Women Reservation Bill: దేశ రాజకీయాల్లో కీలక పరిణామం చోటు చేసుకుంది. పార్లమెంట్లో ప్రవేశపెట్టిన 131వ రాజ్యాంగ సవరణ బిల్లు లోక్సభలో ఆమోదం పొందలేకపోయింది. మొత్తం 528 మంది సభ్యులు ఓటింగ్లో పాల్గొనగా, బిల్లుకు అనుకూలంగా 298 ఓట్లు, వ్యతిరేకంగా 230 ఓట్లు నమోదయ్యాయి. రాజ్యాంగ సవరణ బిల్లు ఆమోదం పొందాలంటే రెండు మూడొంతుల మెజారిటీ అవసరం కావడంతో ఈ బిల్లు తిరస్కరించబడినట్లు Om Birla ప్రకటించారు.
ఈ పరిణామం దేశవ్యాప్తంగా రాజకీయ చర్చకు దారితీసింది. కేంద్ర ప్రభుత్వం, ప్రతిపక్షాల మధ్య మహిళా రిజర్వేషన్ అంశంపై తీవ్రమైన వాదోపవాదాలు చోటుచేసుకున్నాయి.
బిల్లుపై రాజకీయ విమర్శలు
బిల్లు విఫలమైన వెంటనే కేంద్ర మంత్రి Kiren Rijiju తీవ్రంగా స్పందించారు. మహిళా రిజర్వేషన్లకు వ్యతిరేకంగా నిలిచి విపక్షాలు చారిత్రక తప్పిదం చేశాయని ఆయన వ్యాఖ్యానించారు. అయితే ప్రతిపక్షం ఈ ఆరోపణలను ఖండించింది. కాంగ్రెస్ నేత Rahul Gandhi మాట్లాడుతూ ఇది నిజమైన మహిళా రిజర్వేషన్ బిల్లు కాదని, రాజ్యాంగ నిర్మాణాన్ని మార్చే ప్రయత్నమని ఆరోపించారు. మహిళా రిజర్వేషన్లపై నిజమైన చిత్తశుద్ధి ఉంటే ఇప్పటికే ఆమోదం పొందిన చట్టాన్ని అమలు చేయాలని ఆయన పేర్కొన్నారు.
ఇక కేంద్ర హోంశాఖ మంత్రి Amit Shah మాత్రం ప్రతిపక్షాలపై విమర్శలు గుప్పించారు. మహిళా రిజర్వేషన్ బిల్లును ఓడించి సంబరాలు చేసుకోవడం సిగ్గుచేటని వ్యాఖ్యానించారు.
బిల్లు ఎందుకు కీలకం?
ఈ బిల్లు ప్రధానంగా మహిళా రిజర్వేషన్ల అమలును వేగవంతం చేయడానికి ఉద్దేశించినదిగా ప్రభుత్వం చెబుతోంది. ఇప్పటికే Women’s Reservation Act 2023 (Nari Shakti Vandan Act) ఆమోదం పొందినప్పటికీ, దాని అమలు నియోజకవర్గాల పునర్విభజన (Delimitation) తర్వాత మాత్రమే ప్రారంభమవుతుంది.
ప్రస్తుతం ఉన్న చట్టం ప్రకారం
జనాభా లెక్కలు పూర్తయ్యాలి
తర్వాత నియోజకవర్గాల పునర్విభజన జరగాలి
ఆ తరువాతే మహిళలకు 33% రిజర్వేషన్ అమల్లోకి వస్తుంది
ఇది సాధారణంగా 2034 ఎన్నికల తర్వాత అమలు కావచ్చని నిపుణులు అంచనా వేస్తున్నారు.
131వ సవరణ బిల్లులో ఏముంది?
