Gyanesh Kumar: కేంద్ర ఎన్నికల సంఘం (ECI), ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్ జ్ఞానేష్ కుమార్ చుట్టూ కొనసాగుతున్న రాజకీయ వివాదం మరింత ముదురుతోంది. ఓటర్ల జాబితా ప్రత్యేక సమగ్ర సవరణ SIR (Special Intensive Revision), ఎన్నికల సంఘం అంతర్గత నిర్ణయాలపై వచ్చిన వార్తలు ఈ వివాదానికి కొత్త మలుపు తీసుకొచ్చాయి. కాంగ్రెస్తో పాటు పలు ప్రతిపక్ష పార్టీలు ఎన్నికల సంఘం తీరుపై ప్రశ్నలు లేవనెత్తుతుండగా.. ఈ అంశంపై ఉమ్మడి కార్యాచరణకు ప్రయత్నాలు జరుగుతున్నాయి. మరోవైపు ఎన్నికల సంఘం మాత్రం తన నిర్ణయాలు ఏకగ్రీవంగానే తీసుకున్నామని స్పష్టం చేసింది.
అసలు వివాదం ఏంటి?
ఇటీవల ఇండియన్ ఎక్స్ప్రెస్లో వచ్చిన ఓ నివేదిక ఈ రాజకీయ వివాదానికి ప్రధాన కారణంగా మారింది. జ్ఞానేష్ కుమార్ నేతృత్వంలోని ఎన్నికల సంఘంలో మిగిలిన ఇద్దరు ఎన్నికల కమిషనర్లు సుఖ్బీర్ సింగ్ సంధు, వివేక్ జోషి.. SIRకు సంబంధించిన పలు నిర్ణయాలపై 10 నెలల వ్యవధిలో కనీసం 14 సార్లు లిఖితపూర్వక అభ్యంతరాలు వ్యక్తం చేశారని ఆ నివేదిక పేర్కొంది. అయితే ఈ కథనంలోని అంశాలపై ఎన్నికల సంఘం స్పందించింది. అంతర్గత ప్రక్రియలో నోట్లు, సూచనలు, భిన్నాభిప్రాయాలు ఉండటం సాధారణమేనని.. తుది నిర్ణయాలు ఏకగ్రీవంగానే తీసుకున్నామని ఈసీ తెలిపింది. దీంతో ఇప్పుడు వివాదం కేవలం SIRకే పరిమితం కాకుండా ఎన్నికల సంఘం అంతర్గత వ్యవహారాల పారదర్శకతపైనా చర్చకు దారితీసింది.
కాంగ్రెస్ ఆందోళనలకు పిలుపు
ఈ అంశంపై కాంగ్రెస్ ఇప్పటికే దేశవ్యాప్తంగా నిరసనలకు దిగింది. సెప్టెంబర్ 25న ఢిల్లీతో పాటు జమ్మూ కశ్మీర్, అసోం, ఉత్తరాఖండ్, ఉత్తరప్రదేశ్, చండీగఢ్, మణిపూర్, పశ్చిమ బెంగాల్ తదితర ప్రాంతాల్లో ఆందోళనలు నిర్వహించినట్లు వార్తా సంస్థలు పేర్కొన్నాయి. ఎన్నికల ప్రక్రియపై స్వతంత్ర విచారణ, SIRను నిలిపివేయడం, జ్ఞానేష్ కుమార్పై చర్యలు తీసుకోవడం వంటి డిమాండ్లను ప్రతిపక్ష నేతలు ముందుకు తెస్తున్నారు.
