Groundwater: భారతదేశంలో, ముఖ్యంగా తెలుగు రాష్ట్రాల్లో వ్యవసాయం, తాగునీరు, గృహ అవసరాల కోసం లక్షలాది మంది భూగర్భ జలాలపై ఆధారపడుతున్నారు. బోరు బావి వేయించడానికి లక్షల రూపాయలు ఖర్చవుతున్న నేపథ్యంలో, భూమిలో నీరు ఎక్కడ ఉందో ఖచ్చితంగా తెలుసుకోవాలనే ఆందోళన ప్రతి రైతులోనూ ఉంటుంది. ఇలాంటి పరిస్థితుల్లో కొబ్బరికాయ, వేపపుల్ల, కానుగపుల్ల, నీళ్ల చెంబు, పెండులం, ఎల్-రాడ్ వంటి సంప్రదాయ పద్ధతులను ఇప్పటికీ చాలామంది నమ్ముతున్నారు. మరి వీటికి నిజంగా శాస్త్రీయ ఆధారం ఉందా? భూగర్భ జలాల నిపుణులు ఏమి చెబుతున్నారు? పూర్తి వివరాలు తెలుసుకుందాం.
కొబ్బరికాయతో వాటర్ పాయింట్ గుర్తిస్తారా?
గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో చాలా కాలంగా ఒక నమ్మకం ఉంది. చేతిలో కొబ్బరికాయ పట్టుకుని భూమిపై నడిచినప్పుడు భూగర్భంలో నీరు ఉన్న చోట కొబ్బరికాయ పైకి లేస్తుందని కొందరు విశ్వసిస్తారు. మరికొందరు అది ఎంత బలంగా పైకి లేస్తే అంత ఎక్కువ నీరు ఉంటుందని కూడా చెబుతారు. అయితే జియాలజిస్టుల ప్రకారం దీనికి ఇప్పటివరకు శాస్త్రీయ ఆధారాలు లేవు. కొబ్బరికాయ కదలికలు భూగర్భ జలాల ఉనికిని నిర్ధారిస్తాయని నిరూపించే విశ్వసనీయ పరిశోధనలు అందుబాటులో లేవు.
వేపపుల్ల, కానుగపుల్లతో నీటి జాడ కనిపిస్తుందా?
Y ఆకారంలో ఉండే వేపపుల్ల లేదా కానుగపుల్లను రెండు చేతులతో పట్టుకుని నడుస్తూ, పుల్ల కిందికి లేదా పైకి తిరిగితే అక్కడ నీరు ఉందని భావించే పద్ధతిని ప్రపంచవ్యాప్తంగా డౌసింగ్ (Dowsing) అని పిలుస్తారు. ఇది శతాబ్దాలుగా అనేక దేశాల్లో అనుసరిస్తున్న సంప్రదాయ పద్ధతి అయినప్పటికీ, నియంత్రిత శాస్త్రీయ పరీక్షల్లో ఈ విధానం విశ్వసనీయంగా పనిచేస్తుందని నిరూపితం కాలేదు.
నీళ్ల చెంబు పద్ధతి ఎంతవరకు నిజం?
కొంతమంది నీటితో నింపిన చెంబును పట్టుకుని నడుస్తూ, చెంబులోని నీరు ఒక వైపుకు ఒలికితే అక్కడ భూగర్భ జలాలు ఉన్నాయని భావిస్తారు. అయితే ఈ విధానం కూడా శాస్త్రీయంగా నిర్ధారించబడలేదు. చెంబులోని నీటి కదలిక వ్యక్తి చేతి కదలికలు, సమతుల్యత, భూమి వంపు వంటి అనేక కారణాల వల్ల జరగవచ్చు.
ఎందుకు కొన్నిసార్లు ఈ పద్ధతులు “సక్సెస్” అయినట్లు కనిపిస్తాయి?
