Iran News: మధ్యప్రాచ్యంలో అమెరికా–ఇరాన్ ఉద్రిక్తతలు మరింత తీవ్రరూపం దాల్చుతున్న వేళ ప్రపంచ ఇంధన మార్కెట్లకు అత్యంత కీలకమైన హర్ముజ్ జలసంధి మరోసారి అంతర్జాతీయ దృష్టిని ఆకర్షిస్తోంది. ఈ కీలక సముద్ర మార్గంపై తన ప్రభావాన్ని కొనసాగించేందుకు ఇరాన్ తాజాగా కఠిన నిర్ణయం తీసుకుంది. హర్ముజ్ గుండా ప్రయాణానికి సంబంధించిన తన నిబంధనలను ఉల్లంఘించాయని ఆరోపిస్తూ 45 వాణిజ్య నౌకలను బ్లాక్‌లిస్ట్‌లో చేర్చింది.
ఈ జాబితాలో భారత్‌తో సంబంధాలున్న నౌకలు కూడా ఉండటం గమనార్హం. భారత సంస్థలతో సంబంధమున్న మహా రూస్, అలాగే ఎల్‌ఎన్‌జీ ట్యాంకర్ దిశా కూడా ఇరాన్ విడుదల చేసిన జాబితాలో ఉన్నట్లు తాజా నివేదికలు పేర్కొన్నాయి. పాకిస్థాన్ జెండాతో ప్రయాణిస్తున్న మర్దాన్ అనే ముడి చమురు ట్యాంకర్ కూడా ఈ జాబితాలో ఉంది.
హర్ముజ్ జలసంధి ఎందుకు అంత కీలకం?
పర్షియన్ గల్ఫ్‌ను ఒమన్ గల్ఫ్‌తో కలిపే హర్ముజ్ జలసంధి ప్రపంచంలోని అత్యంత కీలకమైన సముద్ర మార్గాల్లో ఒకటి. గల్ఫ్ దేశాల నుంచి చమురు, సహజ వాయువు సరఫరాలో ఈ మార్గం కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది. ఈ జలసంధిలో ఉద్రిక్తత పెరిగితే అంతర్జాతీయ చమురు సరఫరా, షిప్పింగ్ చార్జీలు, బీమా ఖర్చులు, ఇంధన ధరలపై ప్రభావం పడే అవకాశం ఉంటుంది. ప్రస్తుతం అమెరికా, ఇరాన్ మధ్య పెరుగుతున్న ఉద్రిక్తతలతో ఈ మార్గం భద్రతపై ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఆందోళన నెలకొంది.
45 నౌకలపై ఇరాన్ కఠిన చర్యలు
ఇరాన్ ఏర్పాటు చేసిన పర్షియన్ గల్ఫ్ స్ట్రెయిట్ అథారిటీ (PGSA) ఈ 45 నౌకలను తన నిబంధనలకు అనుగుణంగా ప్రయాణించలేదని ఆరోపించింది. ఈ నౌకలకు భవిష్యత్తులో హర్ముజ్ గుండా ప్రయాణంపై పరిమితులు విధించవచ్చని హెచ్చరించింది.
ఇరాన్ హెచ్చరికల ప్రకారం నిబంధనలు ఉల్లంఘించిన నౌకలకు:
- భారీ జరిమానాలు
- నౌకలను అదుపులోకి తీసుకోవడం
- సరుకును స్వాధీనం చేసుకోవడం
వంటి చర్యలు ఎదురయ్యే అవకాశం ఉంది. అంతేకాదు, బ్లాక్‌లిస్ట్‌లో ఉన్న నౌకలతో షిప్-టు-షిప్ కార్గో బదిలీలు లేదా ఇతర లావాదేవీలు నిర్వహించే నౌకలపైనా చర్యలు తీసుకునే అవకాశాన్ని ఇరాన్ సూచించింది.