విపక్షాల మధ్య కొత్త సమీకరణాలు
జ్ఞానేష్ కుమార్ అంశం ప్రతిపక్ష పార్టీలను ఒకే వేదికపైకి తీసుకురావడానికి మరో ప్రయత్నానికి కారణమవుతోంది. ముఖ్యంగా కాంగ్రెస్ నేతృత్వంలోని ఇండియా కూటమిలో ఉన్న పార్టీలతో పాటు కూటమిలో లేని కొన్ని ప్రాంతీయ పార్టీలను కూడా ఈ అంశంపై కలుపుకుని వెళ్లే ప్రయత్నాలు జరుగుతున్నాయి. సీపీఎం ప్రధాన కార్యదర్శి ఎం.ఏ. బేబీ పలు ప్రతిపక్ష పార్టీలకు లేఖలు రాసినట్లు వచ్చిన సమాచారం ఈ వ్యూహంలో భాగంగానే కనిపిస్తోంది. బీఆర్ఎస్, ఆప్, డీఎంకే, బిజూ జనతాదళ్ వంటి పార్టీలతో పాటు ఇతర విపక్ష శక్తులతోనూ సంప్రదింపులు జరపాలనే ప్రయత్నం జరుగుతున్నట్లు సమాచారం. ఇది కేవలం ఒక పార్టీకి సంబంధించిన అంశంగా కాకుండా ఎన్నికల ప్రక్రియ, ఓటర్ల జాబితా, ఎన్నికల సంఘం పనితీరుకు సంబంధించిన వ్యవహారంగా ప్రతిపక్షాలు ప్రస్తావిస్తున్నాయి.
మమతా బెనర్జీ కీలకంగా
పశ్చిమ బెంగాల్ మాజీ ముఖ్యమంత్రి, తృణమూల్ కాంగ్రెస్ అధినేత్రి మమతా బెనర్జీ కూడా జ్ఞానేష్ కుమార్పై తీవ్ర ఆరోపణలు చేశారు. SIR వ్యవహారంపై ఆమె ఎన్నికల సంఘం తీరును ప్రశ్నిస్తూ దేశవ్యాప్తంగా నిరసనలకు పిలుపునిచ్చారు. మరోవైపు కాంగ్రెస్, తృణమూల్ కాంగ్రెస్ మధ్య పలు అంశాల్లో రాజకీయ విభేదాలు ఉన్నప్పటికీ.. ఎన్నికల సంఘానికి సంబంధించిన ఈ అంశంలో పరస్పర సంప్రదింపులు జరుగుతున్నట్లు రాజకీయ వర్గాల్లో చర్చ సాగుతోంది. ఇండియా కూటమి భవిష్యత్ కార్యాచరణపై కూడా ప్రతిపక్ష నేతల మధ్య చర్చలు జరుగుతున్నాయి.
జంతర్ మంతర్ వద్ద భద్రత
ఢిల్లీలో ప్రతిపక్షాల నిరసనల నేపథ్యంలో ఎన్నికల సంఘం కార్యాలయం, జంతర్ మంతర్ పరిసరాల్లో భద్రతను పెంచారు. ఢిల్లీ కాంగ్రెస్ ఆధ్వర్యంలో ఎన్నికల సంఘం కార్యాలయం వైపు నిరసన ప్రదర్శనలకు ప్రయత్నాలు జరగడంతో పోలీసులు అదనపు బలగాలను మోహరించారు. దేశంలోని ఇతర ప్రాంతాల్లోనూ కాంగ్రెస్, అనుబంధ సంస్థలు నిరసనలు నిర్వహించాయి. కొన్ని చోట్ల పోలీసులు ఆందోళనకారులను అదుపులోకి తీసుకున్నట్లు వార్తలు వచ్చాయి.
ఎన్డీఏలోనూ ప్రశ్నలు
ఇదిలా ఉండగా.. ఈ వివాదం కేవలం ప్రతిపక్ష పార్టీలకే పరిమితం కాలేదు. ఎన్నికల సంఘం విషయంలో పారదర్శకత అవసరమని, వచ్చిన ఆరోపణలపై స్పష్టత ఇవ్వాల్సిన అవసరం ఉందని ఎన్డీఏలోని కొన్ని పార్టీలు, నేతలు కూడా వ్యాఖ్యానించినట్లు తాజా రాజకీయ చర్చలు సూచిస్తున్నాయి. అయితే ఎన్డీఏలోని ప్రధాన భాగస్వామ్య పక్షాల వైఖరి, ప్రతిపక్షాల డిమాండ్లతో పూర్తిగా ఒకేలా లేదు. బీజేపీ మాత్రం ఎన్నికల సంఘం నిర్ణయాలను సమర్థిస్తూ.. అభ్యంతరాలు ఉంటే పార్లమెంటరీ విధానాల ద్వారా జ్ఞానేష్ కుమార్ను తొలగించే ప్రక్రియను చేపట్టాలని ప్రతిపక్షాలకు సవాల్ చేసింది.