ఇదే చాలా మందిలో సందేహాన్ని కలిగించే అంశం. జియాలజిస్టుల అభిప్రాయం ప్రకారం… కొన్ని ప్రాంతాల్లో భూగర్భ జలాలు విస్తారంగా ఉంటాయి. అలాంటి ప్రాంతాల్లో ఎక్కడ బోరు వేసినా నీరు పడే అవకాశం ఎక్కువ. యాదృచ్ఛికంగా సంప్రదాయ పద్ధతితో చూపిన చోట కూడా నీరు రావచ్చు. దీంతో ఆ పద్ధతే పనిచేసిందని భావిస్తారు. దీనిని “Confirmation Bias” (మన నమ్మకాన్ని సమర్థించే ఫలితాలనే గుర్తుంచుకోవడం) అని శాస్త్రవేత్తలు వివరిస్తారు.
పెండులం, ఎల్-రాడ్ పద్ధతులు నిజంగా పనిచేస్తాయా?
ఇటీవలి కాలంలో కొందరు పెండులం, ఎల్-రాడ్లను ఉపయోగించి వాటర్ పాయింట్లు చూపిస్తున్నారు. కొంతమంది వీటిని అనుభవ ఆధారిత పద్ధతులుగా పేర్కొన్నప్పటికీ… వీటితో నీరు ఎంత లోతులో ఉంటుంది? ఎన్ని అంగుళాల నీటి ప్రవాహం ఉంటుంది? ఎంతకాలం నీరు వస్తుంది? అనే విషయాలను ఖచ్చితంగా చెప్పడం సాధ్యం కాదని భూగర్భ జలాల నిపుణులు స్పష్టం చేస్తున్నారు.
భూగర్భ జలాలను గుర్తించే శాస్త్రీయ పద్ధతి ఏది?
ప్రస్తుతం ప్రపంచవ్యాప్తంగా అత్యంత విశ్వసనీయంగా ఉపయోగిస్తున్న విధానం Electrical Resistivity Survey (ఎలక్ట్రికల్ రెసిస్టివిటీ సర్వే). ఈ సర్వేలో: భూమిలోకి తక్కువ వోల్టేజ్ విద్యుత్ ప్రవాహాన్ని పంపిస్తారు. నేల, రాళ్ల విద్యుత్ నిరోధకతను కొలుస్తారు. సేకరించిన డేటాను ప్రత్యేక సాఫ్ట్వేర్ ద్వారా విశ్లేషిస్తారు. భూగర్భ జలాలు ఉండే అవకాశమున్న ప్రాంతాలను గుర్తిస్తారు.
రెసిస్టివిటీ సర్వే వల్ల కలిగే ప్రయోజనాలు
ఈ సర్వేతో…
- బోరు వేయాల్సిన సరైన స్థానం
- నీటి పొర ఉండే అంచనా లోతు
- మొదటి, రెండో వాటర్ ఫ్రాక్చర్లు
- కేసింగ్ పైపు ఎంత లోతు వరకు వేయాలి?
- రాళ్ల నిర్మాణం ఎలా ఉంది?
- నీటి లభ్యతకు అవకాశం ఎంత? వంటి అంశాలపై శాస్త్రీయ అంచనా లభిస్తుంది.
బోరు వేయించే ముందు రైతులు చేయాల్సినవి
భారీ పెట్టుబడి పెట్టే ముందు ఈ జాగ్రత్తలు తీసుకోవడం మంచిది.
- గుర్తింపు పొందిన జియాలజిస్టుతో సర్వే చేయించాలి.
- రెసిస్టివిటీ సర్వే రిపోర్ట్ తీసుకోవాలి.
- సమీపంలోని బోర్ల లోతు, నీటి స్థాయిని తెలుసుకోవాలి.
- స్థానిక భూగర్భ జలాల పరిస్థితిని పరిశీలించాలి.
- వర్షపాతం వివరాలను కూడా పరిగణనలోకి తీసుకోవాలి.
సంప్రదాయ పద్ధతులను పూర్తిగా తిరస్కరించాలా?
