Ladakh Wildlife Safari: లడఖ్ అంటే వెంటనే గుర్తొచ్చేవి మంచుతో కప్పబడిన పర్వతాలు, అద్భుతమైన సరస్సులు, బౌద్ధ మఠాలు, ఎత్తైన పర్వత మార్గాలు. అడ్వెంచర్ టూరిజానికి ఇప్పటికే ప్రపంచవ్యాప్తంగా గుర్తింపు పొందిన లడఖ్.. ఇప్పుడు వన్యప్రాణి పర్యాటకంలోనూ కొత్త అధ్యాయానికి సిద్ధమవుతోంది. దేశంలోనే తొలి హై ఆల్టిట్యూడ్ వైల్డ్లైఫ్ సఫారీని ప్రారంభించేందుకు లడఖ్ పరిపాలన ఆమోదం తెలిపింది. మంచు చిరుతలు, అరుదైన పక్షులను వాటి సహజ ఆవాసాల్లో వీక్షించేలా గైడెడ్ జీప్ సఫారీలను నిర్వహించేందుకు ప్రణాళిక సిద్ధం చేస్తున్నారు. పర్యావరణ పరిరక్షణకు ప్రాధాన్యత ఇస్తూనే పర్యాటకులకు ప్రత్యేక అనుభవాన్ని అందించడమే ఈ కార్యక్రమం లక్ష్యం.
సాధారణ సఫారీ కాదు.. 3,000 మీటర్లకు పైగా ఎత్తులో వన్యప్రాణి అనుభవం
కజిరంగా, రణతంభోర్, బాంధవ్గఢ్ వంటి ప్రాంతాల్లో కనిపించే సాధారణ జీప్ సఫారీకి లడఖ్ సఫారీ పూర్తిగా భిన్నంగా ఉండనుంది. ఇక్కడ రాతి కొండలు, మంచు లోయలు, పొడి పర్వత ప్రాంతాలు, తక్కువ ఆక్సిజన్ ఉండే ఎత్తైన ప్రాంతాల్లో ప్రయాణించాల్సి ఉంటుంది. అందుకే ప్రత్యేకంగా రూపొందించిన ఓపెన్-బ్యాక్ వాహనాలను ఉపయోగించనున్నారు. శిక్షణ పొందిన స్థానిక డ్రైవర్లు వాహనాలను నడపడంతో పాటు, నిపుణులైన గైడ్లు పర్యాటకులకు అక్కడి వన్యప్రాణులు, పక్షులు, పర్యావరణ వ్యవస్థ గురించి వివరించనున్నారు.
ఎక్కడెక్కడ సఫారీ ఉండొచ్చు?
ప్రతిపాదిత సఫారీ కార్యక్రమంలో లడఖ్లోని పలు ప్రాంతాలను అనుసంధానించే అవకాశం ఉంది. నుబ్రా, జాన్స్కర్, షామ్, కార్గిల్, ద్రాస్ ప్రాంతాలతో పాటు అనువైన వన్యప్రాణి ఆవాసాలను సఫారీ మార్గాలుగా గుర్తించనున్నారు. హేమిస్ నేషనల్ పార్క్, చాంగ్థాంగ్ వైల్డ్లైఫ్ శాంక్చువరీ, కరకోరం లేదా నుబ్రా-ష్యోక్ వైల్డ్లైఫ్ శాంక్చువరీ పరిధిలో కూడా అనువైన మార్గాలను గుర్తించాలని అధికారులు భావిస్తున్నారు. అయితే అన్ని ప్రాంతాల్లో ఒకే విధమైన పర్యాటక కార్యకలాపాలు ఉంటాయని ఇప్పుడే చెప్పలేం. సున్నితమైన హై ఆల్టిట్యూడ్ పర్యావరణ వ్యవస్థను దృష్టిలో ఉంచుకుని మార్గాలు, వాహనాల సంఖ్య, పర్యాటకుల ప్రవేశం వంటి అంశాలపై నియంత్రణలు ఉండే అవకాశం ఉంది.
