Raksha Bandhan 2026: రక్షాబంధన్ అంటే అన్నాచెల్లెళ్లు, అక్కాతమ్ముళ్ల మధ్య ప్రేమ, అనుబంధం, రక్షణకు ప్రతీక. ప్రతి సంవత్సరం శ్రావణ పౌర్ణమి రోజున ఈ పండుగను ఎంతో భక్తిశ్రద్ధలతో జరుపుకుంటారు. 2026లో రక్షాబంధన్ పండుగను ఆగస్టు 28, శుక్రవారం జరుపుకోనున్నారు. ఈ రోజున సోదరీమణులు తమ సోదరుల మణికట్టుకు రాఖీ కట్టి, వారు సుఖసంతోషాలతో, ఆరోగ్యంగా, ఆయురారోగ్యాలతో ఉండాలని కోరుకుంటారు. అయితే అసలు రాఖీ సంప్రదాయం ఎలా ప్రారంభమైంది? తొలిసారిగా రాఖీ ఎవరు కట్టారు? రక్షాబంధన్ వెనుక ఉన్న పురాణ కథలు ఏమిటి? అనే విషయాలు చాలామందికి ఆసక్తిని కలిగిస్తాయి. హిందూ పురాణాలు, ఇతిహాసాల్లో రక్షాసూత్రం, సోదరసోదరీ బంధానికి సంబంధించిన పలు కథలు ప్రాచుర్యంలో ఉన్నాయి.
బలిచక్రవర్తికి లక్ష్మీదేవి రాఖీ కట్టిన కథ
రక్షాబంధన్కు సంబంధించి అత్యంత ప్రసిద్ధమైన కథల్లో లక్ష్మీదేవి, బలిచక్రవర్తి కథ ఒకటి. పురాణ కథనం ప్రకారం.. వామన అవతారంలో విష్ణుమూర్తి బలిచక్రవర్తి నుంచి మూడు అడుగుల భూమిని కోరారు. అనంతరం మూడు అడుగులతో మూడు లోకాలను కొలిచిన వామనుడు, బలి భక్తికి మెచ్చి అతనికి వరం ప్రసాదించినట్లు కథనం. మరో ప్రసిద్ధ సంప్రదాయ కథనం ప్రకారం, బలి భక్తికి మెచ్చిన విష్ణుమూర్తి అతని వద్ద ఉండేందుకు అంగీకరించారు. అయితే విష్ణుమూర్తి వైకుంఠానికి తిరిగి రాకపోవడంతో లక్ష్మీదేవి ఆందోళన చెందారు.
అప్పుడు లక్ష్మీదేవి సాధారణ స్త్రీ రూపంలో బలిచక్రవర్తి వద్దకు వెళ్లినట్లు కథనం. శ్రావణ పౌర్ణమి రోజున బలి మణికట్టుకు పవిత్రమైన రక్షాసూత్రాన్ని కట్టి, అతడిని తన సోదరుడిగా భావించినట్లు చెబుతారు. లక్ష్మీదేవి తన నిజ స్వరూపాన్ని వెల్లడించి విష్ణుమూర్తిని వైకుంఠానికి పంపాలని కోరగా.. బలిచక్రవర్తి ఆమె కోరికను గౌరవించి విష్ణువును వైకుంఠానికి పంపాడని పురాణ విశ్వాసం. ఈ కథలో రాఖీ కేవలం రక్త సంబంధాన్ని మాత్రమే కాకుండా.. ప్రేమ, విశ్వాసం, రక్షణ, ఇచ్చిన మాటను నిలబెట్టుకోవడం వంటి విలువలకు ప్రతీకగా కనిపిస్తుంది.