మహా రూస్తో పాటు మరో భారత సంబంధిత నౌక కూడా
తాజా విశ్లేషణల ప్రకారం, 45 నౌకల జాబితాలో భారత్‌కు సంబంధించిన మహా రూస్తో పాటు దిశా అనే ఎల్‌ఎన్‌జీ ట్యాంకర్ కూడా ఉంది. అయితే భారత్‌కు ప్రత్యక్షంగా లేదా పరోక్షంగా సంబంధాలున్న నౌకల సంఖ్యపై వేర్వేరు నివేదికల్లో భిన్నమైన అంచనాలు వెలువడుతున్నాయి. కొన్ని నౌకలు భారత సంస్థల యాజమాన్యం లేదా నిర్వహణలో ఉండగా, మరికొన్ని గతంలో భారత్‌కు ఇంధన లేదా ఇతర కార్గోలను రవాణా చేసిన చరిత్ర కలిగి ఉన్నాయి. అందువల్ల ఈ పరిణామం భారత ఇంధన, షిప్పింగ్ రంగాలకు కూడా ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంది.
ఒమన్ తీర మార్గంపై పెరిగిన రాకపోకలు
ఇటీవలి కాలంలో హర్ముజ్ ప్రాంతంలో ప్రయాణించే అనేక వాణిజ్య నౌకలు ఇరాన్ జలాలపై ఆధారపడే సంప్రదాయ మార్గాలకు బదులుగా ఒమన్ వైపు ఉన్న మార్గాలను ఉపయోగించేందుకు ప్రయత్నిస్తున్నట్లు నివేదికలు చెబుతున్నాయి. అమెరికా నౌకాదళం ఈ ప్రాంతంలో సముద్ర రవాణా భద్రతను కొనసాగించేందుకు చర్యలు తీసుకుంటున్నట్లు అమెరికా ప్రకటించింది. అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ కూడా ప్రధాన షిప్పింగ్ లేన్‌లోని మైన్లను తొలగించినట్లు ప్రకటించారు. అయితే సముద్ర రాకపోకలు పూర్తిస్థాయిలో సాధారణ స్థితికి చేరాయా అనే అంశంపై వివిధ వర్గాల నుంచి భిన్నమైన అంచనాలు వస్తున్నాయి.
హర్ముజ్‌పై పట్టు సడలుతోందనే ఆందోళన?
హర్ముజ్ జలసంధిని ఇరాన్ చాలాకాలంగా వ్యూహాత్మక ఒత్తిడి సాధనంగా చూస్తోంది. అయితే గల్ఫ్ దేశాలు ప్రత్యామ్నాయ పైప్‌లైన్లు, ఎగుమతి మార్గాలను అభివృద్ధి చేయడం, వాణిజ్య నౌకలు ఇతర మార్గాలను అన్వేషించడం వల్ల భవిష్యత్తులో హర్ముజ్‌పై ఇరాన్ వ్యూహాత్మక ప్రభావం తగ్గే అవకాశం ఉందనే విశ్లేషణలు వినిపిస్తున్నాయి. ఇదే సమయంలో హర్ముజ్‌లో తన నిబంధనలు అమలు చేయడం, నౌకలకు అనుమతులు, భద్రతా సేవల పేరుతో నియంత్రణ కొనసాగించడం ద్వారా తన ప్రభావాన్ని నిలబెట్టుకోవాలని ఇరాన్ ప్రయత్నిస్తున్నట్లు అంతర్జాతీయ పరిశీలకులు భావిస్తున్నారు.
14 నౌకలు ఇప్పటికే దాడుల బారిన పడినట్లు నివేదికలు
బ్లాక్‌లిస్ట్ చేసిన 45 నౌకల్లో కనీసం 14 నౌకలు ఇప్పటికే హర్ముజ్ లేదా దాని పరిసర ప్రాంతాల్లో జరిగిన దాడి ఘటనల ప్రభావానికి గురైనట్లు నివేదికలు చెబుతున్నాయి. ఈ జాబితాలో యూఏఈతో సంబంధాలున్న సంస్థల నౌకలు ఎక్కువగా ఉండటం కూడా అంతర్జాతీయ షిప్పింగ్ రంగంలో చర్చనీయాంశంగా మారింది. సౌదీ అరేబియా, యూఏఈ, దక్షిణ కొరియా సహా పలు దేశాలకు చెందిన షిప్పింగ్ సంస్థల నౌకలు కూడా ఈ జాబితాలో ఉన్నాయి.
నిషేధం తొలగించుకోవచ్చా?
