POSHAN Abhiyaan: తెలంగాణలో మహిళలు, చిన్నారుల ఆరోగ్యం, పోషకాహార స్థితిని మెరుగుపరిచేందుకు అంగన్వాడీ కేంద్రాల ద్వారా అనేక కార్యక్రమాలు అమలవుతున్నాయి. వీటిలో కేంద్ర ప్రభుత్వ POSHAN Abhiyaan లక్ష్యాలు ప్రస్తుతం Saksham Anganwadi and POSHAN 2.0 పరిధిలో కొనసాగుతున్నాయి. పోషకాహార లోపాన్ని తగ్గించడం, చిన్నారుల ఎదుగుదలను పర్యవేక్షించడం, గర్భిణులు, బాలింతలకు పోషకాహారం అందించడం, ఆరోగ్యం–పరిశుభ్రతపై అవగాహన పెంచడం ఈ కార్యక్రమాల ప్రధాన ఉద్దేశం. తెలంగాణలో మహిళా అభివృద్ధి, శిశు సంక్షేమ శాఖ (WDCW) ద్వారా ICDS వ్యవస్థతో అనుసంధానించి పోషకాహార కార్యక్రమాలు అమలు చేస్తున్నారు. ప్రస్తుతం రాష్ట్రంలో 149 ICDS ప్రాజెక్టుల పరిధిలో 35,781 అంగన్వాడీ కేంద్రాలు ఉన్నట్లు తెలంగాణ WDCW అధికారిక వెబ్సైట్ పేర్కొంటోంది.
పోషణ అభియాన్ అంటే ఏమిటి?
పిల్లలు, మహిళల్లో పోషకాహార లోపాన్ని తగ్గించాలనే లక్ష్యంతో కేంద్ర ప్రభుత్వం 2018లో POSHAN Abhiyaanను ప్రారంభించింది. తరువాత వివిధ పోషకాహార కార్యక్రమాలను సమీకరించి Saksham Anganwadi and POSHAN 2.0 కింద అమలు చేస్తున్నారు. పిల్లల్లో వయసుకు తగిన ఎత్తు, బరువు లేకపోవడం వంటి పోషకాహార సమస్యలను తగ్గించడం, మహిళలు, చిన్నారుల్లో పోషకాహార స్థితిని మెరుగుపరచడం, అంగన్వాడీల ద్వారా సేవలను మరింత సమర్థంగా అందించడం దీనిలో కీలక అంశాలు.
తెలంగాణలో 35,781 అంగన్వాడీ కేంద్రాలు
తెలంగాణ మహిళా అభివృద్ధి, శిశు సంక్షేమ శాఖ తాజా వెబ్సైట్ సమాచారం ప్రకారం రాష్ట్రంలో 35,781 అంగన్వాడీ కేంద్రాలు పనిచేస్తున్నాయి. వీటిలో 24,942 గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో, 6,655 పట్టణ ప్రాంతాల్లో, 4,184 గిరిజన ప్రాంతాల్లో ఉన్నాయి. మొత్తం 149 ICDS ప్రాజెక్టుల్లో 99 గ్రామీణ, 25 పట్టణ, 25 గిరిజన ప్రాజెక్టులు ఉన్నాయి. శాఖ వెబ్సైట్లో చూపుతున్న కవరేజ్ గణాంకాల ప్రకారం గర్భిణులు, బాలింతలు, చిన్నారులు కలిపి 21.43 లక్షలకు పైగా లబ్ధిదారుల కవరేజ్ ఉంది. ఇందులో 3.32 లక్షలకు పైగా గర్భిణులు, బాలింతలు; 7 నెలల నుంచి మూడేళ్లలోపు చిన్నారులు 9.53 లక్షలకు పైగా; మూడు నుంచి ఆరేళ్ల పిల్లలు 8.57 లక్షలకు పైగా ఉన్నట్లు పేర్కొంది.
గర్భిణులు, బాలింతలకు పోషకాహారంపై ప్రత్యేక దృష్టి
గర్భధారణ నుంచి బిడ్డ తొలి సంవత్సరాల వరకు సరైన పోషకాహారం ఎంతో కీలకం. తెలంగాణ అంగన్వాడీ వ్యవస్థ ద్వారా గర్భిణులు, బాలింతలకు పోషకాహారం, ఆరోగ్య సలహాలు, మాతృ సంరక్షణ, పోషణ–ఆరోగ్యం–పరిశుభ్రతపై అవగాహన వంటి సేవలు అందిస్తున్నారు. తెలంగాణ WDCW పరిధిలో ఆరోగ్య లక్ష్మి, Supplementary Nutrition Programme వంటి కార్యక్రమాలు అమలవుతున్నాయి. ఆరోగ్య సేవల్లో టీకాలు, సూక్ష్మపోషకాల సప్లిమెంటేషన్, ఆరోగ్య పరీక్షలు, అవసరమైన సందర్భాల్లో రిఫరల్ సేవలు కూడా భాగంగా ఉన్నాయి.
