Sleeper Buses: భారతదేశంలో దీర్ఘదూర ప్రయాణాలకు ఎంతో ప్రాచుర్యం పొందిన స్లీపర్ బస్సులు భవిష్యత్తులో రోడ్లపై కనిపించకపోవచ్చనే చర్చ ఇప్పుడు వేడెక్కుతోంది. ప్రయాణికులకు సౌకర్యంగా అనిపించిన ఈ బస్సులు ఇటీవల వరుస ప్రమాదాలు, భద్రతా లోపాల కారణంగా తీవ్ర విమర్శలు ఎదుర్కొంటున్నాయి. ప్రయాణికుల ప్రాణ భద్రతను దృష్టిలో పెట్టుకుని స్లీపర్ బస్సులపై కఠిన నియంత్రణలు లేదా పూర్తిస్థాయి నిషేధం విధించే దిశగా కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు ఆలోచిస్తున్నాయని రవాణా రంగ నిపుణులు చెబుతున్నారు.
వరుస ప్రమాదాలు కలవరపెడుతున్నాయి
గత కొన్ని నెలల్లో జరిగిన పలు ప్రమాదాలు స్లీపర్ బస్సుల భద్రతపై తీవ్ర అనుమానాలు రేకెత్తించాయి. సమాచారం ప్రకారం కేవలం నాలుగు నెలల్లో జరిగిన ఆరు ప్రమాదాల్లో 145 మందికి పైగా ప్రాణాలు కోల్పోయారు.
ఈ ఘటనల తర్వాత ప్రయాణికుల భద్రతపై ప్రశ్నలు తలెత్తాయి. ముఖ్యంగా రాత్రి ప్రయాణాల్లో జరిగే ప్రమాదాలు ఎక్కువగా స్లీపర్ బస్సులతోనే సంబంధం ఉన్నాయని నివేదికలు చెబుతున్నాయి.
అంతర్జాతీయ ప్రమాణాలు పాటించడం లేదనే ఆరోపణలు
ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్యాసింజర్ బస్సులకు కొన్ని ఇంటర్నేషనల్ సేఫ్టీ స్టాండర్డ్స్ ఉంటాయి. కానీ భారతదేశంలో నడిచే అనేక ట్రావెల్ బస్సులు ఈ ప్రమాణాలను పూర్తిగా పాటించడం లేదని నిపుణులు అంటున్నారు.
స్లీపర్ బస్సుల్లో కనిపిస్తున్న ప్రధాన సమస్యలు:
తక్కువ ఎత్తులో నిర్మాణం
ప్రయాణికులకు సరైన స్పేస్ లేకపోవడం
ఎమర్జెన్సీ ఎగ్జిట్ సౌకర్యాలు సరిపోకపోవడం
ఫైర్ సేఫ్టీ సిస్టమ్లు లేకపోవడం
ప్రమాద సమయంలో బయటపడే మార్గాలు బ్లాక్ అవడం
ఈ లోపాలు ప్రమాద సమయంలో ప్రయాణికుల ప్రాణాలకు పెద్ద ముప్పుగా మారుతున్నాయి.
డిజైన్లోనే ఉన్న సమస్యలు
స్లీపర్ బస్సుల డిజైన్ కూడా ప్రమాదాలకు కారణమవుతుందని నిపుణులు చెబుతున్నారు. ముఖ్యంగా బస్సు ఎత్తు ఎక్కువగా ఉండటం వల్ల గ్రావిటీ సెంటర్ అస్థిరంగా మారుతుంది. దీంతో మలుపుల్లో బస్సు అదుపు తప్పే ప్రమాదం. రోడ్లపై కుదుపులు ఎక్కువగా అనిపించడం. ప్రమాద సమయంలో బస్సు సులభంగా తలకిందులయ్యే అవకాశం వంటివి పెరుగుతాయి.
అదే సమయంలో సాధారణ సీటర్ బస్సులో సుమారు 52 సీట్లు ఉండగా, అదే బస్సును స్లీపర్ బస్సుగా మార్చితే 48 బెర్తులు ఏర్పాటు చేస్తారు. దీంతో లోపల స్థలం చాలా ఇరుకుగా మారుతుంది.