బ్లాక్‌లిస్ట్‌లో చేరిన నౌకల యజమానులు లేదా నిర్వాహకులు తమ పేరును జాబితా నుంచి తొలగించాలని కోరితే ఇరాన్ సముద్ర అధికారులకు అధికారికంగా దరఖాస్తు చేసుకోవాల్సి ఉంటుందని PGSA తెలిపింది. సంబంధిత వివరణలు, వివరాలతో అభ్యర్థన సమర్పించిన తర్వాతే ఆ నౌకపై ఉన్న నిషేధాన్ని సమీక్షించే అవకాశం ఉంటుంది.
భారత్‌కు ఎందుకు కీలకం?
భారత్ భారీగా ముడి చమురు, సహజ వాయువును దిగుమతి చేసుకునే దేశం. గల్ఫ్ ప్రాంతం భారత ఇంధన సరఫరాలో కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది. అందువల్ల హర్ముజ్‌లో నౌకల రాకపోకలకు అంతరాయం ఏర్పడితే షిప్పింగ్ ఖర్చులు, బీమా ప్రీమియంలు, సరఫరా వ్యవస్థపై ఒత్తిడి పెరిగే అవకాశం ఉంటుంది. ఇప్పటికే కొంతమంది భారతీయ రిఫైనర్లు, అంతర్జాతీయ ఇంధన సంస్థలు ఇరాన్ బ్లాక్‌లిస్ట్‌లో ఉన్న నౌకల వినియోగంపై జాగ్రత్తగా వ్యవహరించాలని చూస్తున్నట్లు తాజా నివేదికలు సూచిస్తున్నాయి. పరిస్థితి మరింత ఉద్రిక్తంగా మారితే ప్రత్యామ్నాయ నౌకలు, మార్గాలు, షిప్పింగ్ ఏర్పాట్లపై కంపెనీలు మరింత దృష్టి పెట్టాల్సి రావచ్చు.
హర్ముజ్‌లో తగ్గిన నౌకల రాకపోకలు
తాజా షిప్పింగ్ డేటా ప్రకారం హర్ముజ్ గుండా వెళ్తున్న కమోడిటీ నౌకల సంఖ్య సాధారణ స్థాయిలతో పోలిస్తే తగ్గినట్లు నివేదికలు వెల్లడించాయి. ఒక రోజు కేవలం ఐదు నౌకలు మాత్రమే ఈ మార్గాన్ని దాటగా, గత పది రోజుల సగటు 15గా నమోదైనట్లు సమాచారం. అయితే ట్రాన్స్‌పాండర్లను నిలిపివేసి ప్రయాణించే నౌకలు ఉండే అవకాశం ఉన్నందున వాస్తవ సంఖ్యల్లో మార్పు ఉండవచ్చని విశ్లేషకులు చెబుతున్నారు.
హర్ముజ్ జలసంధిపై ఆధిపత్య పోరు ఇక కేవలం అమెరికా–ఇరాన్ మధ్య సైనిక, రాజకీయ ఉద్రిక్తతకు మాత్రమే పరిమితం కావడం లేదు. ఇది ఇప్పుడు ప్రపంచ చమురు మార్కెట్, షిప్పింగ్ రంగం, ఆసియా దేశాల ఇంధన భద్రతను ప్రభావితం చేసే అంశంగా మారుతోంది. భారత్‌తో సంబంధమున్న నౌకలు కూడా ఇరాన్ బ్లాక్‌లిస్ట్‌లో చేరడంతో ఈ పరిణామంపై మరింత ఆసక్తి నెలకొంది.
Read also: Trump Security Threat: ట్రంప్‌ను రహస్యంగా మరో విమానంలో తరలించారా? అసలు ఏం జరిగిందంటే..
Chiranjeevi: ఆయన డ్యాన్స్‌కు ఎవరూ సాటి కారు: హీరో సుమన్ వ్యాఖ్యలు వైరల్
Iran: ఇరాన్ మళ్లీ అణు కార్యకలాపాలు ప్రారంభించిందా? ఉపగ్రహ చిత్రాల్లో సంచలన ఆధారాలు.. అమెరికా-ఇరాన్ ఒప్పందంపై కొత్త అనుమానాలు