మంచు చిరుతే ఈ సఫారీకి అసలైన హీరో
లడఖ్ హై ఆల్టిట్యూడ్ సఫారీకి ప్రధాన ఆకర్షణ స్నో లెపార్డ్ లేదా మంచు చిరుత. శాస్త్రీయ నామం Panthera uncia. మంచు పర్వతాలు, రాతి కొండలు, గడ్డకట్టే వాతావరణంలో జీవించే ఈ జంతువును అడవిలో చూడటం చాలా అరుదు. రాళ్లు, మంచు, పర్వతాల రంగులతో కలిసిపోయే దాని శరీర ఆకృతి కారణంగా దగ్గరలో ఉన్నా గుర్తించడం కష్టంగా ఉంటుంది. అందుకే దీనిని తరచూ Ghost of the Mountains అని పిలుస్తారు.
భారత్లో 718 మంచు చిరుతలు.. లడఖ్లోనే 477
మంచు చిరుతల విషయంలో లడఖ్కు ఉన్న ప్రత్యేకతను దేశవ్యాప్త శాస్త్రీయ గణాంకాలు కూడా స్పష్టం చేస్తున్నాయి. వైల్డ్లైఫ్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఇండియా సమన్వయంతో 2019 నుంచి 2023 వరకు నిర్వహించిన Snow Leopard Population Assessment in India (SPAI) దేశంలో తొలి శాస్త్రీయ మంచు చిరుతల జనాభా అంచనా. దీని ప్రకారం భారత్లో మొత్తం 718 మంచు చిరుతలు ఉన్నట్లు అంచనా వేశారు. ఇందులో అత్యధికంగా 477 మంచు చిరుతలు లడఖ్లోనే ఉన్నట్లు గుర్తించారు. అదే అధ్యయనంలో 1,971 ప్రాంతాల్లో కెమెరా ట్రాప్లను ఏర్పాటు చేసి 1.8 లక్షల ట్రాప్ నైట్స్కు పైగా పర్యవేక్షణ నిర్వహించారు. మొత్తంగా 241 ప్రత్యేక మంచు చిరుతలను కెమెరాల్లో గుర్తించారు. లడఖ్లో 956 కెమెరా ట్రాప్ ప్రాంతాల్లో 126 ప్రత్యేక మంచు చిరుతలను గుర్తించగా, మోడలింగ్ ఆధారంగా మొత్తం జనాభాను 477గా అంచనా వేశారు.
పర్యాటకులకు మాత్రమే కాదు.. వన్యప్రాణులకూ మేలు
ఈ ప్రాజెక్టు ఉద్దేశం కేవలం పర్యాటకులను ఆకర్షించడం మాత్రమే కాదు. సున్నితమైన పర్వత పర్యావరణ వ్యవస్థను కాపాడుతూ నియంత్రిత పర్యాటకాన్ని ప్రోత్సహించడం కూడా ఇందులో ముఖ్యమైన భాగం. ప్రస్తుతం హై ఆల్టిట్యూడ్ ప్రాంతాల్లో అనియంత్రిత ఆఫ్రోడింగ్ వంటి కార్యకలాపాలు వన్యప్రాణుల ఆవాసాలకు ఇబ్బందులు కలిగించే అవకాశం ఉంది. అధికారికంగా గుర్తించిన మార్గాల్లో, శిక్షణ పొందిన డ్రైవర్లు మరియు గైడ్లతో సఫారీ నిర్వహించడం ద్వారా పర్యాటక కార్యకలాపాలను మరింత పద్ధతిగా నిర్వహించవచ్చని అధికారులు భావిస్తున్నారు.
స్థానిక యువతకు కొత్త ఉపాధి అవకాశాలు
ఈ సఫారీ ప్రాజెక్టులో స్థానిక ప్రజల భాగస్వామ్యానికి కూడా ప్రాధాన్యత ఇస్తున్నారు. సుమారు 20 మంది స్థానిక యువతను ఎంపిక చేసి శిక్షణ ఇవ్వాలని ప్రణాళిక రూపొందించారు. పక్షులను గుర్తించడం, బర్డ్వాచింగ్, వన్యప్రాణులను గుర్తించడం, పర్యాటకులకు మార్గదర్శకత్వం వహించడం వంటి అంశాల్లో వారికి శిక్షణ ఇవ్వనున్నారు. అవసరమైన పరికరాలను కూడా అందించే అవకాశం ఉంది. దీంతో ఒకవైపు స్థానిక యువతకు ఉపాధి లభిస్తే.. మరోవైపు వన్యప్రాణుల సంరక్షణలో స్థానిక సమాజాల భాగస్వామ్యం పెరుగుతుంది.