ఇంద్రుడికి శచీదేవి రక్షాసూత్రం
రక్షాబంధన్ సంప్రదాయానికి సంబంధించిన మరో కథ భవిష్య పురాణంలో కనిపిస్తుంది. దేవతలు, రాక్షసుల మధ్య యుద్ధం జరిగిన సమయంలో ఇంద్రుడు బలహీనపడినట్లు కథనం. ఇంద్రుడి పరిస్థితి చూసిన అతని భార్య శచీదేవి పవిత్రమైన రక్షాసూత్రాన్ని సిద్ధం చేసి, శ్రావణ పౌర్ణమి రోజున ఇంద్రుడి మణికట్టుకు కట్టిందని చెబుతారు. ఆ రక్షాసూత్రం దేవతలకు రక్షణ కలిగించాలని ప్రార్థించిన అనంతరం ఇంద్రుడు యుద్ధంలో విజయం సాధించాడని పురాణ విశ్వాసం. దీంతో రక్షాసూత్రం అంటే కేవలం అన్నాచెల్లెళ్ల మధ్య బంధానికి మాత్రమే కాకుండా.. ఆపదల నుంచి రక్షణ కల్పించే పవిత్రమైన దారంగా కూడా భావించే సంప్రదాయం ఏర్పడిందని చెబుతారు.
యముడు, యమున కథ
రక్షాబంధన్తో అనుసంధానమైన మరో ఆసక్తికరమైన కథ యముడు, యమునకు సంబంధించినది. పురాణ సంప్రదాయం ప్రకారం.. యమున తన సోదరుడు యముడిని తన ఇంటికి ఆహ్వానించి, అతనికి ప్రేమతో స్వాగతం పలికింది. యమున తన సోదరుడికి రక్షాసూత్రం కట్టి, అతని సుఖసంతోషాలు, దీర్ఘాయుష్షు కోసం ప్రార్థించినట్లు కథనం. సోదరి ప్రేమకు సంతోషించిన యముడు ఆమెకు వరం ఇచ్చాడని నమ్మకం.
అందుకే రాఖీ కట్టించుకున్న సోదరుడికి దీర్ఘాయుష్షు, ఆరోగ్యం కలగాలని సోదరీమణులు కోరుకునే సంప్రదాయం ఏర్పడిందని విశ్వసిస్తారు. ఈ కథ రక్షాబంధన్లోని అన్నాచెల్లెళ్ల అనుబంధాన్ని మరింత బలంగా ప్రతిబింబిస్తుంది.
కృష్ణుడు, ద్రౌపది కథ
మహాభారతానికి సంబంధించిన ప్రసిద్ధ కథల్లో శ్రీకృష్ణుడు, ద్రౌపది మధ్య ఉన్న అనుబంధం కూడా రక్షాబంధన్తో అనుసంధానించబడుతుంది. ఒక సందర్భంలో శ్రీకృష్ణుడి వేలికి గాయం కాగా, ద్రౌపది వెంటనే తన చీరలోని కొంత వస్త్రాన్ని చించి ఆయన వేలికి కట్టిందని ప్రసిద్ధ కథనం. ద్రౌపది చూపించిన ఆప్యాయతకు కృష్ణుడు ఎంతో సంతోషించి, ఆమెకు ఎల్లప్పుడూ రక్షణగా ఉంటాననే భావనతో ఉన్నాడని చెబుతారు. తరువాత ద్రౌపదికి కష్టకాలంలో కృష్ణుడు అండగా నిలిచిన సంఘటనను ఈ కథతో అనుసంధానిస్తూ.. రక్షాబంధన్ అంటే కేవలం రాఖీ కట్టడం మాత్రమే కాదు, అవసరమైన సమయంలో ఒకరికొకరు అండగా నిలవడం అనే సందేశాన్ని కూడా ఇస్తుందని భావిస్తారు.
అయితే కృష్ణుడు–ద్రౌపది ఘటనను నేటి రక్షాబంధన్ ఆచారానికి నేరుగా మూలకథగా చెప్పడం కంటే, రక్షణ భావనకు సంబంధించిన ప్రసిద్ధ ఇతిహాస కథగా చూడటం సరైనది.
