Live-in Relationship: సహజీవన (Live-in Relationship) సంబంధాల్లో ఉన్న మహిళల హక్కులను మరింత బలోపేతం చేసేలా సుప్రీంకోర్టు కీలక తీర్పు వెలువరించింది. ఇకపై సహజీవనంలో ఉన్న మహిళలు కూడా భాగస్వామి నుంచి శారీరక లేదా మానసిక వేధింపులకు గురైతే సెక్షన్ 498ఏ కింద చట్టపరమైన చర్యలు తీసుకునే అవకాశం ఉందని అత్యున్నత న్యాయస్థానం స్పష్టం చేసింది. సమాజంలో మారుతున్న జీవన విధానాలను దృష్టిలో ఉంచుకుని చట్టాలను కూడా కాలానుగుణంగా అర్థం చేసుకోవాల్సిన అవసరం ఉందని కోర్టు పేర్కొంది. దీంతో వివాహేతర సహజీవన సంబంధాల్లో ఉన్న మహిళలకు కూడా కీలకమైన న్యాయ రక్షణ లభించనుంది.
సుప్రీంకోర్టు ఏమి చెప్పింది?
సాంప్రదాయ వివాహ బంధంతో పాటు, ప్రస్తుతం దేశంలో సహజీవన సంబంధాలు కూడా పెరుగుతున్నాయని సుప్రీంకోర్టు గుర్తించింది. అలాంటి సంబంధాల్లో కూడా మహిళలు హింస, వేధింపులు ఎదుర్కొనే అవకాశం ఉంటుందని పేర్కొంది. అందుకే సహజీవనంలో ఉన్న మహిళలు కూడా క్రూరత్వం లేదా వేధింపులకు గురైతే ఐపీసీ సెక్షన్ 498ఏ (ప్రస్తుతం అమల్లో ఉన్న భారతీయ న్యాయ సంహిత (BNS) సెక్షన్ 85కు సమానమైన నిబంధన) కింద చట్టపరమైన రక్షణ పొందవచ్చని స్పష్టం చేసింది.
సెక్షన్ 498ఏ అంటే ఏమిటి?
సెక్షన్ 498ఏ అనేది మహిళలపై భర్త లేదా కుటుంబ సభ్యులు చేసే క్రూరత్వం, శారీరక హింస, మానసిక వేధింపులు, వేధించే ప్రవర్తన వంటి అంశాలను శిక్షించే నిబంధన. ఈ తీర్పుతో, అర్హత కలిగిన సహజీవన సంబంధాల్లో కూడా మహిళలు ఇలాంటి వేధింపులు ఎదురైతే సంబంధిత చట్టాల కింద ఫిర్యాదు చేసే అవకాశం మరింత బలపడింది.
గృహహింస చట్టం కింద కూడా రక్షణ
సహజీవనంలో ఉన్న మహిళలకు ఇప్పటికే గృహ హింస నుండి మహిళల రక్షణ చట్టం, 2005 (Protection of Women from Domestic Violence Act, 2005) కింద కొన్ని రకాల రక్షణలు అందుబాటులో ఉన్నాయి. తాజా తీర్పుతో క్రూరత్వానికి సంబంధించిన నేరపరమైన చర్యల విషయంలో కూడా మహిళలకు మరింత బలమైన చట్టపరమైన ఆధారం లభించిందని న్యాయ నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.
Read also: Telangana Women Rice Mills Scheme: తెలంగాణ మహిళలకు మరో భారీ అవకాశం.. మహిళా సంఘాలకు రైస్ మిల్లులు.. పైలట్ ప్రాజెక్ట్‌కు శ్రీకారం
ప్రతి సహజీవన సంబంధానికే వర్తిస్తుందా?
న్యాయ నిపుణుల అభిప్రాయం ప్రకారం, ప్రతి కలిసి నివసించడం (cohabitation) స్వయంచాలకంగా ఈ రక్షణకు అర్హత కల్పించదు. కోర్టులు సాధారణంగా సంబంధం దీర్ఘకాలంగా ఉండటం, భార్యాభర్తల్లా కలిసి జీవించడం, సామాజికంగా దంపతుల్లా గుర్తింపు ఉండటం వంటి అంశాలను పరిశీలించి, అది “వివాహ స్వభావాన్ని పోలిన సహజీవన సంబంధం (relationship in the nature of marriage)” కిందకు వస్తుందా లేదా అన్నది నిర్ణయిస్తాయి.
మహిళల భద్రతకు కీలక అడుగు
సమాజంలో మారుతున్న కుటుంబ వ్యవస్థలను దృష్టిలో ఉంచుకుని మహిళల భద్రతే ప్రధాన లక్ష్యంగా ఈ తీర్పు వెలువడిందని న్యాయ వర్గాలు భావిస్తున్నాయి. వివాహం జరిగినా, సహజీవనంలో ఉన్నా మహిళలు హింసకు గురైతే చట్టం వారికి రక్షణ కల్పించాలన్న ఉద్దేశాన్ని సుప్రీంకోర్టు మరోసారి స్పష్టం చేసినట్లు నిపుణులు చెబుతున్నారు. ఈ తీర్పు భవిష్యత్తులో సహజీవన సంబంధాలకు సంబంధించిన కేసుల్లో కీలక న్యాయ మార్గదర్శకంగా నిలిచే అవకాశం ఉందని న్యాయ నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.
Read also: AP Women Schemes: డ్వాక్రా మహిళలకు రుణాల నుంచి సఖి కేంద్రాల వరకు.. ఏపీలో మహిళలకు ఉపయోగపడే పథకాలు, సేవలివే!
Telangana Women Schemes: మహిళలకు అండగా సఖి కేంద్రాలు.. ఆర్థిక భరోసాగా స్త్రీ నిధి.. పూర్తి వివరాలివే!
Women’s T20 World Cup 2026 Prize Money: మహిళల టీ20 వరల్డ్‌కప్‌లో కాసుల వర్షం.. విజేతకు రూ.22 కోట్లు.. రన్నరప్‌కు ఎంతంటే?