SHAN సొసైటీతో సంరక్షణకు మరింత ప్రాధాన్యత
లడఖ్లో వన్యప్రాణుల సంరక్షణ, స్థానిక సమాజాల భాగస్వామ్యం, పర్యావరణ అనుకూల పర్యాటకం, స్థిరమైన జీవనోపాధి అవకాశాలను అనుసంధానించేందుకు Snow Leopard and High-Altitude Nature Conservation Society (SHAN) వంటి వ్యవస్థను అభివృద్ధి చేయడం కూడా ఈ కార్యక్రమంలో భాగంగా ఉంది. అంటే భవిష్యత్తులో లడఖ్లో వన్యప్రాణి పర్యాటకం కేవలం జంతువులను చూసే కార్యక్రమంగా కాకుండా.. వాటి ఆవాసాల సంరక్షణ, శాస్త్రీయ పర్యవేక్షణ, స్థానిక ప్రజల జీవనోపాధితో అనుసంధానమయ్యేలా తీర్చిదిద్దే ప్రయత్నం జరుగుతోంది.
మంచు చిరుతలను చూడటం అంత సులభం కాదు
సఫారీ ప్రారంభమవుతుందంటే లడఖ్ వెళ్లిన ప్రతి ఒక్కరికీ మంచు చిరుత కనిపిస్తుందని అనుకోవడం మాత్రం సరైంది కాదు. మంచు చిరుతలు అత్యంత అరుదుగా కనిపించే, ఒంటరిగా సంచరించే జంతువులు. వాటి సహజ ప్రవర్తనకు అంతరాయం కలగకుండా పర్యాటక కార్యకలాపాలను నిర్వహించడం కీలకం. అందువల్ల సఫారీకి వెళ్లే వారికి మంచు చిరుత కనిపించడం ఒక అదృష్టకరమైన వన్యప్రాణి అనుభవంగానే ఉంటుంది. దాని కోసం పర్యాటకులు ఓపికగా, శిక్షణ పొందిన గైడ్ల సూచనలు పాటిస్తూ పరిశీలించాల్సి ఉంటుంది.
లడఖ్ టూరిజంలో కొత్త అధ్యాయం
ఈ సఫారీ అందుబాటులోకి వస్తే లడఖ్కు మరో ప్రత్యేక గుర్తింపు లభించే అవకాశం ఉంది. ఇప్పటివరకు పర్వతాలు, సరస్సులు, మఠాలు, అడ్వెంచర్ టూరిజంతో ప్రసిద్ధి చెందిన ఈ ప్రాంతం.. ఇకపై హై ఆల్టిట్యూడ్ వైల్డ్లైఫ్ డెస్టినేషన్గానూ ప్రపంచ పర్యాటకుల దృష్టిని ఆకర్షించవచ్చు. ముఖ్యంగా మంచు చిరుతలను వాటి సహజ ఆవాసంలో చూడాలనుకునే వన్యప్రాణి ఫొటోగ్రాఫర్లు, బర్డ్వాచర్లు, ప్రకృతి ప్రేమికులకు ఇది ప్రత్యేక ఆకర్షణగా మారే అవకాశం ఉంది. అయితే ఈ ప్రాంతం పర్యావరణపరంగా అత్యంత సున్నితమైనది కావడంతో పర్యాటకం పెరిగే కొద్దీ సంరక్షణ చర్యలు కూడా అదే స్థాయిలో బలపడాలి. మంచు చిరుతలను చూడటమే లక్ష్యం కాకుండా.. వాటి పర్వత ప్రపంచాన్ని కాపాడటమే ఈ సఫారీ విజయానికి అసలు కొలమానం.
Read also: Coconut Laddu: పచ్చి కొబ్బరి ఉండలు ఇలా చేస్తే రుచి అదిరిపోతుంది.. కేవలం 10 నిమిషాల్లో రెడీ అయ్యే ఈజీ రెసిపీ
Fennel Laddu: పటిక బెల్లం, సోంపుతో రుచికరమైన ఉండలు.. ఇంట్లోనే సులభంగా తయారీ.. రెసిపీ ఇదే!