Jagannath Rath Yatra: పూరీ జగన్నాథుని రథయాత్ర భారతదేశంలోని అత్యంత పవిత్రమైన, పురాతనమైన ఉత్సవాల్లో ఒకటిగా ప్రసిద్ధి చెందింది. ఒడిశా రాష్ట్రంలోని పూరీలో జరిగే ఈ రథయాత్ర ప్రతి సంవత్సరం ఆషాఢ మాసం శుక్లపక్షంలో ద్వితీయ తిథి నాడు (సాధారణంగా జూన్ లేదా జూలై నెలలో) అంగరంగ వైభవంగా నిర్వహిస్తారు. ఈ ఉత్సవం శ్రీ జగన్నాథుడు, ఆయన సోదరుడు బలభద్రుడు, సోదరి సుభద్రలను రథాలపై ఊరేగించే ఒక ఆధ్యాత్మిక సంబరం. ఈ రథయాత్ర దేశ విదేశాల నుంచి లక్షలాది మంది భక్తులను ఆకర్షిస్తుంది, ఇది హిందూ సంప్రదాయంలో ఒక ప్రత్యేక స్థానాన్ని కలిగి ఉంది. Jagannath Rath Yatra
రథయాత్ర చారిత్రక, పౌరాణిక నేపథ్యం
పూరీ జగన్నాథ రథయాత్ర చరిత్ర శతాబ్దాల క్రితం నాటిది. పురాణాల ప్రకారం, ఈ రథయాత్ర 12వ శతాబ్దంలో గంగ వంశీయ రాజుల కాలంలో ఔపచారికంగా ఆరంభమైందని చరిత్రకారులు చెబుతారు. అయినప్పటికీ దీని మూలాలు అంతకంటే పురాతనమైనవిగా భావిస్తారు. బ్రహ్మపురాణం, పద్మపురాణం, స్కందపురాణం వంటి గ్రంథాలలో ఈ రథయాత్ర గురించి ప్రస్తావనలు ఉన్నాయి, ఇది దీని పురాతనత్వాన్ని సూచిస్తుంది.
పౌరాణిక కథనాల ప్రకారం, జగన్నాథుడు (శ్రీకృష్ణుని రూపం) తన సోదరుడు బలరాముడు, సోదరి సుభద్రతో కలిసి ద్వారక నుంచి తమ మేనత్త ఇంటికి (గుండిచా మందిరం) యాత్ర చేయడానికి ఈ ఉత్సవం జరుగుతుందని చెబుతారు. గుండిచా మందిరం, జగన్నాథుని ఆలయానికి సుమారు 2-3 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంటుంది. ఇది ఇంద్రద్యుమ్న రాజు భార్య గుండిచా పేరిట నిర్మించారని భావిస్తారు.
రథయాత్ర ప్రత్యేకతలు
మూలవిరాట్టు ఊరేగింపు: సాధారణంగా హిందూ ఆలయాలలో ఉత్సవ విగ్రహాలను మాత్రమే ఊరేగింపుకు తీసుకెళతారు. కానీ పూరీ జగన్నాథ ఆలయంలో గర్భగుడిలోని మూలవిగ్రహాలైన జగన్నాథుడు, బలభద్రుడు, సుభద్రలను రథాలపై ఊరేగిస్తారు. ఈ విగ్రహాలు వేప చెక్కతో తయారు చేస్తారు. ఇది ఒక ప్రత్యేకమైన సంప్రదాయం.
కొత్త రథాల నిర్మాణం: ప్రతి సంవత్సరం రథయాత్ర కోసం కొత్త రథాలను నిర్మిస్తారు, ఇది ఇతర ఆలయాల సంప్రదాయాలకు భిన్నంగా ఉంటుంది. జగన్నాథుని రథం “నందిఘోష్” (16 చక్రాలు, 45 అడుగుల ఎత్తు), బలభద్రుని రథం “తాళధ్వజ” (14 చక్రాలు, 43 అడుగుల ఎత్తు), సుభద్ర రథం “దర్పదళన్” (12 చక్రాలు, 42 అడుగుల ఎత్తు) అని పిలుస్తారు. ఈ రథాలను లాగే తాళ్లకు కూడా ప్రత్యేక పేర్లు ఉన్నాయి: జగన్నాథుని రథ తాడు “శంఖచూడ”, బలభద్రునిది “వసూలి”, సుభద్రది “స్వర్ణచూడ”.
