Reverse Mortgage Loan: ఇంటి విలువతో నెలనెలా ఆదాయం.. సీనియర్ సిటిజన్లకు ఉపయోగపడే రివర్స్ మార్టగేజ్ లోన్ గురించి తెలుసా?

Reverse Mortgage Loan: వృద్ధాప్యంలో నెలవారీ ఆదాయం తగ్గిపోవడం, వైద్య ఖర్చులు పెరగడం వంటి సమస్యలు చాలామందిని ఆర్థికంగా ఇబ్బంది పెడుతుంటాయి. అయితే సొంతంగా ఇల్లు ఉండి, దాని విలువను ఉపయోగించుకుని ఆదాయం పొందాలనుకునే సీనియర్ సిటిజన్లకు రివర్స్ మార్టగేజ్ లోన్ (Reverse Mortgage Loan) ఒక ప్రత్యేకమైన ఆర్థిక సదుపాయం. సాధారణ హోమ్ లోన్‌లో మనం బ్యాంకు నుంచి డబ్బు తీసుకుని నెలనెలా EMI చెల్లిస్తాం. కానీ రివర్స్ మార్టగేజ్‌లో ఇంటి విలువకు వ్యతిరేకంగా రుణదాత నుంచి డబ్బు మనకే వస్తుంది. ముఖ్యంగా, అర్హత ఉన్న రుణగ్రహీత ఇంట్లోనే నివసిస్తూ దాని యాజమాన్యాన్ని కొనసాగించవచ్చు.

రివర్స్ మార్టగేజ్ లోన్ అంటే ఏమిటి?

సింపుల్‌గా చెప్పాలంటే.. సొంత ఇంటిని అమ్మకుండా, ఆ ఇంటిలో ఉన్న ఈక్విటీని ఆదాయంగా మార్చుకునే విధానం రివర్స్ మార్టగేజ్. సీనియర్ సిటిజన్ తన స్వంత ఇంటిని రుణదాతకు మార్టగేజ్ చేస్తారు. ఆ తర్వాత బ్యాంకు లేదా అర్హత కలిగిన రుణ సంస్థ నిర్ణయించిన మొత్తాన్ని నెలవారీగా, త్రైమాసికంగా, అర్ధవార్షికంగా లేదా ఇతర అంగీకరించిన విధానంలో చెల్లించవచ్చు.

సాధారణ హోమ్ లోన్ vs రివర్స్ మార్టగేజ్

ఇంటి యాజమాన్యం పోతుందా?

ఇది చాలామందికి ఉండే ప్రధాన సందేహం. రివర్స్ మార్టగేజ్ తీసుకున్న వెంటనే ఇల్లు బ్యాంకు సొంతం కాదు. అర్హత ఉన్న రుణగ్రహీత ఇంటి యాజమాన్యాన్ని కొనసాగిస్తూ అందులో నివసించవచ్చు. అయితే ఆస్తి రుణానికి భద్రతగా మార్టగేజ్‌లో ఉంటుంది. అయితే ఇంటిని ప్రధాన నివాసంగా ఉపయోగించడం, ఆస్తి పన్నులు, నిర్వహణ వంటి రుణ ఒప్పందంలోని బాధ్యతలను పాటించాల్సి ఉంటుంది.

EMI చెల్లించాల్సిన అవసరం లేదా?

రివర్స్ మార్టగేజ్‌లో ప్రధాన ఆకర్షణ ఇదే. నిబంధనలకు అనుగుణంగా రుణగ్రహీత జీవించి ఉండి, ఇంటిని తన ప్రధాన నివాసంగా కొనసాగిస్తున్నంత కాలం ప్రిన్సిపల్‌, వడ్డీకి సాధారణ నెలవారీ EMI చెల్లించాల్సిన అవసరం ఉండదు. బదులుగా రుణ మొత్తం, దానిపై పేరుకుపోయిన వడ్డీ తదితర బకాయిలు తర్వాత సెటిల్‌మెంట్ సమయంలో పరిగణనలోకి వస్తాయి. అందుకే దీన్ని సాధారణ హోమ్ లోన్‌కు పూర్తి విరుద్ధమైన విధానంగా భావిస్తారు.

