Mutton Benefits: మటన్ అంటే నాన్‌వెజ్ ప్రియులకు ప్రత్యేకమైన క్రేజ్ ఉంటుంది. మసాలాలతో ఘుమఘుమలాడే మటన్ కర్రీ, బిర్యానీ, బోటీ, తలకాయ కూర, మేక కాళ్ల సూప్.. ఇలా ఒక్కో భాగానికి ఒక్కో రుచి ఉంటుంది. అయితే మటన్‌లోని అన్ని భాగాల్లో ఒకే రకమైన పోషకాలు ఉండవు. కొన్ని భాగాల్లో ప్రోటీన్, ఐరన్, విటమిన్ B12 వంటి పోషకాలు ఎక్కువగా ఉంటే.. మరికొన్నింటిలో కొవ్వు, ఇతర పోషకాలు ఎక్కువగా ఉండొచ్చు. మేక మాంసం కూడా రెడ్ మీట్‌లో భాగమే. ఇందులో అధిక నాణ్యత కలిగిన ప్రోటీన్‌తో పాటు ఐరన్, జింక్, B విటమిన్లు వంటి ముఖ్యమైన పోషకాలు లభిస్తాయని IARC పేర్కొంటోంది. అందుకే మటన్‌ను ఆహారంలో భాగం చేసుకునేటప్పుడు ఏ భాగం ఎంత తినాలి? ఎలా వండాలి? ఎవరెవరు జాగ్రత్తగా ఉండాలి? అనే విషయాలు కూడా తెలుసుకోవడం ముఖ్యం.
మటన్ లివర్.. ఐరన్, B12కు మంచి సోర్స్
మటన్ లివర్ అంటే కాలేయం. ఇతర మటన్ భాగాలతో పోలిస్తే లివర్‌లో కొన్ని మైక్రోన్యూట్రియెంట్లు గణనీయంగా ఉండొచ్చు. ముఖ్యంగా ఐరన్, విటమిన్ B12 వంటి పోషకాలు శరీరానికి అవసరం. ఐరన్ హిమోగ్లోబిన్ తయారీలో కీలక పాత్ర పోషిస్తే.. విటమిన్ B12 రక్త కణాలు, నాడీ వ్యవస్థ సాధారణ పనితీరుకు అవసరం. అయితే లివర్‌ను ఎక్కువగా తినడం మంచిదని అర్థం కాదు. ఆర్గన్ మీట్స్‌లో పోషకాల సాంద్రత ఎక్కువగా ఉండొచ్చు కాబట్టి పరిమిత పరిమాణంలో తీసుకోవడం మంచిది. రక్తహీనత ఉన్న ప్రతి ఒక్కరికీ మటన్ లివర్‌నే పరిష్కారంగా భావించకూడదు.
మేక కాళ్ల సూప్.. నిజంగా ఎంత ఉపయోగం?
మేక కాళ్లతో తయారు చేసే సూప్‌కి చాలామంది ఆరోగ్యపరంగా కూడా మంచి పేరు ఇస్తారు. ఇందులో ఎముకలు, కణజాలం నుంచి కొంత ప్రోటీన్, జెలటిన్ వంటి పదార్థాలు సూప్‌లోకి రావచ్చు. వేడిగా ఉండే సూప్ తాగడం వల్ల శరీరానికి ద్రవాలు అందడంతో పాటు తాత్కాలికంగా సౌకర్యంగా అనిపించవచ్చు. అయితే మేక కాళ్ల సూప్ తాగితే ఎముకలు విరగవు, జలుబు తగ్గిపోతుంది లేదా అంటువ్యాధులు రాకుండా పూర్తిగా రక్షిస్తుంది అనే వాదనలకు బలమైన ఆధారాలు లేవు. కాబట్టి దీనిని పోషకాహారంలో ఒక భాగంగా చూడాలి కానీ ఔషధంగా భావించకూడదు.
మటన్ తలకాయ.. ప్రోటీన్‌తో పాటు కొవ్వు కూడా ఉండొచ్చు
మేక తలకాయతో చేసే కూరకు ప్రత్యేకమైన రుచి ఉంటుంది. ఇందులోని తినదగిన కణజాలాల ద్వారా ప్రోటీన్ లభిస్తుంది. అయితే తలకాయలోని భాగాన్ని బట్టి కొవ్వు పరిమాణం మారుతుంది. అందుకే ఎక్కువ నూనె, నెయ్యి, అధిక కొవ్వుతో కూర తయారు చేయడం కంటే.. మితమైన నూనెతో వండుకోవడం మంచిది. ముఖ్యంగా ఇప్పటికే కొవ్వు ఎక్కువగా ఉండే భాగాలను తరచుగా తీసుకోకుండా పరిమితంగా తినడం ఆరోగ్యకరమైన ఆహార విధానంలో భాగం కావచ్చు.