పార్లమెంట్లో ఏం జరగనుంది?
జ్ఞానేష్ కుమార్ తొలగింపునకు సంబంధించి గతంలోనే ప్రతిపక్ష ఎంపీలు సంతకాలతో నోటీసు ఇచ్చిన విషయం కూడా ఈ సందర్భంలో ప్రస్తావనకు వస్తోంది. మార్చి 2026లో మొత్తం 193 మంది ప్రతిపక్ష ఎంపీలు తొలగింపు ప్రక్రియను కోరుతూ నోటీసుపై సంతకాలు చేసినట్లు ఎకనామిక్ టైమ్స్ నివేదించింది. ఇప్పుడు తాజా వివాదం నేపథ్యంలో పార్లమెంట్ సమావేశాలు జరిగినప్పుడు ఈ అంశాన్ని మరోసారి ముందుకు తీసుకురావాలనే చర్చ మొదలైంది. అయితే జ్ఞానేష్ కుమార్పై తుది చర్య ఏ రూపంలో ఉంటుంది, ప్రతిపక్షాలు ఏకతాటిపై ఎంతవరకు కొనసాగుతాయన్నది రానున్న రాజకీయ పరిణామాలపై ఆధారపడి ఉంటుంది.
ఎన్నికల సంఘం ముందున్న సవాలు
ప్రస్తుతం వివాదానికి మూడు ప్రధాన అంశాలు కేంద్రంగా మారాయి. SIR ప్రక్రియ, ఎన్నికల సంఘం అంతర్గత నిర్ణయాలపై వచ్చిన ఆరోపణలు, వాటిపై ప్రజలకు మరింత స్పష్టత ఇవ్వాల్సిన అవసరం. ప్రతిపక్షాలు వీటిని ప్రజాస్వామ్య ప్రక్రియకు సంబంధించిన అంశాలుగా ప్రస్తావిస్తున్నాయి. ఎన్నికల సంఘం మాత్రం తన నిర్ణయాలు ఏకగ్రీవంగా తీసుకున్నామని చెబుతోంది. దీంతో జ్ఞానేష్ కుమార్ చుట్టూ మొదలైన రాజకీయ వివాదం ఇప్పుడు ఢిల్లీ నుంచి రాష్ట్రాల వరకు విస్తరిస్తోంది. కాంగ్రెస్ దేశవ్యాప్త ఆందోళనలకు పిలుపునివ్వడం, ఇతర ప్రతిపక్ష పార్టీలతో సంప్రదింపులు పెరగడం, పార్లమెంట్లో ఈ అంశాన్ని ప్రస్తావించే అవకాశం ఉండటంతో రాబోయే రోజుల్లో ఈ వ్యవహారం మరింత కీలక రాజకీయ చర్చగా మారే అవకాశం ఉంది.
Read also: Election Commission: గెలిచినప్పుడు ఒకలా.. ఓడినప్పుడు మరోలా.. కాంగ్రెస్పై కిషన్ రెడ్డి కీలక వ్యాఖ్యలు
YS Jagan Election Commission: ఎన్నికల కమిషన్పై ప్రజల్లో విశ్వాసం పెంచాలి.. నియామక చట్టాన్ని సవరించాలి: YS జగన్
Election Commission: ఎన్నికల సంఘంలో ఏం జరుగుతోంది? ఇండియన్ ఎక్స్ప్రెస్ సంచలన కథనం