నెలనెలా ఎంత డబ్బు వస్తుంది?

ఇక్కడ ఒక ముఖ్యమైన విషయం ఉంది. ప్రతి ఒక్కరికీ ఒకే మొత్తంలో డబ్బు లభించదు. రివర్స్ మార్టగేజ్‌లో రుణ మొత్తం నిర్ణయించేటప్పుడు సాధారణంగా:

• ఇంటి మార్కెట్ విలువ
• రుణగ్రహీత వయస్సు
• ప్రస్తుత వడ్డీ రేటు
• ఆస్తి పరిస్థితి
• రుణదాత విధానం
• రుణ కాలం

వంటి అంశాలను పరిగణనలోకి తీసుకుంటారు. అందువల్ల రూ.50 లక్షల ఇల్లు ఉంటే ఇంతే నెలవారీ మొత్తం వస్తుందని ముందుగానే చెప్పడం సాధ్యం కాదు.

డబ్బును ఎలా పొందొచ్చు?

రివర్స్ మార్టగేజ్ మొత్తాన్ని రుణదాత విధానం, ఒప్పందం ప్రకారం వివిధ మార్గాల్లో పొందవచ్చు. నెలవారీ, త్రైమాసిక, అర్ధవార్షిక లేదా వార్షిక చెల్లింపులు, కొంత మొత్తాన్ని లంప్‌సమ్‌గా పొందడం లేదా అవసరానికి ఉపయోగించుకునే క్రెడిట్‌ లైన్ వంటి ఎంపికలు ఉండవచ్చు. అయితే లంప్‌సమ్ చెల్లింపులపై కూడా నిబంధనలు ఉంటాయి. కాబట్టి బ్యాంకు లేదా రుణ సంస్థ అందించే స్కీమ్‌ షరతులను ముందుగా పరిశీలించాలి.

ఈ డబ్బును దేనికి ఉపయోగించుకోవచ్చు?

రివర్స్ మార్టగేజ్ ద్వారా వచ్చే మొత్తాన్ని సాధారణంగా సీనియర్ సిటిజన్ల అవసరాలకు ఉపయోగించవచ్చు. ఉదాహరణకు:

• రోజువారీ జీవన ఖర్చులు
• వైద్య, అత్యవసర అవసరాలు
• ఇంటి మరమ్మతులు
• ఇంటి నిర్వహణ, బీమా
• పెన్షన్‌కు అదనపు ఆదాయంగా
• ఇతర నిజమైన వ్యక్తిగత అవసరాలు

అయితే ఊహాజనిత ట్రేడింగ్, స్పెక్యులేటివ్ కార్యకలాపాలు, వ్యాపార అవసరాల కోసం ఉపయోగించడంపై పరిమితులు ఉంటాయి.

ఎవరు రివర్స్ మార్టగేజ్ తీసుకోవచ్చు?

సాధారణంగా 60 ఏళ్లు దాటిన భారతీయ సీనియర్ సిటిజన్లు ఈ సదుపాయానికి అర్హత పొందవచ్చు. ఆస్తి విషయంలో కూడా కొన్ని ముఖ్యమైన షరతులు ఉంటాయి.

ప్రధానంగా:

• వయస్సు 60 ఏళ్లు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ ఉండాలి.
• స్వంత నివాస గృహం లేదా ఫ్లాట్‌ ఉండాలి.
• ఆస్తిపై స్పష్టమైన యాజమాన్య హక్కులు ఉండాలి.
• సాధారణంగా ఆస్తి రుణగ్రహీత స్వయంగా నివసించే ప్రధాన నివాసంగా ఉండాలి.
• ఆస్తిపై ఇతర బకాయిలు లేదా encumbrances లేకుండా ఉండటం అవసరం.
• ఆస్తి రుణదాతకు మార్టగేజ్ చేయడానికి అనుకూలంగా ఉండాలి.