బోటీ.. రుచి కోసం తింటే ఈ విషయం గుర్తుంచుకోండి
మటన్ బోటీ అంటే సాధారణంగా మేక పేగులతో తయారు చేసే వంటకాలను సూచిస్తారు. ఇందులోని పోషక విలువలు పేగులోని భాగం, శుభ్రపరిచే విధానం, వంట విధానం ఆధారంగా మారుతాయి. పేగులను పూర్తిగా శుభ్రం చేసి, సరైన ఉష్ణోగ్రత వద్ద బాగా ఉడికించడం చాలా ముఖ్యం. సరిగా శుభ్రం చేయని లేదా పూర్తిగా ఉడకని ఆర్గన్ మీట్ వల్ల ఆహార సంబంధిత ఇన్ఫెక్షన్ల ప్రమాదం ఉండొచ్చు. అందువల్ల బోటీ విషయంలో రుచి కంటే పరిశుభ్రత, సరైన వంట మరింత ముఖ్యం.
మటన్‌లో అసలు బలమైన పోషకాలు ఏవి?
మేక మాంసంలో శరీరానికి అవసరమైన పలు పోషకాలు లభిస్తాయి. ముఖ్యంగా:
- ప్రోటీన్: కండరాల నిర్మాణం, మరమ్మతులకు అవసరం.
- ఐరన్: హిమోగ్లోబిన్ తయారీలో కీలకం.
- జింక్: రోగనిరోధక వ్యవస్థ సహా అనేక శారీరక ప్రక్రియలకు అవసరం.
- విటమిన్ B12: రక్త కణాలు, నాడీ వ్యవస్థకు ముఖ్యమైనది.
- B విటమిన్లు: శరీరంలోని శక్తి జీవక్రియలో పాత్ర పోషిస్తాయి.
మేక మాంసం ఇతర కొన్ని రెడ్ మీట్‌లతో పోలిస్తే తక్కువ కొవ్వు కలిగి ఉండే అవకాశం ఉందని USDA National Agricultural Libraryలోని పరిశోధన సమాచారం సూచిస్తోంది. అయితే మాంసంలోని అసలు కొవ్వు పరిమాణం భాగం, కట్, వంట విధానాన్ని బట్టి మారుతుంది.
మటన్ తినే విధానమే చాలా ముఖ్యం
మటన్ ఎంత తింటున్నామన్నదే కాకుండా ఎలా వండుతున్నామన్నది కూడా ముఖ్యం. ఎక్కువ నూనెలో డీప్ ఫ్రై చేయడం, అధిక ఉష్ణోగ్రతలపై కాల్చడం లేదా నేరుగా మంటకు ఎక్కువసేపు పెట్టడం వల్ల కొన్ని హానికర రసాయనాలు ఏర్పడే అవకాశం ఉందని IARC పేర్కొంటోంది. అందువల్ల మటన్‌ను తరచుగా డీప్ ఫ్రై లేదా బాగా కాల్చిన రూపంలో తీసుకోవడం కంటే.. తక్కువ నూనెతో కూరగా, ఉడికించి లేదా ఇతర ఆరోగ్యకరమైన పద్ధతుల్లో వండుకోవడం మెరుగైన ఎంపిక.
వారానికి ఒకసారి మటన్ తింటే అన్ని పోషకాలు వస్తాయా?
ఇది పూర్తిగా సరైన మాట కాదు. ఒక్క మటన్‌తోనే శరీరానికి కావాల్సిన అన్ని పోషకాలు అందవు. ఆరోగ్యకరమైన ఆహారంలో కూరగాయలు, పండ్లు, పప్పులు, సంపూర్ణ ధాన్యాలు, గింజలు, తగిన ప్రోటీన్ వనరులు వంటి విభిన్న ఆహారాలు ఉండాలి. WHO కూడా ఆరోగ్యకరమైన ఆహారం కోసం వైవిధ్యమైన ఆహారాన్ని తీసుకోవాలని సూచిస్తోంది.