శుభ్, లాభ్ కోసం సంతోషీ దేవి కథ
గణేశుడి కుమారులుగా ప్రసిద్ధి చెందిన శుభ్, లాభ్కు సోదరి కావాలనే కోరిక కలిగిందనే ఒక ప్రజా సంప్రదాయ కథ కూడా ఉంది. తమకు సోదరి ఉండాలని వారు కోరుకోవడంతో గణేశుడు యజ్ఞం నిర్వహించగా, యజ్ఞాగ్ని నుంచి సంతోషీ దేవి ప్రత్యక్షమైందని కథనం. అనంతరం ఆమె శుభ్, లాభ్లకు సోదరిగా మారిందని చెబుతారు. ఈ కథ రాఖీ పండుగకు సంబంధించిన ప్రధాన పురాణ మూలకథగా అన్ని సంప్రదాయాల్లో అంగీకరించబడినది కాదు. అయితే సోదరసోదరీ బంధం, ప్రేమ, అనుబంధం గురించి చెప్పే ప్రజా కథగా ఇది ప్రాచుర్యంలో ఉంది.
రాఖీ అంటే కేవలం ఒక దారం కాదు
రక్షాబంధన్ అనే పదంలోనే ఈ పండుగ భావం దాగి ఉంది. రక్షణకు బంధం అనే అర్థంలో.. రాఖీ ఒకరి పట్ల మరొకరికి ఉండే బాధ్యత, ప్రేమ, విశ్వాసానికి ప్రతీకగా భావిస్తారు. సోదరి రాఖీ కడితే సోదరుడు ఆమెను జీవితాంతం కాపాడుతానని మాత్రమే అర్థం కాదు. ఆధునిక కాలంలో అన్నాచెల్లెళ్లు, అక్కాతమ్ముళ్లు ఒకరికొకరు కష్టసుఖాల్లో అండగా ఉండటం, ప్రేమను పంచుకోవడం, కుటుంబ బంధాలను బలపరచుకోవడం కూడా రక్షాబంధన్లోని అసలు సందేశంగా చూడవచ్చు.
రక్షాబంధన్ 2026 ఎప్పుడు?
2026లో రక్షాబంధన్ పండుగను ఆగస్టు 28, శుక్రవారం జరుపుకోనున్నారు. శ్రావణ పౌర్ణమి సందర్భంగా సోదరీమణులు సోదరులకు రాఖీ కట్టి, పూజలు చేసి, మిఠాయిలు తినిపిస్తారు. సోదరులు తమ సోదరీమణులకు బహుమతులు అందిస్తూ వారి పట్ల ప్రేమను వ్యక్తం చేస్తారు. అయితే రక్షాబంధన్కు సంబంధించిన ఆచారాలు, రాఖీ కట్టే శుభ సమయం ప్రాంతం, పంచాంగ సంప్రదాయం ఆధారంగా మారవచ్చు. అందువల్ల రాఖీ కట్టే ఖచ్చితమైన ముహూర్తం కోసం స్థానిక పంచాంగాన్ని పరిశీలించడం మంచిది.
పురాణాల్లో చెప్పబడిన లక్ష్మీదేవి–బలి, శచీదేవి–ఇంద్రుడు, యముడు–యమున, కృష్ణుడు–ద్రౌపది వంటి కథలన్నింటిలోనూ ఒకే భావన కనిపిస్తుంది. అదే ప్రేమతో కూడిన రక్షణ, నమ్మకం, ఆప్యాయత. అందుకే రక్షాబంధన్ తరతరాలుగా కుటుంబ బంధాలను మరింత బలపరిచే పండుగగా కొనసాగుతోంది.
Read also: Rakhi : ప్రేమ, రక్షణ, బాధ్యత కలగలిపిన రాఖీ పౌర్ణమి
Raksha Bandhan 2026: భార్య భర్తకు రాఖీ కట్టవచ్చా? శాస్త్రం ఏం చెబుతోంది.. ఇంద్రుడి భార్య సచీదేవి కథ ఇదే
Raksha Bandhan 2026: రాఖీ పండుగ ఎప్పుడు? ఆగస్టు 27నా.. 28నా? 2026 రక్షాబంధన్ తేదీ, రాఖీ కట్టే సమయం, చంద్రగ్రహణం వివరాలు