జాయింట్‌ బారోయర్ల విషయంలో వయస్సు నిబంధనలు రుణదాత విధానాన్ని బట్టి మారవచ్చు. NHB మార్గదర్శకాల ప్రకారం ఒకరు 60 ఏళ్లు పైబడిన దంపతులకు ప్రత్యేక నిబంధనలు ఉన్నాయి.

పిల్లలకు ఇల్లు కావాలంటే ఏం చేయాలి?

రివర్స్ మార్టగేజ్ తీసుకున్న సీనియర్ సిటిజన్ లేదా దంపతులు మరణించిన తర్వాత రుణం సెటిల్ చేయాల్సిన పరిస్థితి వస్తుంది. ఆ సమయంలో వారసులు ఇంటిని తమ వద్దే ఉంచుకోవాలనుకుంటే, రుణదాతకు బకాయి ఉన్న అసలు, పేరుకుపోయిన వడ్డీ మరియు వర్తించే ఇతర బకాయిలను చెల్లించి మార్టగేజ్‌ను విడుదల చేసుకునే అవకాశం ఉంటుంది. మరో మార్గంగా, నిబంధనల ప్రకారం ఆస్తిని విక్రయించి రుణాన్ని సెటిల్ చేయవచ్చు. అందువల్ల రివర్స్ మార్టగేజ్ తీసుకునే ముందు వారసులతో ఈ నిర్ణయం గురించి స్పష్టంగా చర్చించడం కూడా మంచిది.

జీవితాంతం ఇంట్లో ఉండొచ్చా?

సాధారణంగా రుణగ్రహీత ఇంటిని తన ప్రధాన నివాసంగా కొనసాగిస్తున్నంత కాలం రివర్స్ మార్టగేజ్ ప్రయోజనం కొనసాగుతుంది. రుణగ్రహీత మరణించడం, ఇంటిని శాశ్వతంగా ఖాళీ చేయడం లేదా ప్రధాన నివాసంగా ఉపయోగించడం ఆపేయడం వంటి పరిస్థితుల్లో రుణం సెటిల్‌మెంట్ దశకు వెళ్లవచ్చు. దంపతులు జాయింట్‌ బారోయర్లుగా ఉన్న సందర్భాల్లో surviving spouseకు సంబంధించిన ప్రత్యేక నిబంధనలు కూడా ఉంటాయి.

పన్ను చెల్లించాలా?

రివర్స్ మార్టగేజ్ కింద అందుకునే చెల్లింపులకు Income-tax Actలో Section 10(43) కింద పన్ను మినహాయింపు కల్పించబడింది అని National Housing Bank మార్గదర్శకాలు పేర్కొంటున్నాయి. అయితే వ్యక్తిగత పన్ను పరిస్థితులు వేరుగా ఉండవచ్చు కాబట్టి పెద్ద మొత్తంలో ఆర్థిక నిర్ణయం తీసుకునే ముందు పన్ను నిపుణుడి సలహా తీసుకోవడం మంచిది.

రుణం ఎంతకాలం ఉంటుంది?

NHB మార్గదర్శకాల ప్రకారం రివర్స్ మార్టగేజ్ రుణ కాలం గరిష్ఠంగా 20 సంవత్సరాలు ఉండవచ్చు. అయితే వాస్తవంగా లభించే కాలం, చెల్లింపుల విధానం, రుణ మొత్తం వంటివి సంబంధిత రుణదాత స్కీమ్‌ నిబంధనలపై ఆధారపడి ఉంటాయి.