కాబట్టి మటన్‌ను వారానికి తప్పనిసరిగా ఒకసారి తినాలి అనే సార్వత్రిక వైద్య నియమం లేదు. వ్యక్తి వయసు, ఆరోగ్య పరిస్థితి, మొత్తం ఆహార విధానం, శారీరక శ్రమ వంటి అంశాలపై ఆహార అవసరాలు ఆధారపడి ఉంటాయి.
రెడ్ మీట్ విషయంలో ఎందుకు జాగ్రత్త?
మేక మాంసం రెడ్ మీట్ కేటగిరీలోకి వస్తుంది. WHO/IARC ప్రకారం రెడ్ మీట్‌ను అధికంగా తీసుకోవడం, ముఖ్యంగా ఎక్కువ మొత్తంలో మరియు తరచుగా తీసుకోవడం, కొలొరెక్టల్ క్యాన్సర్ ప్రమాదంతో సంబంధం ఉన్నట్లు ఆధారాలు ఉన్నాయి. అయితే దీనర్థం మటన్ తింటే తప్పనిసరిగా క్యాన్సర్ వస్తుందని కాదు. ప్రమాదం వినియోగ పరిమాణం, ఆహార విధానం వంటి అనేక అంశాలపై ఆధారపడి ఉంటుంది. అలాగే అధిక సంతృప్త కొవ్వు తీసుకోవడం గుండె సంబంధిత సమస్యలకు ప్రమాదాన్ని పెంచే అంశాల్లో ఒకటని WHO చెబుతోంది. అందువల్ల కొవ్వు ఎక్కువగా ఉన్న మటన్ వంటకాలను తరచుగా తీసుకోకుండా మితంగా తీసుకోవడం మంచిది.
మటన్ తినేటప్పుడు ఈ 5 విషయాలు గుర్తుపెట్టుకోండి
- మటన్‌ను మితంగా తీసుకోవాలి.
- కనిపించే అదనపు కొవ్వును వీలైనంత వరకు తొలగించడం మంచిది.
- ఎక్కువ నూనెలో డీప్ ఫ్రై చేయడం తగ్గించాలి.
- అధిక ఉష్ణోగ్రతలపై నేరుగా మంటకు ఎక్కువసేపు కాల్చడం తగ్గించాలి.
- లివర్, బోటీ వంటి ఆర్గన్ మీట్‌ను శుభ్రంగా, పూర్తిగా ఉడికించి పరిమితంగా తీసుకోవాలి.
ముఖ్యంగా కొలెస్ట్రాల్, గుండె సంబంధిత సమస్యలు, కిడ్నీ సమస్యలు లేదా ఇతర దీర్ఘకాలిక ఆరోగ్య సమస్యలు ఉన్నవారు తమకు సరిపోయే మాంసం పరిమాణం, వంట విధానం గురించి వైద్యుడు లేదా నమోదిత డైటీషియన్‌ను సంప్రదించడం మంచిది.
మొత్తంగా చూస్తే.. మటన్ రుచికరమైన ఆహారమే కాకుండా ప్రోటీన్, ఐరన్, జింక్, B12 వంటి పోషకాలను అందించే ఆహారం. కానీ మటన్‌లోని ప్రతి భాగాన్ని ఆరోగ్యానికి అద్భుత ఔషధంలా చూడటం సరైంది కాదు. ఏ భాగాన్ని ఎంత తీసుకోవాలి, ఎలా వండాలి, ఎంత తరచుగా తినాలి అనే విషయాల్లో సమతుల్యత పాటిస్తేనే దాని పోషక ప్రయోజనాలను పొందుతూ అనవసరమైన ఆరోగ్య ప్రమాదాలను తగ్గించుకోవచ్చు.
Read also: Green Chilli Chicken: గ్రీన్ చిల్లీ చికెన్ రెసిపీ: స్పైసీగా, జ్యూసీగా ఇంట్లోనే రెస్టారెంట్ స్టైల్‌లో ఇలా తయారు చేయండి
Chicken Mixture Recipe: సండే స్పెషల్‌గా చికెన్ మిక్చర్.. కారం కారంగా క్రిస్పీగా ఇలా చేస్తే అదిరిపోతుంది!
Bachelors Chicken Fry Recipe: ఉల్లిపాయలు లేకుండానే సూపర్ టేస్ట్.. 30 నిమిషాల్లో రెడీ అయ్యే బ్యాచిలర్స్ చికెన్ ఫ్రై!
