Viral Video: గుజరాత్లోని జునాగఢ్ జిల్లాలో ఉన్న పవిత్ర గిర్నార్ పర్వతం మరోసారి సోషల్ మీడియాలో చర్చనీయాంశంగా మారింది. 10 వేలకుపైగా మెట్లున్న ఈ కొండపై కొంతమంది పర్యాటకులను స్థానిక కార్మికులు డోలీ (చేతులతో మోసే పల్లకి)లో మోసుకెళ్తున్న వీడియో వైరల్ కావడంతో విమర్శలు వెల్లువెత్తాయి. వీడియోను షేర్ చేసిన పలువురు, “ధనికులు డబ్బు చెల్లిస్తే పేదలు వారిని మోస్తున్నారు.. ఇది ఆర్థిక అసమానతకు నిదర్శనం” అంటూ విమర్శిస్తున్నారు. అయితే స్థానికంగా ఇది కొత్త విషయం కాదని, దశాబ్దాలుగా కొనసాగుతున్న సంప్రదాయ సేవ అని మరో వర్గం చెబుతోంది. గిర్నార్లో 10,000కు పైగా మెట్లు ఉండటంతో వృద్ధులు, అనారోగ్యంతో ఉన్నవారు, ఎక్కలేని భక్తుల కోసం డోలీ సేవలు చాలా కాలంగా అందుబాటులో ఉన్నాయి.
డోలీ సేవల వెనుక వాస్తవం ఏమిటి?
గిర్నార్ యాత్రలో డోలీ సేవలు చాలా సంవత్సరాలుగా కొనసాగుతున్నాయి. పర్యాటకుడు లేదా భక్తి యాత్రికుడు తన బరువు, ప్రయాణ దూరాన్ని బట్టి నిర్దిష్ట రుసుము చెల్లిస్తాడు. ఆ మొత్తాన్ని పలువురు డోలీ కార్మికులు పంచుకుంటారు. చారిత్రక ఆధారాల ప్రకారం బ్రిటిష్ కాలం నుంచే గిర్నార్లో ఈ సేవలు కొనసాగుతున్నాయి. ప్రస్తుతం కూడా వందలాది కుటుంబాలు ఈ వృత్తిపైనే ఆధారపడి జీవనం సాగిస్తున్నట్లు స్థానిక రికార్డులు పేర్కొంటున్నాయి. కొండపై రోప్వే అందుబాటులోకి వచ్చిన తర్వాత కూడా అన్ని ప్రాంతాలకు అది చేరకపోవడంతో డోలీ సేవలకు ఇప్పటికీ డిమాండ్ కొనసాగుతోంది.
సోషల్ మీడియాలో విమర్శలు.. ‘మానవ శ్రమను కొనుగోలు చేస్తున్నారా?’
వైరల్ వీడియోపై నెటిజన్ల స్పందనలు రెండు వర్గాలుగా కనిపిస్తున్నాయి. ఒక వర్గం “మనుషులను మోయించే పరిస్థితి ఆధునిక సమాజానికి తగదని”, “ఇది పేదరికాన్ని వ్యాపారంగా మార్చిన వ్యవస్థ” అని విమర్శిస్తోంది. ముఖ్యంగా ఆరోగ్యంగా ఉన్న ధనికులు ఈ సేవలను వినియోగించడం నైతికంగా సరైంది కాదని ప్రశ్నిస్తోంది. మరోవైపు కొందరు మాత్రం ఇది బలవంతపు శ్రమ కాదని, స్థానికులకు ఉపాధి కల్పించే చెల్లింపు సేవ అని, ఈ వృత్తి ద్వారా అనేక కుటుంబాలు జీవిస్తున్నాయని వాదిస్తున్నారు. అందువల్ల వీడియో చూసి మాత్రమే పూర్తి నిర్ణయానికి రావడం సరికాదని అభిప్రాయపడుతున్నారు.
గిర్నార్ మాత్రమే కాదు.. దేశంలో మరెన్నో ప్రాంతాల్లో ఇలాంటి సేవలు
భారత్లోని పలు పుణ్యక్షేత్రాల్లో ఇలాంటి సేవలు ఇప్పటికీ కొనసాగుతున్నాయి. జమ్మూ-కాశ్మీర్లోని వైష్ణోదేవి, ఉత్తరాఖండ్లోని కేదార్నాథ్, యమునోత్రి, హిమాచల్ ప్రదేశ్లోని కొన్ని ఆలయ మార్గాల్లో కూడా గుర్రాలు, డోలీలు, పాలకీలు ద్వారా యాత్రికులను తీసుకెళ్లే సేవలు ఉన్నాయి. ఎత్తైన ప్రాంతాల్లో వృద్ధులు, దివ్యాంగులు, అనారోగ్యంతో ఉన్న భక్తులకు ఇవి ఉపయోగకరంగా భావిస్తారు. అయితే ఆరోగ్యంగా ఉన్న పర్యాటకులు ఈ సేవలను వినియోగించడం సమంజసమా అనే చర్చ మాత్రం తరచూ తెరపైకి వస్తూనే ఉంది.
సంప్రదాయం, ఉపాధి, మానవ గౌరవం.. సమతుల్యం ఎలా?
గిర్నార్ వీడియో మరోసారి అభివృద్ధి, ఉపాధి, మానవ గౌరవం మధ్య సమతుల్యతపై చర్చకు దారితీసింది. స్థానిక కార్మికులకు ఉపాధి కల్పించే వ్యవస్థను కొనసాగించాలా? లేక యాంత్రిక ప్రత్యామ్నాయాలను మరింత విస్తరించి మానవ శ్రమపై ఆధారాన్ని తగ్గించాలా? అనే ప్రశ్నలు వినిపిస్తున్నాయి. నిపుణుల అభిప్రాయం ప్రకారం సంప్రదాయ వృత్తులను పూర్తిగా రద్దు చేయడం కాకుండా, కార్మికుల భద్రత, సరైన వేతనం, ఆరోగ్య బీమా, సామాజిక రక్షణ వంటి అంశాలను బలోపేతం చేయడం అవసరం. అదే సమయంలో పర్యాటకులు కూడా సేవలను వినియోగించే సమయంలో నైతిక బాధ్యతను గుర్తుంచుకోవాలని సూచిస్తున్నారు.
Read also: Salman Khan Viral Video: సల్మాన్ కొత్త లుక్పై చర్చ.. ఆరోగ్యం గురించి అభిమానుల ఆందోళన
Ananya Panday Viral Video: అనన్య పాండే నడుముపై గౌరవ్ గుప్తా చేయి.. వీడియోపై నెట్టింట చర్చ
Viral News: రూ.10 కాయిన్లతో రూ.1.10 లక్షల బైక్ కొనేసిన వ్యక్తి.. నల్లగొండలో వైరల్గా మారిన పొదుపు కథ!