ఒక ముఖ్యమైన రక్షణ: No Negative Equity

రివర్స్ మార్టగేజ్‌లో Non-Recourse/No Negative Equity Guarantee అనే రక్షణకు ప్రాధాన్యం ఉంది. NHB మార్గదర్శకాల ప్రకారం నిబంధనలు పాటించిన సందర్భంలో రుణగ్రహీతకు ఆస్తి నికరంగా విక్రయించగల విలువ కంటే ఎక్కువ రుణ బాధ్యత రాకుండా ఈ రక్షణ ఉద్దేశించబడింది. అయితే ప్రతి బ్యాంకు ఒప్పందంలోని పూర్తి షరతులను చదివి అర్థం చేసుకోవడం చాలా ముఖ్యం.

తీసుకునే ముందు ఈ విషయాలు తప్పక తెలుసుకోండి

రివర్స్ మార్టగేజ్ ఉపయోగకరమైన ఎంపికే అయినప్పటికీ, ఇది ఉచితంగా వచ్చే ఆదాయం కాదు.. రుణం. వడ్డీ పేరుకుపోతుంది, చివరికి రుణాన్ని సెటిల్ చేయాల్సి ఉంటుంది.

అందుకే సంతకం చేసే ముందు:

1. మొత్తం రుణ పరిమితి ఎంత?
2. నెలకు ఎంత మొత్తం వస్తుంది?
3. వడ్డీ రేటు ఎంత? అది ఫిక్స్‌డ్‌ లేదా ఫ్లోటింగ్‌?
4. రుణం ఎంతకాలం చెల్లించబడుతుంది?
5. ఇంటి విలువను ఎన్ని సంవత్సరాలకు ఒకసారి మళ్లీ అంచనా వేస్తారు?
6. ఇంటిని ఖాళీ చేస్తే ఏం జరుగుతుంది?
7. దంపతుల్లో ఒకరు మరణిస్తే నిబంధనలు ఏమిటి?
8. వారసులు ఇంటిని ఉంచుకోవాలంటే ఎంత చెల్లించాలి?
9. ప్రాసెసింగ్‌ ఫీజులు, ఇతర ఛార్జీలు ఏమైనా ఉన్నాయా?
10. Non-Recourse/No Negative Equity షరతులు ఎలా వర్తిస్తాయి?

అన్నింటినీ రాతపూర్వకంగా తెలుసుకున్న తర్వాతే నిర్ణయం తీసుకోవడం మంచిది. NHB కూడా రుణదాతలు రివర్స్ మార్టగేజ్‌ నిబంధనలు, ఆస్తి విలువ నిర్ణయం, రుణ మొత్తాన్ని లెక్కించే విధానం, రీ-వాల్యుయేషన్‌, ఖర్చులు తదితర అంశాలను స్పష్టంగా వివరించాలని సూచిస్తోంది.

సొంత ఇల్లు ఉంది.. కానీ వృద్ధాప్యంలో రెగ్యులర్ ఆదాయం సరిపోవడం లేదు అనుకునే సీనియర్ సిటిజన్లకు రివర్స్ మార్టగేజ్ ఒక ప్రత్యామ్నాయ ఆర్థిక మార్గం. ఇంటిని వెంటనే అమ్మకుండా, దాని విలువలో కొంత భాగాన్ని ఆదాయంగా మార్చుకోవడం దీని ప్రధాన ఉద్దేశం. అయితే ఇంటి భవిష్యత్తు, వారసత్వం, వడ్డీ భారం, రుణ కాలం, బ్యాంకు షరతులు వంటి అంశాలను పూర్తిగా అర్థం చేసుకున్న తర్వాతే ఈ నిర్ణయం తీసుకోవాలి.

Read also: Home Loan Tips: పాన్ కార్డులో ఈ తప్పులుంటే హోంలోన్ ఆలస్యం కావచ్చు.. ముందే ఇలా చెక్ చేసుకోండి!
Home Loan: హోమ్ లోన్ టెన్యూర్ ఎలా ఎంచుకోవాలి? తక్కువ EMI మంచిదా.. తక్కువ వడ్డీనా?
Credit Score for Home Loan: హోమ్ లోన్‌కు క్రెడిట్ స్కోర్ ఎంత ఉండాలి? బ్యాంకులు చూసే ముఖ్యమైన అంశాలు ఇవే