సంప్రదాయ పద్ధతులు గ్రామీణ సమాజంలో చాలా కాలంగా కొనసాగుతున్నాయి. కొంతమంది తమ అనుభవాల ఆధారంగా వాటిని విశ్వసిస్తారు. అయితే ఇప్పటి వరకు ఈ పద్ధతులు భూగర్భ జలాలను ఖచ్చితంగా గుర్తిస్తాయని శాస్త్రీయంగా నిరూపితం కాలేదు. అందువల్ల లక్షల రూపాయల పెట్టుబడితో బోరు వేయించే సమయంలో కేవలం వీటిపైనే ఆధారపడటం ప్రమాదకరమని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.
అపోహలు Vs వాస్తవాలు
| అపోహ | వాస్తవం |
|---|---|
| కొబ్బరికాయ పైకి లేస్తే అక్కడ నీరు ఉంటుంది | దీనికి శాస్త్రీయ ఆధారాలు లేవు. |
| వేపపుల్ల తిరిగితే ఖచ్చితంగా బోరు పడుతుంది | నియంత్రిత పరీక్షల్లో ఇది నిరూపితం కాలేదు. |
| ఎల్-రాడ్తో నీటి లోతు చెప్పవచ్చు | నీటి లోతు లేదా పరిమాణాన్ని ఖచ్చితంగా చెప్పలేరు. |
| నీళ్లు వచ్చిన చోట పద్ధతి సక్సెస్ అయింది | ఆ ప్రాంతంలో సహజంగా భూగర్భ జలాలు ఎక్కువగా ఉండి ఉండవచ్చు. |
| రెసిస్టివిటీ సర్వే 100% నీరు వస్తుందని హామీ ఇస్తుంది | కాదు. ఇది శాస్త్రీయ అంచనా మాత్రమే. విజయావకాశాలను పెంచుతుంది కానీ పూర్తి హామీ కాదు. |
భూగర్భ జలాల అన్వేషణలో కొబ్బరికాయ, వేపపుల్ల, నీళ్ల చెంబు, పెండులం, ఎల్-రాడ్ వంటి సంప్రదాయ పద్ధతులు ఇప్పటికీ కొన్ని ప్రాంతాల్లో ప్రాచుర్యంలో ఉన్నప్పటికీ, వాటి ప్రభావాన్ని సమర్థించే విశ్వసనీయ శాస్త్రీయ ఆధారాలు లేవు. మరోవైపు ఎలక్ట్రికల్ రెసిస్టివిటీ సర్వే వంటి భూగర్భ శాస్త్ర ఆధారిత పద్ధతులు నీటి లభ్యతను అంచనా వేయడంలో ప్రస్తుతం ఎక్కువగా ఉపయోగిస్తున్న విధానాలు.
అయితే ఒక విషయం గుర్తుంచుకోవాలి. రెసిస్టివిటీ సర్వే కూడా 100 శాతం నీరు వస్తుందని హామీ ఇవ్వదు. భూగర్భ జలాల లభ్యత స్థానిక భూగర్భ నిర్మాణం, రాళ్ల స్వభావం, వర్షపాతం, భూగర్భ జలాల స్థాయి వంటి అనేక సహజ అంశాలపై ఆధారపడి ఉంటుంది. అందువల్ల బోరు వేయించే ముందు అనుభవజ్ఞులైన జియాలజిస్టుల సలహా తీసుకుని శాస్త్రీయ సర్వే చేయించుకోవడం రైతులు, భూ యజమానులకు అత్యంత సురక్షితమైన మరియు ఆర్థికంగా లాభదాయకమైన మార్గం.
Read also: Andhra Pradesh agriculture : పచ్చి రొట్ట ఎరువు సాగు లేకుండా భూసారం పెరగదు.. విత్తనాల ధరలు రైతులకు పెనుభారం
AP Women Schemes: డ్వాక్రా మహిళలకు రుణాల నుంచి సఖి కేంద్రాల వరకు.. ఏపీలో మహిళలకు ఉపయోగపడే పథకాలు, సేవలివే!