131వ రాజ్యాంగ సవరణ బిల్లు ప్రకారం
నియోజకవర్గాల పునర్విభజనను 2011 జనాభా లెక్కల ఆధారంగా చేయడం
మహిళా రిజర్వేషన్లను 2029 లోక్సభ ఎన్నికల నాటికే అమలు చేయడం
పార్లమెంట్ నిర్మాణంలో మార్పులు చేయడం
అంటే ఈ బిల్లు ఆమోదం పొందితే మహిళా రిజర్వేషన్లు ఐదేళ్లు ముందుగానే అమలులోకి వచ్చే అవకాశం ఉండేది.
ప్రభుత్వం బిల్లును ఎలా ఆమోదించగలదు?
ప్రస్తుతం బిల్లు తిరస్కరించబడిన నేపథ్యంలో ప్రభుత్వానికి కొన్ని మార్గాలు ఉన్నాయి.
1. మళ్లీ బిల్లు ప్రవేశపెట్టడం
తదుపరి పార్లమెంట్ సమావేశాల్లో బిల్లును మళ్లీ ప్రవేశపెట్టే అవకాశం ఉంది. అదే ప్రక్రియ మళ్లీ జరుగుతుంది.
2. సవరణలతో కొత్త బిల్లు
ప్రతిపక్షాల అభ్యంతరాలను పరిగణలోకి తీసుకుని బిల్లులో మార్పులు చేసి తిరిగి ప్రవేశపెట్టవచ్చు.
3. రాజకీయ ఏకాభిప్రాయం
మహిళా రిజర్వేషన్లపై అన్ని పార్టీల మద్దతు పొందేందుకు ప్రభుత్వం చర్చలు జరిపే అవకాశం ఉంది.
ఉమ్మడి సమావేశం ద్వారా ఆమోదం సాధ్యమా?
రాజ్యాంగ సవరణ బిల్లుల విషయంలో ఉభయ సభల సంయుక్త సమావేశం అనే అవకాశం లేదు. భారత రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 368 ప్రకారం ఇలాంటి బిల్లులకు రెండు సభలలో ప్రత్యేక మెజారిటీ తప్పనిసరి. అందువల్ల లోక్సభలో మెజారిటీ రాకపోతే సంయుక్త సమావేశం ద్వారా ఆమోదం సాధించడం సాధ్యం కాదు.
2029 ఎన్నికలపై ప్రభావం
ఈ బిల్లు ఆమోదం పొందకపోతే
2029 లోక్సభ ఎన్నికలు ప్రస్తుతం ఉన్న 543 సీట్లతోనే జరుగుతాయి
మహిళా రిజర్వేషన్లు అమలులోకి రావు
నియోజకవర్గాల పునర్విభజన వాయిదా పడుతుంది
దీంతో మహిళా రిజర్వేషన్ అమలు మరికొన్ని సంవత్సరాలు ఆలస్యం అయ్యే అవకాశం ఉందని నిపుణులు చెబుతున్నారు.
దేశ రాజకీయాల్లో కీలక చర్చ
131వ రాజ్యాంగ సవరణ బిల్లు కేవలం సంఖ్యాబలం గురించి మాత్రమే కాదు. ఇది
పార్లమెంట్ నిర్మాణం
నియోజకవర్గాల పునర్విభజన
మహిళా సాధికారత
వంటి అంశాలకు సంబంధించిన కీలక నిర్ణయం. అందుకే ఈ బిల్లుపై ప్రభుత్వం, ప్రతిపక్షాల మధ్య రాజకీయ చర్చలు కొనసాగుతున్నాయి.
ఇవీ చదవండి: BC Reservations : బీసీ రిజర్వేషన్లపై అధిష్టాన పెద్దలతో చర్చించిన బీజేపీ నేతలు?
Maratha Reservation: 6 డిమాండ్లకు ఓకే.. 120 గంటల జరంగే దీక్ష విరమణ..
Revanth Reddy: 2034 వరకు నేనే సీఎం.. రేవంత్ రెడ్డి సంచలన వ్యాఖ్యలు డీలిమిటేషన్పైనా హాట్ కామెంట్స్