చిన్నారులకు బాలామృతం.. అంగన్వాడీల ద్వారా పోషకాహారం
చిన్నారుల్లో పోషకాహార లోపాన్ని నివారించడంలో అంగన్వాడీల పాత్ర కీలకం. తెలంగాణ మహిళా, శిశు సంక్షేమ శాఖ బాలామృతం, 3 నుంచి 6 సంవత్సరాల పిల్లల కోసం ఫుడ్ మోడల్, పోషకాహార లోపం ఉన్న చిన్నారులకు పర్యవేక్షణలో అదనపు ఆహారం వంటి కార్యక్రమాలను అమలు చేస్తోంది. దీంతో పాటు చిన్నారులకు ప్రీ-స్కూల్ ఎడ్యుకేషన్, టీకాలు, ఆరోగ్య పరీక్షలు, అవసరమైన వారికి రిఫరల్ సేవలు అందించడం ICDS వ్యవస్థలో భాగంగా కొనసాగుతోంది.
2026లో ‘తొలి ముద్ద’.. తెలంగాణ ప్రభుత్వం కొత్త అడుగు
2026లో తెలంగాణ ప్రభుత్వం అంగన్వాడీ చిన్నారుల పోషణకు సంబంధించి మరో కార్యక్రమాన్ని ప్రారంభించింది. ముఖ్యమంత్రి రేవంత్ రెడ్డి ‘తొలి ముద్ద’ (Tholi Mudda) బ్రేక్ఫాస్ట్ స్కీమ్ను 2026 మార్చిలో ప్రారంభించారు. అంగన్వాడీ చిన్నారుల ఆరోగ్యం, పోషణ, సమగ్ర అభివృద్ధిని మరింత బలోపేతం చేయడంపై ఈ కార్యక్రమం దృష్టి సారించింది. ఇదే కార్యక్రమంలో అంగన్వాడీ టీచర్లకు మొబైల్ ఫోన్ల పంపిణీని కూడా ప్రారంభించారు. రాష్ట్రంలోని అంగన్వాడీ కేంద్రాలకు సొంత భవనాలు ఉండేలా ప్రణాళిక సిద్ధం చేయాలని అధికారులను సీఎం ఆదేశించారు. వచ్చే మూడేళ్లలో అంగన్వాడీలు అద్దె భవనాలకు బదులుగా సొంత భవనాల్లో పనిచేసేలా చర్యలు చేపట్టాలని సూచించినట్లు తెలంగాణ ప్రభుత్వం తెలిపింది.
డిజిటల్ మానిటరింగ్కు ప్రాధాన్యం
పోషకాహార కార్యక్రమాల్లో లబ్ధిదారుల నమోదు, చిన్నారుల ఎదుగుదల పర్యవేక్షణ, సేవల ట్రాకింగ్ వంటి అంశాల్లో డిజిటల్ వ్యవస్థల వినియోగం పెరుగుతోంది. తెలంగాణ WDCW వెబ్సైట్లో అంగన్వాడీ ప్రొఫైల్స్, అంగన్వాడీ ప్రాథమిక సమాచారం, Commodity Supplies Tracking System, NHTS Dashboard వంటి ICT వ్యవస్థలను అందుబాటులో ఉంచింది. 2026లో అంగన్వాడీ టీచర్లకు మొబైల్ ఫోన్ల పంపిణీ ప్రారంభించడం కూడా క్షేత్రస్థాయి సేవల్లో సాంకేతిక వినియోగాన్ని మరింత బలోపేతం చేసే చర్యగా చూడవచ్చు.
పోషకాహారంతో పాటు ఆరోగ్య సేవలు
అంగన్వాడీల ద్వారా కేవలం ఆహారం అందించడం మాత్రమే కాకుండా చిన్నారుల సమగ్ర అభివృద్ధిపై దృష్టి పెడుతున్నారు. తెలంగాణలో Supplementary Nutritionతో పాటు ప్రీ-స్కూల్ ఎడ్యుకేషన్, టీకాలు, ఆరోగ్య పరీక్షలు, Nutrition and Health Education వంటి సేవలు అందిస్తున్నట్లు ప్రభుత్వ సమాచారం పేర్కొంటోంది. అలాగే Infant and Young Child Feeding (IYCF)పై కౌన్సెలింగ్, మాతృ సంరక్షణ, పోషణ–ఆరోగ్యం–పరిశుభ్రతపై అవగాహన, తక్కువ బరువు ఉన్న పిల్లల కమ్యూనిటీ ఆధారిత సంరక్షణ వంటి కార్యక్రమాలను కూడా WDCW తన సేవల్లో పేర్కొంది.