ఫైర్ సేఫ్టీ లోపాలు కూడా ఆందోళనకరం
స్లీపర్ బస్సుల్లో జరిగే ప్రమాదాల్లో చాలా వరకు మంటలు వ్యాపించడం పెద్ద కారణంగా మారుతోంది.
ఎక్స్పర్ట్స్ ప్రకారం చాలా బస్సుల్లో:
ఫైర్ డిటెక్షన్ సిస్టమ్లు ఉండవు
ఫైర్ రెసిస్టెంట్ మెటీరియల్ ఉపయోగించరు
ఎమర్జెన్సీ ఎగ్జిట్ సరిగా పనిచేయదు. ఇవి ప్రమాద సమయంలో ప్రాణనష్టాన్ని పెంచుతున్నాయి.
స్లీపర్ బస్సులపై నిషేధం ఎలా అమలు చేయవచ్చు?
రవాణా నిపుణులు సూచిస్తున్న ప్రణాళిక ప్రకారం రెండు సంవత్సరాల్లో స్లీపర్ బస్సులను పూర్తిగా తొలగించే అవకాశం ఉందని చెబుతున్నారు.
ప్రతిపాదిత చర్యలు
మొదటి మూడు నెలల్లో స్లీపర్ బస్సుల ఉత్పత్తి, దిగుమతిని నిలిపివేయడం
తర్వాతి తొమ్మిది నెలల్లో సీటర్ బస్సులతో సేవలను మార్చడం
ఏడాదిన్నర నుంచి రెండు సంవత్సరాల్లో పూర్తిగా స్లీపర్ బస్సులను నిలిపివేయడం
ఇదే సమయంలో ప్రయాణికులకు ఇబ్బంది లేకుండా ప్రత్యామ్నాయాలు కూడా ఏర్పాటు చేయాలని సూచిస్తున్నారు.
ప్రత్యామ్నాయంగా రైలు సేవలు పెంపు
స్లీపర్ బస్సులపై నియంత్రణలు అమలు చేస్తే ప్రయాణికుల కోసం ఇతర రవాణా సదుపాయాలను పెంచాల్సిన అవసరం ఉంది.
అందుకోసం:
హైస్పీడ్ రైళ్ల సంఖ్య పెంచడం
చవక ధరల్లో రైలు ప్రయాణాన్ని అందుబాటులోకి తేవడం
అంతర్రాష్ట్ర రవాణా వ్యవస్థను సమన్వయం చేయడం
వంటి చర్యలు అవసరమని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.
NHRC కూడా సీరియస్
స్లీపర్ బస్సుల ప్రమాదాలపై జాతీయ మానవ హక్కుల కమిషన్ (NHRC) కూడా స్పందించింది. ప్రయాణికుల ప్రాణ భద్రతను దృష్టిలో పెట్టుకుని స్లీపర్ బస్సులపై కఠిన చర్యలు తీసుకోవాలని కేంద్ర ప్రభుత్వానికి సూచించింది. ఈ నేపథ్యంలో స్లీపర్ బస్సుల భవిష్యత్తుపై పెద్ద చర్చ ప్రారంభమైంది.
ఇక స్లీపర్ బస్సుల కాలం ముగుస్తుందా?
భద్రతా ప్రమాణాలు, ప్రమాదాల పెరుగుదల నేపథ్యంలో స్లీపర్ బస్సులపై నియంత్రణలు తప్పవని నిపుణులు భావిస్తున్నారు. సరైన నిర్ణయాలు తీసుకుంటే రాబోయే రెండేళ్లలో భారత రోడ్లపై స్లీపర్ బస్సులు అరుదుగా మారే అవకాశముందని అంటున్నారు.
ఇవీ చదవండి: Saturn Combustion: శని అస్తంగత్వం ప్రభావం: ఈ 6 రాశుల వారికి అదృష్టం.. ధనలాభం, పదోన్నతులు, కోరికలు నెరవేరే అవకాశం
Markapur Bus Accident: మార్కాపురం బస్సు అగ్ని ప్రమాదం: 13 మంది సజీవ దహనం – హృదయ విదారక ఘటన
Kurnool bus fire : కర్నూలు జిల్లాలో ఘోర అగ్నిప్రమాదం: కావేరి ట్రావెల్స్ బస్సు మంటల్లో కాలిపోయి 20 మందికి పైగా మృతి