చెరా పహారా: రథయాత్ర ప్రారంభానికి ముందు, పూరీ రాజు (గజపతి మహారాజు) బంగారు చీపురుతో రథాలను శుభ్రం చేస్తారు. ఈ ఆచారాన్ని “చెరా పహారా” అని పిలుస్తారు, ఇది జగన్నాథుడు పూరీకి సర్వోన్నత నాయకుడని సూచిస్తుంది.
భక్తుల సమ్మేళనం: ఈ రథయాత్రలో లక్షలాది మంది భక్తులు పాల్గొంటారు. రథాలను లాగడం లేదా తాళ్లను తాకడం ద్వారా పాపవిముక్తి, పుణ్యం లభిస్తాయని భక్తులు విశ్వసిస్తారు. ఈ యాత్రలో ఏ మతం, కులం వారైనా పాల్గొనవచ్చు, ఇది జగన్నాథుడిని “పతిత పావన” (పతనమైన వారిని ఉద్ధరించేవాడు)గా చూపిస్తుంది.
రథయాత్ర ఆధ్యాత్మిక ప్రాముఖ్యత
జగన్నాథ రథయాత్ర కేవలం ఒక ఉత్సవం మాత్రమే కాదు, ఇది ఆధ్యాత్మిక జీవనంలో ఒక సందేశాన్ని ఇస్తుంది. ఈ యాత్రలో పాల్గొనడం ద్వారా భక్తులు తమ పాపాల నుంచి విముక్తి పొంది, జగన్నాథుని ఆశీస్సులు పొందుతారని నమ్ముతారు. ఈ యాత్రను చూడటం లేదా రథం తాడును తాకడం కూడా అనేక తీర్థయాత్రల ఫలితాన్ని ఇస్తుందని చెబుతారు. ఈ ఉత్సవం ఒక విశిష్ట సామాజిక సందేశాన్ని కూడా అందిస్తుంది. జగన్నాథుడు అందరి దేవుడు, ఆయన దర్శనం అందరికీ సమానంగా అందుబాటులో ఉంటుంది. ఈ రథయాత్ర సమయంలో కుల, మత, జాతి భేదాలు లేకుండా అందరూ ఒకే ఆధ్యాత్మిక లక్ష్యంతో ఒక్కటవుతారు.
రథయాత్ర ప్రస్తుత స్థితి
2025 జూన్ 27 నుంచి పూరీ జగన్నాథ రథయాత్ర ప్రారంభమవుతుందని, దీని కోసం భారీ ఏర్పాట్లు జరుగుతున్నాయని Xలోని పోస్ట్లు సూచిస్తున్నాయి. సుమారు 12 లక్షల మంది భక్తులు ఈ యాత్రలో పాల్గొనే అవకాశం ఉందని, భద్రత కోసం 10,000 మంది పోలీసులు, 275 ఏఐ కెమెరాలు, డ్రోన్లు ఉపయోగించబడుతున్నాయని తెలుస్తోంది.
పూరీ జగన్నాథ రథయాత్ర కేవలం ఒక ఆచారం లేదా ఉత్సవం మాత్రమే కాదు, ఇది భక్తి, సామాజిక సమైక్యత, ఆధ్యాత్మిక ఉన్నతి ప్రతీక. ఈ యాత్ర ద్వారా జగన్నాథుడు తన భక్తుల మధ్యకు వచ్చి, అందరినీ ఆశీర్వదిస్తాడని భక్తుల విశ్వాసం. ఈ రథయాత్ర భారతీయ సంస్కృతి, సంప్రదాయాల గొప్పతనాన్ని ప్రపంచానికి చాటిచెబుతుంది. జై జగన్నాథ్!
ఇవీ చదవండి: Kannapap Movie Review : కన్నప్ప మూవీ రివ్యూ, రేటింగ్.. భక్తి, యాక్షన్, ఎమోషన్స్!
Jyothirlingalu : జ్యోతిర్లింగాలు ఎన్ని? వాటి మహత్యం ఏమిటి?
Karungali Mala: కరుంగళి మాల విశిష్టత.. నియమాలు.. ఎలా ధరించాలి?