పోషణ అభియాన్తో ఎవరికి ప్రయోజనం?
ప్రధానంగా చిన్నారులు, గర్భిణులు, బాలింతలు, పోషకాహార లోపం ఉన్న పిల్లలు అంగన్వాడీ ఆధారిత పోషణ కార్యక్రమాల ద్వారా ప్రయోజనం పొందుతున్నారు. పిల్లలకు సరైన వయసులో సరైన పోషణ అందించడం ద్వారా వారి శారీరక, మానసిక ఎదుగుదలకు బలమైన పునాది వేయడం ప్రధాన లక్ష్యం. అదే సమయంలో గర్భిణులు, బాలింతల ఆరోగ్యంపై దృష్టి పెట్టడం ద్వారా తల్లి–బిడ్డ ఆరోగ్యాన్ని మెరుగుపరచేందుకు ప్రయత్నిస్తున్నారు.
అంగన్వాడీ కేంద్రంలో వివరాలు తెలుసుకోవచ్చు
అర్హులైన కుటుంబాలు తమ ప్రాంతంలోని అంగన్వాడీ కేంద్రాన్ని సంప్రదించి అందుబాటులో ఉన్న పోషకాహార, మాతా–శిశు సంక్షేమ సేవల వివరాలు తెలుసుకోవచ్చు. తెలంగాణ మహిళా అభివృద్ధి, శిశు సంక్షేమ శాఖ వెబ్సైట్లో సమీప అంగన్వాడీ కేంద్రాన్ని గుర్తించే సదుపాయం కూడా ఉంది. తెలంగాణలో పోషకాహార కార్యక్రమాలపై అధికారిక సమాచారం కోసం Telangana Women Development & Child Welfare Department వెబ్సైట్ను పరిశీలించవచ్చు.
పోషక తెలంగాణ దిశగా కీలక కార్యక్రమం
పోషకాహార లోపాన్ని తగ్గించడం ఒక్క కార్యక్రమంతో సాధ్యమయ్యే లక్ష్యం కాదు. గర్భిణుల పోషణ నుంచి శిశువు జననం, చిన్నారుల ఆహారం, ఆరోగ్య పరీక్షలు, టీకాలు, ప్రీ-స్కూల్ విద్య వరకు సమగ్ర సేవలు అవసరం. ఈ నేపథ్యంలో POSHAN లక్ష్యాలు, ICDS, ఆరోగ్య లక్ష్మి, బాలామృతం వంటి కార్యక్రమాలకు తోడు 2026లో ప్రారంభమైన తొలి ముద్ద వంటి చర్యలు తెలంగాణలో మాతా–శిశు పోషణ వ్యవస్థను మరింత బలోపేతం చేసే ప్రయత్నాలుగా నిలుస్తున్నాయి.
అయితే తెలంగాణ WDCW స్వయంగా పేర్కొన్నట్లుగా తక్కువ బరువుతో పుట్టే శిశువులు, చిన్నారుల్లో తక్కువ బరువు, గర్భిణుల్లో రక్తహీనత వంటి సమస్యలు ఇంకా సవాళ్లుగానే ఉన్నాయి. అందువల్ల పోషకాహారం అందించడంతో పాటు ఆరోగ్య పర్యవేక్షణ, అవగాహన, క్షేత్రస్థాయి సేవల నాణ్యత కూడా కీలకం.
ఇవీ చదవండి: Telangana: తెలంగాణలో గిగ్ వర్కర్లకు చట్టబద్ధ రక్షణ: ‘Telangana Platform Based Gig Workers Bill’ అమల్లోకి
Telangana Paddy Bonus 2026: సన్న వడ్ల బోనస్కు కొత్త రూల్స్.. ఈ 7 రకాల వరి పండిస్తేనే క్వింటాకు రూ.500, లేకపోతే నో బోనస్!
Telangana Police: తెలంగాణలో వీఐపీ భద్రతపై కీలక నిర్ణయం.. మాజీ ఉన్నతాధికారులకు సెక్యూరిటీ తగ్గింపు