికి సహాయం చేయవచ్చు. అన్నదానం చేయడం, విద్యార్థులకు పుస్తకాలు లేదా విద్యకు ఉపయోగపడే వస్తువులు అందించడం వంటి సేవా కార్యక్రమాలను కూడా గురువుల పట్ల కృతజ్ఞతను వ్యక్తం చేసే మార్గంగా భావించవచ్చు.
ఉపవాసం తప్పనిసరా?
గురు పౌర్ణమి సందర్భంగా కొందరు ఉపవాసం లేదా ఫలాహారం పాటిస్తారు. మరికొందరు సాత్విక ఆహారం తీసుకుంటారు. ప్రతి ఒక్కరూ తప్పనిసరిగా ఉపవాసం ఉండాలనే ఒకే నియమం లేదు. కుటుంబ సంప్రదాయం, వ్యక్తిగత ఆచారం ఆధారంగా పాటించవచ్చు. ఆరోగ్య సమస్యలు ఉన్నవారు, గర్భిణులు, వృద్ధులు లేదా మందులు తీసుకునేవారు కఠిన ఉపవాసం విషయంలో ఆరోగ్యానికి ప్రాధాన్యం ఇవ్వాలి.
గురు పౌర్ణమి రోజు ఏం చేయకూడదు?
గురువులు, తల్లిదండ్రులు, పెద్దలను అవమానించకుండా గౌరవంగా వ్యవహరించడం ఈ రోజు ప్రధాన సందేశానికి అనుగుణంగా ఉంటుంది. కోపం, అనవసర వాదనలు, ఇతరులను బాధించే మాటలకు దూరంగా ఉండాలని సంప్రదాయాలు సూచిస్తాయి. వ్రతం లేదా పూజ పాటించేవారు మద్యం, మాంసాహారం, మత్తు పదార్థాలకు దూరంగా ఉండి సాత్విక జీవన విధానాన్ని అనుసరిస్తారు. అయితే ఇవి మతపరమైన ఆచారాలు, విశ్వాసాలకు సంబంధించిన నియమాలు; ప్రాంతం, కుటుంబ సంప్రదాయాన్ని బట్టి మారవచ్చు.
గురు పౌర్ణమి అసలు సందేశం ఇదే..
గురు పౌర్ణమి ప్రాముఖ్యత పూజా విధానాలకే పరిమితం కాదు. మన జీవితాన్ని తీర్చిదిద్దిన గురువులను గుర్తుచేసుకోవడం, వారి నుంచి పొందిన జ్ఞానానికి కృతజ్ఞతలు తెలియజేయడం ఈ పర్వదినంలోని ప్రధాన భావన. జ్ఞానం ఎంత సంపాదించినా వినయం అవసరమని, జీవితాంతం నేర్చుకుంటూనే ఉండాలని గురు పౌర్ణమి గుర్తుచేస్తుంది. అందుకే వ్యాస మహర్షి నుంచి మన తొలి గురువులైన తల్లిదండ్రులు, విద్య నేర్పిన ఉపాధ్యాయుల వరకు ప్రతి గురువునూ స్మరించుకునే పవిత్ర సందర్భంగా ఈ రోజును భావిస్తారు.
ఇవీ చదవండి: Guru Purnima 2026: ఈ గురు పౌర్ణమి చాలా ప్రత్యేకం.. ఈ దేవతలను పూజిస్తే ధనలాభం, సుఖసంతోషాలు కలుగుతాయా?
Shani Guru Transit: శని–గురు స్థాన మార్పుతో అదృష్టం.. ఈ 3 రాశులకు డబ్బే డబ్బు!
Guru Shukra Conjunction: జూలై 24న గురు-శుక్ర కలయిక.. ఏర్పడనున్న లాభదృష్టి రాజయోగం అంటే ఏమిటి?